Uzasadnienie
III SA/Łd 881/13
Uzasadnienie
Pismem z 1 sierpnia 2013 r. "A." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. (dalej Spółka lub skarżąca), reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] (znak [...]) w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o unieważnieniu zgłoszenia celnego.
Pismem procesowym z 21 listopada 2013 r. profesjonalny pełnomocnik reprezentujący skarżącą Spółkę poinformował, że postanowieniem z dnia 21 października 2013 r. Sąd Rejonowy w B. XV Wydział Gospodarczy ogłosił upadłość "A." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. obejmującą likwidację majątku dłużnika. Do powyższego pisma pełnomocnik załączył potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię postanowienia Sądu Rejonowego w B. o ogłoszeniu upadłości skarżącej Spółki. W piśmie pełnomocnik wskazał na treść art. 124 § 1 pkt 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 124 § 1 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) [dalej: ustawa p.p.s.a.), sąd zawiesza postępowanie z urzędu jeżeli w stosunku do strony zostało wszczęte postępowanie upadłościowe, a sprawa dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości.
Kierując się treścią wskazanego przepisu i mając na uwadze informacje wynikające z pisma procesowego z 21 listopada 2012 r. pełnomocnika skarżącej Spółki oraz załączone do tego pisma (w kopii potwierdzonej za zgodność z oryginałem) postanowienie Sądu Rejonowego w B. o ogłoszeniu upadłości skarżącej Spółki Sąd uznał, iż wystąpiła w sprawie przesłanka do obligatoryjnego zawieszenia postępowania sądowego. W toku postępowania sądowoadministracyjnego ogłoszono upadłość skarżącej Spółki, a postępowanie to (zdaniem Sądu) dotyczy należności mających wpływ na stan masy upadłości. Te dwie okoliczności wypełniają dyspozycję powyżej cytowanego przepisu i stanowią o zasadności jego zastosowania w sprawie.
Zauważyć przy tym należy, że wejście do sprawy syndyka w miejsce upadłego jest szczególnym podstawieniem procesowym uregulowanym w art. 144 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 1112 ze zm.) [dalej: Prawo upadłościowe i naprawcze]. Z dniem ogłoszenia upadłości upadły traci legitymację do występowania w sprawach dotyczących masy, pozostaje natomiast stroną w znaczeniu materialnoprawnym, jako podmiot stosunku prawnego, z którego wyniknął spór. Brak legitymacji formalnej upadłego nie jest równoznaczny z brakiem po jego stronie zdolności prawnej, tj. zdolności bycia podmiotem praw i obowiązków, a syndyk prowadzi postępowanie sądowe na rzecz upadłego. Stroną w znaczeniu materialnym, pomimo ogłoszenia upadłości, pozostaje upadły. Podstawienie syndyka w miejsce upadłego odnosi się tylko do postępowań dotyczących masy upadłości. Chodzi o postępowania dotyczące praw i obowiązków odnoszących się do mienia wchodzącego w skład masy upadłości, nie wyłączając praw i obowiązków wynikających z zarządu tym mieniem.
Masy upadłości dotyczą zwłaszcza sprawy mające za przedmiot wierzytelności przysługujące upadłemu w stosunku do osób trzecich. W tych sprawach jako powód występować powinien syndyk masy upadłości, chyba że chodzi o wierzytelności związane ze składnikami wyłączonymi z masy upadłości (np. art. 63 ust. 1 pkt 2 Prawa upadłościowego i naprawczego). Masy upadłości dotyczą też (ale nie tylko) sprawy o wierzytelności podlegające zgłoszeniu w postępowaniu upadłościowym (art. 236 Prawa upadłościowego i naprawczego). Natomiast w sprawach, które nie dotyczą masy upadłości, legitymację zachowuje upadły. Do spraw, w których legitymację zachowuje upadły, zalicza się te sprawy majątkowe, które odnoszą się do mienia niewchodzącego do masy upadłości (art. 63-67).
Zatem, do czasu wyczerpania zgłoszenia wierzytelności objętych niniejszym postępowaniem, które ostatecznie nie zostaną (lub zostaną) umieszczone na liście wierzytelności upadłego, postępowanie winno podlegać zawieszeniu, bowiem z mocy art. 239 i następnie Prawa upadłościowego i naprawczego syndyk nie ma możliwości wstąpienia do niniejszego postępowania, przy czym sam upadły pozbawiony jest na tym etapie legitymacji formalnej do jego kontynuowania.
Reasumując, zawieszenie postępowania w sprawie ma na celu umożliwienie Syndykowi wstąpienia do postępowania ze względu na fakt, iż jemu, zgodnie z art. 144 Prawa upadłościowego i naprawczego, przysługuje legitymacja w sprawach dotyczących masy upadłości. Przy czym, wobec treści art. 145 Prawa upadłościowego i naprawczego, podjęcie zawieszonego postępowania (i jego kontynuowanie) będzie uzależnione od tego, czy należność (której dotyczy skarżona decyzja), zostanie umieszczona na liście wierzytelności.
Z tych wszystkich względów postępowanie sądowoadministracyjne, podlega obligatoryjnemu zawieszeniu z urzędu. W stosunku do strony zostało wszczęte postępowanie upadłościowe, a sprawa dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości (art. 124 § 1 pkt 4 ustawy p.p.s.a.).
Z art. 124 § 2 ustawy p.p.s.a. wynika, że zawieszenie postępowania w analizowanym przypadku ma skutek wsteczny od daty ogłoszenia upadłości
R.A.