Uzasadnienie
III SA/Łd 9/08
Postanowieniem z dnia [...] nr [...], wydanym na podstawie art. 149 § 1 i art. 150 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. postanowiło wznowić na żądanie M.Z. postępowanie w sprawie wydania prawa jazdy zakończone ostateczną decyzją Kolegium z dnia [...] nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] odmawiającą uchylenia decyzji tego Kolegium z dnia [...] nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ I instancji wyjaśnił, że wnioskiem z dnia 20 sierpnia 2007 r. M.Z., wskazując przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., wystąpił o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją Kolegium z dnia [...], podnosząc, że nie z własnej winy nie brał udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem tej decyzji. Następnie w piśmie z dnia 27 sierpnia 2007 r. M.Z., jako podstawę wznowienia postępowania, wskazał także przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, a także gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Z art. 149 § 1 i § 2 k.p.a. wynika, że wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia, które stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 k.p.a. jest organ, który wydał w sprawie decyzją w ostatniej instancji (art. 150 § 1 k.p.a.)
Decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 5 k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. odmówiło uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] odmawiającą uchylenia decyzji tego Kolegium z dnia [...] nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wyjaśniło, że wymienioną w osnowie decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 4 kwietnia 2007 r., sygn. akt III SA/Łd 561/06, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. po rozpatrzeniu wniosku M.Z. z dnia 12 września 2006 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tego Kolegium z dnia [...] nr [...] odmawiającą uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy, utrzymało w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...].
Kolegium stwierdziło, odnosząc się do przesłanki wznowienia wymienionej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., że w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione warunki wskazane w tym przepisie. Fakt przypomnienia sobie przez M.Z. nazwisk żołnierzy, z którymi w czasie służby wojskowej odbywał kurs szoferski w Ł. w roku 1946, a którzy mogą potwierdzić w zeznaniach, że uzyskał wówczas prawo jazdy (następnie skradzione w trakcie tej służby), w ocenie Kolegium nie wniesie nic nowego do sprawy. Kolegium wyjaśniło, że w świetle obowiązujących przepisów prawa — art. 98 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), wydanie wtórnika prawa jazdy jest możliwe wówczas, gdy istnieją dokumenty potwierdzające fakt wydania utraconego prawa jazdy. W przedmiotowej sprawie takich dokumentów brak. Tego dowodu nie mogą zastąpić zeznania świadków, tym bardziej zeznania mające potwierdzić fakty sprzed 60 lat. Z akt sprawy wynika, że nie udało się odnaleźć dokumentacji sprzed 1955 r., co z kolei powoduje brak możliwości potwierdzenia wydania skarżącemu prawa jazdy w 1946 r., ale również w późniejszym czasie. Materiał dowodowy zebrany w sprawie w sposób bezsporny potwierdził brak dokumentacji sprzed 1955 r. Niezasadne jest podejmowanie czynności zmierzających do ustalenia gdzie znajduje się ta dokumentacja (o co wnosił M.Z. w piśmie z dnia 2 lipca 2007 r.). Ponadto M.Z. nazwiska świadków przypomniał sobie około 3 kwietnia 2006 r., czyli w dacie wydawania decyzji o odmowie wydania prawa jazdy, tj. [...] "dowód" ten jeszcze nie istniał. Gdyby jednak przyjąć, że dowód taki istniał już od dnia uzyskania wojskowego prawa jazdy lub przez władzę cywilną (w 1946 r.), to zgłoszenie w 2004 r. takiego dowodu we wniosku o wznowienie postępowania spowodowałoby odmowę wszczęcia postępowania w przedmiocie wznowienia z uwagi na spóźniony termin jego zgłoszenia, stosownie do art. 148 k.p.a. Wnioskiem z dnia 20 sierpnia 2007 r. M.Z. wystąpił o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Kolegium z dnia [...] nr [...], wskazując jako przesłankę art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., ponieważ bez własnej winy nie brał udziału w tym postępowaniu. We wniosku podniósł, że w dniu 27.06.2007 r. otrzymał z Kolegium Odwoławczego pismo, z którego treści wynikało, że może zapoznać się z aktami sprawy i ma prawo złożyć nowe dokumenty. Po zapoznaniu się z materiałem sprawy w dniu 1 lipca 2007 r., złożył następnego dnia dodatkowe dokumenty (7 załączników), wnosząc jednocześnie o przeprowadzenie postępowania w sprawie i wskazując co należy jeszcze w sprawie wykonać. W dniu 18.07.2007 r. otrzymał z Kolegium pismo z dnia 12.07.2007r., z treści którego wynikało, że sprawa nie mogła być załatwiona w terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a. i że jej załatwienie przewiduje się do dnia 15 sierpnia 2007 r. Utwierdziło go to w przekonaniu, że Kolegium dokonuje stosownych czynności w związku ze złożonymi nowymi dokumentami i czekał na ponowne powiadomienie o możliwości zapoznania się z całością materiałów sprawy. Jednak Kolegium nie wezwało go już do zapoznania się z materiałami sprawy, lecz załatwiło jednostronnie sprawę wydając ostateczną decyzję z datą [...] znak: [...]. Uważa, że Kolegium załatwiając sprawę bez jego udziału naruszyło przepis art. 10 k.p.a. W piśmie z dnia 27 sierpnia 2007 r., nazwanym "uzupełnienie do moich pism z dnia 2.07.2007 r. i z dnia 20.08.2007 r. dot. wznowienia postępowania i przeprowadzenia postępowania administracyjnego", M.Z. wskazał jako przesłankę wznowienia także przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Uważa, że pisma, które złożył do Kolegium w dniu 2.07.2007 r. nie były przedtem znane przy wydawaniu decyzji przez organy obu instancji. Chodzi tu o pisma "kierowane z Ministerstwa Obrony Narodowej do Centralnego Archiwum Wojskowego o odszukaniu mojego prawa jazdy i wynikach tych poszukiwań oraz o pismo z Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego w H. dotyczące K. B., który służył ze mną w wojsku i skradł mi prawo jazdy i o pismo z Departamentu Prawnego Ministerstwa Obrony Narodowej dotyczące zinterpretowania zapisów w mojej książeczce wojskowej o posiadaniu przeze mnie prawa jazdy". Są to nowe dowody w sprawie. Takim nowym dowodem są także nazwiska żołnierzy wskazanych przez skarżącego, którzy mogą posiadać "oryginalne tamtejsze prawa jazdy, bo mogli je nie wymienić na nowe w 1955 r. (...) bądź też wskażą, który urząd wydał nam te prawa jazdy, bo do 1955 roku mieli te prawa jazdy u siebie przez 9 lat". Po zapoznaniu się z aktami sprawy w dniu 17.09.2007 roku M.Z. wniósł uwagi do sprawy. Zarzucił Kolegium, że dotychczas nie przeprowadziło żadnego postępowania wyjaśniającego w sprawie, czym naruszyło przepisy art. 7, 8 i 77 K.p.a.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wskazało, że M.Z. przesłanek wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Kolegium z dnia [...] nr [...] upatruje w przepisach art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 5 k.p.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w sprawie zakończonej ostateczną decyzją wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Ta podstawa wznowienia opiera się na dwóch przesłankach, tj. fakcie niebrania udziału przez stronę w postępowaniu oraz braku winy strony. W przedmiotowej sprawie okoliczność wskazana przez M.Z., że nie z własnej winy nie brał udziału w postępowaniu przed Kolegium zakończonym ostateczną decyzją z dnia [...] nr [...] jest nieuzasadniona. Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia 21 czerwca 2007 r. Kolegium zawiadomiło M.Z. o możliwości zapoznania się z aktami sprawy w terminie 7 dni. Skarżący zapoznał się z aktami sprawy w dniu 1 lipca 2007 r. W dniu 2 lipca 2007 r. złożył do Kolegium następujące dokumenty: pismo Dyrektora Biura Skarg i Interwencji Ministerstwa Obrony Narodowej z dnia [...] znak: [...] skierowane do Szefa Wydziału Informacji Archiwalnej Centralnego Archiwum Wojskowego; pismo Dyrektora Biura Skarg i Interwencji Ministerstwa Obrony Narodowej z dnia [...] znak: [...] skierowane do Szefa Wydziału Informacji Archiwalnej Centralnego Archiwum Wojskowego; pismo Centralnego Archiwum Wojskowego z dnia [...]; pismo Centralnego Archiwum Wojskowego z dnia [...]; pismo Starostwa Powiatowego w H. z dnia [...] znak: [...] oraz pismo Ministerstwa Obrony Narodowej Departamentu Prawnego z dnia [...] nr [...]. Pismem z dnia 12 lipca 2007 r. Kolegium zawiadomiło M.Z. o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do dnia 15 sierpnia 2007 r. W dniu [...] Kolegium zakończyło postępowanie wszczęte wnioskiem M.Z. z dnia 12 września 2006 r., kwestionowaną obecnie decyzją nr [...].
Zdaniem Kolegium, w świetle ww. okoliczności nie można podzielić zarzutu skarżącego, że nie brał on czynnego udziału w postępowaniu przed Kolegium. Kolegium umożliwiło skarżącemu udział w postępowaniu. Ponowne zapoznawanie skarżącego z materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji z dnia [...] nie było celowe, ponieważ Kolegium nie prowadziło dodatkowego postępowania wyjaśniającego, a dowody załączone przez skarżącego przy piśmie z dnia 2 lipca 2007 r., były mu znane. Odnosząc się do drugiej przesłanki wznowienia postępowania wskazanej przez M.Z. w piśmie z dnia 27 sierpnia 2007 r., tj. ujawnienia istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, które istniały w dniu wydania decyzji, lecz nie były znane organowi, który wydał decyzję, Kolegium wyjaśniło, że okoliczności te były przedmiotem oceny przy wydawaniu decyzji z dnia [...] Obecny skład orzekający Kolegium w pełni podzielił stanowisko wyrażone przez Kolegium w decyzji z dnia [...] nr [...].
M.Z. wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zdaniem odwołującego organ administracji niewłaściwie tłumaczy treść przepisu art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego. Podniósł, że Kolegium bezczynnie wyczekiwało przez pięć tygodni, by wydać odmowną decyzję, a on łudził się, że przez ten długi okres dokonuje odpowiednich czynności w związku ze złożonymi nowymi dowodami do sprawy. Wnosił o wzięcie pod uwagę przedstawionych okoliczności i dowodów, które powinny doprowadzić do wniosku, że posiadał prawo jazdy, i że je utracił na skutek kradzieży.
Decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. po rozpoznaniu wniosku M.Z. o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy, rozstrzygniętej decyzją Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...], powołaną wyżej decyzję utrzymało w mocy.
W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że nie może budzić żadnych wątpliwości, że sprawa odmowy wydania skarżącemu prawa jazdy została rozstrzygnięta prawomocną decyzją Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...], w której to także wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, oddalając prawomocnym wyrokiem z dnia 16 marca 2005 r. sygn. akt III SA/Łd 1112/04 skargę M.Z. na powyższą decyzję, co oznacza także, że Sąd podzielił okoliczności faktyczne i prawne leżące u podstaw podjęcia tej decyzji. Rozstrzygnięcie sprawy przyjęte w decyzji mogłoby być zweryfikowane, o ile w wyniku wznowionego postępowania prowadzonego przy czynnym udziale strony potwierdzone zostałyby istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję (art. 10 § 1, art. 145 § 1 pkt 4 i 5 K.p.a.). Faktem jest, że Kolegium Odwoławcze wznowiło na żądanie M.Z. postępowanie w sprawie wydania prawa jazdy zakończone ostatecznie powołaną wyżej decyzją z dnia [...] Jednakże przedstawione przez skarżącego okoliczności i dowody rozważone we wznowionym postępowaniu, nie prowadzą do odmiennej oceny sprawy, niż przyjętej w powyższej decyzji z dnia [...] Kolegium dało temu szczegółowy wyraz w decyzji z [...] znak: [...] utrzymanej w mocy decyzją z [...] znak: [...], której uchylenia domagał się skarżący, a odmowy jej uchylenia dotyczy kwestionowana przez niego decyzja z dnia [...] Stanowisko wyrażone w tych decyzjach należy podzielić. Ustalone okoliczności sprawy leżące u podstaw podjęcia tych decyzji, których przytaczanie raz jeszcze nie jest konieczne, prowadzą bowiem do wniosku, że nie można uznać, iż skarżący legitymował się w przeszłości prawem jazdy, i aby prawo jazdy zostało mu skradzione.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący zarzucił naruszenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. przepisów artykułów: 7, 8, 9, 75, 76, 77, 78 k.p.a. Wniósł o uchylenie powyższej decyzji i zlecenie Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w P. wznowienie lub wszczęcie postępowania i przeprowadzenie postępowania administracyjnego na okoliczności podane przez niego w pismach złożonych do Kolegium z datą 2 lipca 2007 r. i 27 sierpnia 2007 r., których przeprowadzenie z pewnością doprowadzi do odmiennego rozstrzygnięcia sprawy, a mianowicie, że posiada prawo jazdy, i że utracił je wskutek kradzieży. Skarżący podał, że przy ośmiu wydanych odmownych decyzjach wziął udział cały już chyba personel Kolegium, wskazał na nieprzestrzeganie zasady obiektywności i bezstronności.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wnosiło o jej oddalenie. Powtórzyło argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Ponadto wskazało, że zarzuty niniejszej skargi są zbieżne z zarzutami podniesionymi w skardze M.Z. na decyzję Kolegium nr [...] z dnia [...] Wyrokiem z dnia 12 grudnia 2007 r. sygn. akt III SA/Łd 686/07 skarga została oddalona.
Jak wynika z akt sądowych sprawy o sygn. akt III SA/Łd 686/07 M.Z. w dniu 6 września 2007 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...]. Wyrok w tej sprawie z dnia 12 grudnia 2007 r. jest prawomocny od dnia 21 lutego 2008 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej podane.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl zaś art. 145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oznacza to, że sąd może czynić przedmiotem swoich rozważań i ocen wszystkie aspekty skargi, bez względu na treść zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd ten ma prawo, a także obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także podniesionymi wnioskami, zarzutami i żądaniami (patrz J.P. Tarno " Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz" Wydawnictwo Lexis Nexis, Warszawa 2004, str. 197).
W niniejszej sprawie skarżący złożył w dniu 20 sierpnia 2007 r. wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...]. Jak wynika z odpowiedzi na skargę oraz z akt sądowych sprawy o sygn. akt III SA/Łd 686/07 skarżący w dniu 6 września 2007 r. wniósł również na powyższą decyzję z dnia [...] nr [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Wyrokiem z dnia 12 grudnia 2007 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 686/07 WSA w Łodzi oddalił skargę M.Z..
Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte postanowieniem z dnia [...] o wznowieniu postępowania zakończonego decyzją ostateczną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...], a więc po wniesieniu przez M.Z. skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższą decyzję z dnia [...]. Zauważyć bowiem należy, iż wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia następuje w formie postanowienia. Postanowienie to otwiera postępowanie w sprawie wznowienia postępowania. W wyniku wznowienia postępowania Kolegium wydało, na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., decyzję z dnia [...] oraz decyzję z dnia [...].
Wobec powyższego istotnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zagadnieniem jest to, czy w sytuacji, gdy skarżący wniósł skargę na decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, dopuszczalne było, po wniesieniu skargi, wznowienie postępowania opartego na przesłance zawartej w art. 145 § 1 k.p.a.
Zdaniem Sądu, uprawnienia organu administracji publicznej po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego, ograniczone są do uwzględnienia skargi w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Kompetencja ta jest wyjątkiem od zakazu badania sprawy przez organ administracji po wniesieniu skargi, które mogłoby doprowadzić do równoległego rozpoznawania sprawy przez organ administracji publicznej i sąd administracyjny. Sąd administracyjny rozpoznając sprawę, ocenia również, czy zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania i w razie ich stwierdzenia uchyla decyzję. Takie same uprawnienia posiada, na podstawie art. 149 § 2 k.p.a., organ administracji. A zatem za niedozwolone należy uznać wznowienie postępowania administracyjnego w oparciu o przesłankę naruszenia prawa z art. 145 § 1 k.p.a., bowiem kwestia legalności zaskarżonej decyzji, przy uwzględnieniu przesłanki wznowieniowej, jest oceniana w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Niedopuszczalna jest zatem dwutorowość postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego w stosunku do ostatecznej decyzji administracyjnej (podobnie wyrok NSA w Warszawie z dnia 24 stycznia 2007 r. r. I FSK 1259/2006 Lex nr 285277).
Datą wszczęcia postępowania przed sądem jest data wniesienia skargi przez upoważniony podmiot. Wniesienie prawnie skutecznej skargi do sądu administracyjnego stanowi przeszkodę do wszczęcia w sprawie nadzwyczajnego postępowania administracyjnego. Natomiast w sytuacji odwrotnej, gdyby wniesienie skargi do sądu nastąpiło po wszczęciu postępowania administracyjnego w celu wznowienia postępowania, to wówczas postępowanie sądowe, stosownie do art. 56 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podlegałoby zawieszeniu.
W niniejszej sprawie wszczęcie postępowania administracyjnego po wniesieniu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi było więc niedopuszczalne. W celu zapobieżenia dwutorowości postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego w stosunku do ostatecznej decyzji z dnia [...] należało przyjąć, że po wniesieniu skargi do Sądu wykluczona była możliwość wszczęcia takiego postępowania wewnątrzadministracyjnego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P..
Zakaz taki jest oczywisty w świetle postanowień art. 170 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z tym przepisem orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Podmioty wymienione w art. 170 - ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi są zatem faktem i treścią prawomocnego orzeczenia sądu związane, co implikuje w sposób bezwzględny uwzględnienie tego w wydanych przez nie rozstrzygnięciach. Ratio legis komentowanego przepisu polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy (patrz J.P. Tarno " Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz" Wydawnictwo Lexis Nexis, Warszawa 2004, str. 240).
Sformułowany w art. 170 pozytywny skutek prawomocności orzeczeń sądowych, statuujący ich moc erga omnes, wyłącza możliwość uruchomienia wewnątrzadministracyjnego postępowania kontrolnego przez organy administracji publicznej także z urzędu. Nie mogłaby bowiem w tym postępowaniu zapaść inna decyzja (postanowienie), niż orzeczenie sądu administracyjnego rozstrzygające skargę na ostateczną decyzję (postanowienia) - patrz T Woś, H. Knysiak – Molczyk. M. Romańska " Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wydawnictwo Lexis Nexis, Warszawa 2005, str. 270.
W wyroku z dnia 17 lutego 1988 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie sygn. akt I SA891/1987 wyraził pogląd, że brak jest przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną organu administracji, gdy skarga na tę decyzję została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny, a jako przesłanki wznowienia podano okoliczności, które temu Sądowi były znane.
Wyrok oddalający skargę jest rezultatem jej nieuwzględnienia wobec niewystąpienia wad prawnych uzasadniających uchylenie decyzji albo stwierdzenie jej nieważności, bądź niezgodności z prawem. Taki wyrok zamyka organom administracji możliwość korzystania z nadzwyczajnych postępowań, właściwych dla uchylenia decyzji ostatecznych wadliwych, ale tylko wówczas, gdy przyczyny tej wadliwości mogły być zbadane przez sąd administracyjny w toku rozpoznania skargi. Kwestie dotyczące wyłączenia pracownika i organu (art. 145 § 1 pkt 3), udziału strony w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4) oraz uzyskania prawem wymaganego stanowiska innego organu przed wydaniem decyzji (art. 145 § 1 pkt 6) dotyczą czasu wydania decyzji i powinny być wyjaśnione w toku rozpoznania wniesionej na nią skargi. Pozostałe przesłanki wznowienia postępowania z natury rzeczy mogą ujawnić się (art. 145 § 1 pkt 1,2 i 5) lub wręcz pojawić się (art. 145 § 1 pkt 7 i 8) także po rozpoznaniu skargi i wydaniu wyroku ją oddalającego. Skoro zaś prawomocność nadana decyzji ostatecznej wyrokiem sądu administracyjnego oddalającym skargę nie sięga dalej, niż wynika to z granic rozpoznania tej skargi, to nie ma dostatecznych podstaw do utrzymywania, że powyższa decyzja nie może być następnie zmieniona lub uchylona w trybie postępowania administracyjnego z powodu takich jej wadliwości prawnych, które ze względu na swój charakter nie mogły być weryfikowane w toku kontroli sądowej (por. wyrok NSA we Wrocławiu z dnia 30 kwietnia 1986 r. sygn. akt SA/Wr 137/1986, ONSA 1986/1/29).
Powyżej przedstawione poglądy sądów administracyjnych, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w niniejszym składzie w pełni podziela.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż wniesienie prawnie skutecznej skargi przez M.Z. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w dniu 6 września 2007 r. stanowiło przeszkodę do wszczęcia, po wniesieniu skargi do Sądu, nadzwyczajnego postępowania administracyjnego, to jest wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 postanowieniem z dnia [...]
Reasumują wskazać należy, iż wniosek skarżącego nie mógł być merytorycznie rozpoznany przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. ze względu na toczące się postępowanie sądowe. Niewątpliwie wybór drogi sądowej wyłącza do czasu zakończenia postępowania sądowego możliwość wznowienia postępowania przez organ administracji w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją. Strona postępowania administracyjnego ma możliwość wyboru drogi weryfikacji decyzji administracyjnej. Gwarancją wolności tego wyboru jest sformułowany w k.p.a. obowiązek organu pouczenia strony o prawie wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego (art. 107 § 1 k.p.a.). Wznowienie postępowania administracyjnego wyjątkowo może zostać wykorzystane w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Dzieje się tak w wypadku realizacji przez organ administracji publicznej w toku tego postępowania uprawnień samokontrolnych, o których mowa w art. 54 § 3 p.p.s.a. oraz w art. 117 § 1 p.p.s.a. Instytucja samokontroli organu w postępowaniu sądowadministracyjnym w obu jej postaciach, skierowana w stronę ostatecznego "produktu" działalności lub bezczynności administracji, jest ściśle związana ze wszczęciem procesu sądowego (patrz: K. Sobieralski, Praktyczne problemy wznowienia postępowania administracyjnego, Wrocław 2005, str. 58).
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ administracji oceni zasadność wznowienia postępowania mając na uwadze moc wiążącą prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 12 grudnia 2007 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 686/07 oraz, wobec powyższych rozważań, ograniczoną dopuszczalność wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji.
TG.