Uzasadnienie
III SA/Łd 98/20
Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] wydanym na podstawie art. 134 w zw. art. 57 § 1, § 5, art. 141 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r. poz.2096 ze zm.)- dalej: k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia od postanowienia Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], znak [...].
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny:
Wnioskiem z dnia 1 lutego 2019 r. I. S. wystąpiła o przyznanie dodatku mieszkaniowego.
W następstwie rozpatrzenia powyższego wniosku Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] r. przyznał skarżącej dodatek mieszkaniowy na okres od 1 marca 2019 r. do 31 sierpnia 2019 r. w wysokości 449,97 zł miesięcznie.
Pismem z dnia 30 sierpnia 2019 r. Zarząd Lokali Miejskich w Ł. poinformował Centrum Świadczeń Socjalnych w Ł., że I. S. nie jest osobą oczekującą na przydział lokalu mieszkalnego, gdyż w dniu 28 stycznia 2016 r. wydane zostało na jej rzecz skierowanie nr [...] na lokal socjalny położony w Ł. przy ul. W. Pomimo powyższego strona nie zawarła umowy najmu. Ponadto z informacji właściciela budynku, w którym skarżąca aktualnie mieszaka wynika, że zostało wszczęte postępowanie o przymusowe opróżnienie lokalu.
Na podstawie uzyskanych informacji Prezydent Miasta Ł. wznowił z urzędu, w dniu 17 września 2019 r. postępowanie w sprawie przyznania I. S. dodatku mieszkaniowego zakończonej ostateczną decyzją z 20 lutego 2019 r., a następnie postanowieniem z dni 17 października 2019 r. zawiesił przedmiotowe postępowanie, z uwagi na toczące się przed sądem powszechnym postępowanie w sprawie "ustalenia prawa do lokalu mieszkalnego odpowiadającego standardowi lokalu zamiennego". Odpis tego postanowienia został doręczony skarżącej w dniu 25 października 2019 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru – akta administracyjne).
Kwestionując zasadność wydanego rozstrzygnięcia I. S. wniosła w dniu 5 listopada 2019 r. (data nadania przesyłki w [...] – koperta akta administracyjne) zażalenie, w którym podniosła, iż jest osobą oczekującą na przydział lokalu socjalnego, a tym samym przysługuje jej prawo do dodatku mieszkaniowego. Odnośnie kwestii wskazanego jej lokalu przy ul. W. w Ł. strona wskazała, iż lokal ten nie spełnia dla niej odpowiednich warunków, jako osoby niepełnosprawnej, trwale niezdolnej do pracy i samodzielnej egzystencji. W ocenie skarżącej wydane postanowienie stanowi przejaw dyskryminacji jej osoby oraz naruszenie przepisów mieszkaniowych. Z uwagi na powyższe wniosła o uchylenie zakwestionowanego postanowienia i uznanie, że nadal jest osobą oczekującą na lokal socjalny. Wniosła także o przyznanie pomocy prawnej poprzez ustanowienie radcy prawnego, gdyż nie zna się na przepisach, a sprawa z uwagi na swą zawiłość trwa w istocie od 2012 r.
Zaskarżonym niniejszą skargą postanowieniem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Jako podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W ocenie organu odwoławczego na gruncie niniejszej sprawy bezsporne jest, że zażalenie I. S. wniesione zostało z uchybieniem 7 dniowego terminu. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika bowiem, że kwestionowane przez stronę postanowienie z dnia 17 października 2019 r. zostało doręczone skarżącej do rąk własnych w dniu 25 października 2019 r. Tym samym ustawowy termin do wniesienia zażalenia rozpoczął swój bieg w dniu 26 października 2019 r. i upłynął w dniu 4 listopada 2019 r. (uwzględniając dni ustawowo wolne).
Natomiast przedmiotowe zażalenie zostało nadane dopiero w dniu 5 listopada 2019 r. o czym świadczy umieszczona na kopercie pieczęć operatora pocztowego, a więc z uchybieniem terminu. Z uwagi na powyższe organ odwoławczy zobligowany treścią art. 134 k.p.a stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi I. S. zarzuciła Samorządowemu Kolegium
Odwoławczemu w Ł. błędne ustalenie daty, w jakiej wniesione zostało zażalenie od postanowienia Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. Wyjaśniła, że z uwagi na schorzenie narządu wzroku w sporządzaniu pism korzysta z pomocy osoby godnej zaufania – S. G., który obecnie przebywa w Zakładzie Karnym nr [...] we W.. Przedmiotowe zażalenie zostało sporządzone w dniu 30 października 2019 r. i złożone w ostatnim dniu terminu, to jest 4 listopada 2019 r., w administracji Zakładu Karnego nr [...] we W., co potwierdza załączone do skargi potwierdzenie odbioru korespondencji urzędowej. Z uwagi na powyższe wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia oraz o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentacje wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Odnośnie podniesionej kwestii nadania zażalenia w terminie poprzez jego złożenie w dniu 4 listopada 2019 r. w administracji zakładu karnego, w którym osadzony jest S. G. wskazany przez skarżącą jako osoba godna zaufania, która z uwagi na chorobę oczu skarżącej sporządzająca jej pisma Kolegium stwierdziło, iż pozostaje ona bez wpływu na wynik kwestionowanego rozstrzygnięcia. W tym zakresie Kolegium wskazało, iż przepis art. 57 § 5 pkt 6 k.p.a., zgodnie z którym termin uważa się za zachowany jeżeli przed jego upływem pismo zostało złożone przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego, nie ma zastosowania do osoby skarżącej. Bezsporne jest bowiem, że I. S. nie jest osobą pozbawioną wolności.
Natomiast S. G. w toku prowadzonego postępowania administracyjnego obu instancji nie był i nie jest stroną tego postępowania, jak również nie występuje w charakterze pełnomocnika skarżącej. Jest jedynie osobą, która w imieniu skarżącej dokonała nadani przesyłki zawierającej zażalenie.
Prawomocnym postanowieniem z dnia 13 marca 2020 r., III SPP/Łd 26/20 starszy referendarz sądowy przy Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi umorzył postępowanie sądowe w zakresie dotyczącym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) –dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Z powołanych wyżej przepisów wynika, że sprawowana przez sądy administracyjne kontrola administracji publicznej obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji oraz zgodność z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi I. S. uczyniła postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia od postanowienia Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. o zawieszeniu wznowionego postępowania w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego.
Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowiły przepisy art. 134 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. 2020 r. poz. 256)- dalej: k.p.a
Zgodnie z treścią art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.
Natomiast w myśl art. 144 k.p.a. w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań.
Powołany wyżej przepis art. 134 k.p.a. nakłada na organy administracji obowiązek przeprowadzenia kontroli wniesionego środka odwoławczego pod względem formalnym, tj. sprawdzenia, czy środek zaskarżenia jest dopuszczalny i czy został złożony w przepisanym prawem terminie. Wniesienie odwołania, w sytuacji gdy stronie postępowania nie przysługuje żaden środek zaskarżenia skutkuje wydaniem postanowienia o niedopuszczalności odwołania. Natomiast stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż przysługujący stronie środek zaskarżenia został wniesiony z uchybieniem terminu, powoduje bezskuteczność odwołania czego następstwem jest ostateczność decyzji wykluczająca merytoryczną kognicję organu odwoławczego. Przy czym kategoryczne użycie przez ustawodawcę zwrotu "organ odwoławczy stwierdza" oznacza obowiązek organu odwoławczego do wydania jednego z rozstrzygnięć przewidzianych, w powołanym wyżej przepisie (stwierdzenia niedopuszczalności odwołania bądź stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania), gdyż nie jest to zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 598/13; wyroki NSA z 17 stycznia 2019 r., I OSK 3669/18, I OSK 3641/18; wyrok WSA w Łodzi z 7 lutego 2019 r., II SA/Łd 1095/18; www.cbois.nsa.gov.pl).
W niniejszej sprawie z załączonych do skargi akt administracyjnych prowadzonego postępowania wynika bezspornie, że postanowienie Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. zostało doręczone I. S. w dniu 25 października 2019 r. Tym samym, jak słusznie wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., określony w art. 141 § 2 k.p.a. 7 dniowy termin do wniesienia zażalenia rozpoczął swój bieg w dniu 26 października 2019 r. i upłynął z dniem 4 listopada 2019 r. (z uwzględnieniem treści art. 57 § 4 k.p.a.). Natomiast przedmiotowe zażalenie, co wynika z datownika umieszczonego na znajdującej się w aktach sprawy koperty, w której przesłane zostało do organu, nadane zostało dopiero w dniu 5 listopada 2019 r., a więc z uchybieniem ustawowego terminu. Powyższe stwierdzenie, wobec treści powołanego wyżej art. 134 k.p.a., obligowało organ odwoławczy do wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia i wyłączało możliwość merytorycznego rozpoznania sprawy.
Zasadności zaskarżonego rozstrzygnięcia nie przeczy podniesiona na etapie wniesionej skargi okoliczność, złożenia zażalenia w terminie, w dniu 4 listopada 2019 r., w administracji Zakładu Karnego nr [...] we W., przez osadzonego tam S. G. W ocenie Sądu przepis art. 57 § 5 pkt 6 k.p.a., zgodnie z którym termin uważa się za zachowany jeżeli przed jego upływem pismo zostało złożone przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego, nie ma zastosowania na gruncie niniejszej sprawy. Podkreślić bowiem należy, na co słusznie wskazuje również organ odwoławczy w udzielonej odpowiedzi na skargę, przepis ten odnosi się jedynie do stron postępowania (osób fizycznych) pozbawionych wolności, przebywających w zakładzie karnym bądź w areszcie śledczym. I. S., co w sprawie jest bezsporne nie jest osobą pozbawioną wolności, a tym samym nie może skutecznie wywodzić, iż jej zażalenie zostało wniesione w terminie, w trybie art. 57 § 5 pkt 6 k.p.a. Co więcej z akt sprawy nie wynika, że S. G. jest stroną przedmiotowego postępowania, czy też pełnomocnikiem skarżącej. Tym samym kwestia powyższa pozostaje bez wpływu na wynik niniejszego orzeczenia.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a skargę oddalił.
Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym stosownie do uprawnienia wynikającego z art. 119 pkt 3 p.p.s.a.
O kosztach pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu Sąd orzekł na podstawie w art. 250 p.p.s.a. w zw. § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 68).
e.o.