Uzasadnienie
III SA/Łd 981/13
Pismem z dnia 12 sierpnia 2013 r. M. K. (dalej wnioskodawca) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] (Nr [...]) w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. W toku postępowania strona wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, załączając formularze wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na druku "PPF".
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz trójką dzieci (18 lat, 14 lat i 10 lat). Jednocześnie skarżący wskazał, że osiąga dochód z tytułu działalności gospodarczej (za rok 2012 – w kwocie 116,20 zł) i gospodarstwa rolnego w kwocie 324,72 zł brutto miesięcznie. Natomiast jego żona osiąga dochód z tytułu wynagrodzenia w ramach umowy o zastępstwo w wysokości 2223,31 zł brutto. Skarżący wskazał przy tym, że majątek rodziny stanowią nieruchomości w postaci domu o pow. 113 m2, nieruchomości rolnej o pow. 5,7657 ha oraz innej nieruchomości o pow. 0,17 ha, a ponadto 2 samochody marki: Skoda Fabia (2004 rok produkcji) oraz Skoda Octavia (2012 rok produkcji).
Jednocześnie w uzasadnieniu wniosku skarżący wyjaśnił, że jest rolnikiem. Gospodarstwo leży na terenach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Prowadzi także działalność gospodarczą. W ubiegłym roku osiągnął dochód w wysokości 1.394,45 zł. Jednocześnie skarżący oświadczył, że jego żona nie ma stałego zatrudnienia, od 15 marca 2011 roku jest zatrudniona w oparciu o umowę na zastępstwo. Jej miesięczne dochody netto wynoszą średnio 1.650 zł. Na utrzymaniu małżonków pozostaje trójka dzieci. Średni dochód miesięczny na jednego członka rodziny za 2012 rok wyniósł 465,81 zł. Skarżący dodał, że oboje z żoną nie posiadają majątku, który mogliby zbyć. Dom jest jedynym miejscem, w którym zamieszkają wraz dziećmi. Jest on obciążony kredytem hipotecznym.
Natomiast grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, obciążone są prawem pierwokupu na rzecz Agencji Nieruchomości Rolnych. Skarżący wskazał przy tym, że dwa samochody, które posiadają, umożliwiają jego żonie dojazd do pracy (66 km w jedną stronę) oraz prowadzenie gospodarstwa i działalności gospodarczej. Jeden z samochodów jest bardzo wysłużony, drugi natomiast jest obciążony kredytem i został zakupiony w związku z realizacją umowy z firmą budowlaną w związku ze zleceniem, które zostało wykonane, ale do dziś nieopłacone. Obecnie jego dłużnik, firma SSI oraz jeden z wierzycieli wnieśli o ogłoszenie upadłości Spółki. W konkluzji skarżący stwierdził, że obecna sytuacja materialna jego rodziny uniemożliwia ponoszenie opłat sądowych oraz związanych z zatrudnieniem profesjonalnego pełnomocnika, a ewentualne koszty mogłyby tę sytuację jeszcze pogorszyć.
W uzasadnieniu wniosku odwołał się do dokumentacji obrazującej jego sytuację materialną, a załączoną do wniosku złożonego w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 878/13.
Ze zgromadzonych w tych aktach dokumentów wynikało, że dochód miesięczny z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej za trzy kwartały 2013 roku ustalony na podstawie deklaracji VAT-7K wyniósł -2.977 zł (strata). Wnioskodawca załączył wyciąg z rachunku bankowego.
Referendarz Sądowy zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) [dalej: ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi], prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 powoływanej ustawy uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym).
Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności strona skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
W stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie należy uznać, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania, co stanowi przesłankę niezbędną do częściowego zwolnienia od kosztów sądowych (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Przede wszystkim należy wziąć pod uwagę, że wnioskodawca osiąga dochód z tytułu działalności gospodarczej (za rok 2012 – w kwocie 116,20 zł) i gospodarstwa rolnego w kwocie 324,72 zł brutto miesięcznie. Przy czym dochód miesięczny z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej za trzy kwartały 2013 roku wyniósł -2.977 zł, czyli był stratą (według VAT-7k).
Natomiast żona skarżącego osiąga dochód z tytułu wynagrodzenia w ramach umowy o zastępstwo w wysokości 2223,31 zł brutto. Średni dochód miesięczny na jednego członka w rodzinie skarżącego za 2012 rok wyniósł 465,81 zł.
Jednocześnie z dokumentów załączonych do akt sprawy o sygn. III SA/Łd 998/13, które Referendarz sądowy wziął pod uwagę z urzędu, wynika, że miesięczne koszty utrzymania domu rodziny skarżącego to kwota rzędu 300 zł, energia elektryczna – 270 zł, podatek – 21 zł, do tego w sezonie grzewczym dochodzą koszty opału w wysokości 440 zł miesięcznie. Skarżący obciążony jest obowiązkiem spłaty kredytu na samochód zakupiony w związku z działalnością gospodarczą w wysokości 850 zł miesięcznie.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W ocenie Referendarza sądowego przedstawiona we wniosku sytuacja majątkowa skarżącego powoduje bowiem, iż nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.
R.A.