Uzasadnienie
Skargą z dnia 8 października 2004 r. S. A. zaskarżył postanowienie Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Ł. z dnia [...] nr [...] stwierdzające niedopuszczalność jego odwołania od decyzji Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień nr [...] w Ł.z dnia [...] w sprawie odmowy skierowania na komisję lekarską.
Jak wynika z akt administracyjnych S. A. pismem z dnia 5 kwietnia 2004 r. wystąpił do Komendanta Wojskowej Komisji Uzupełnień nr [...] w Ł. o skierowanie na Rejonową Wojskową Komisję Lekarską, celem wydania orzeczenia dotyczącego jego stanu zdrowia. Skarżący wskazał, że w 1995 r. został uznany za trwale niezdolnego do odbywania zasadniczej służby wojskowej, z uwagi na zespół depresyjno-lękowy, na który cierpiał w tym czasie. Od tego czasu stan jego zdrowia uległ poprawie i "nie budzi obecnie zastrzeżeń" co uzasadnia – zdaniem skarżącego – skierowanie go na wnioskowane badania.
Pismem z dnia 1 września 2004 r. Komendant WKU nr [...] w Ł. poinformował skarżącego, iż kierowanie na ponowną komisję lekarską osób uznanych za trwale niezdolne do służby wojskowej w czasie pokoju, w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny – kategoria zdrowia E – w stanie prawnym określonym w art. 29 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej (t.j. Dz.U. z 2002 r. nr 21, poz. 205 ze zm.), nie jest dopuszczalne.
S. A. złożył w dniu 8 września 2004 r. pismo w przedmiocie odmowy skierowania na ponowną komisję lekarską, które Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Ł. potraktował jako odwołanie od pisma Komendanta WKU nr [...] w Ł. z [...]. W swoim odwołaniu skarżący podtrzymał stanowisko, iż powinien zostać poddany ponownym badaniom lekarskim, a Wojskowa Komisja Lekarska – orzec o jego zdolności do służby wojskowej.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] nr [...] Szef WSW w Ł., działając w oparciu o art. 134 w zw. z art. 123 k.p.a. oraz art. 24 ust. 2 i art. 29 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP, stwierdził niedopuszczalność odwołania skarżącego z dnia 8 września 2004 r. Zdaniem organu administracji skierowania do wojskowej komisji lekarskiej w myśl art. 29 ust. 2 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP, dokonuje wojskowy komendant uzupełnień. Skierowanie takie stanowi czynność materialno-techniczną i jest elementem postępowania w przedmiocie wydania orzeczenia o zdolności do czynnej służby wojskowej. Nie stanowi ono przedmiotu odrębnej sprawy administracyjnej rozstrzyganej w formie decyzji administracyjnej.
Również odmowa skierowania do wojskowej komisji lekarskiej jest czynnością materialno-techniczną. Zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a., odwołanie służy tylko od decyzji administracyjnej. W związku z powyższym organ II instancji uznał, iż złożone przez skarżącego odwołanie jest niedopuszczalne.
W skardze, będącej przedmiotem niniejszego postępowania, S. A. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Szefa WSW w Ł. oraz poprzedzającej go decyzji Komendanta WKU nr [...] w Ł. oraz o ustalenie, iż Komendant WKU nr [...] w Ł. jest związany wnioskiem dotyczącym powołania komisji lekarskiej dla ustalenia aktualnej kategorii zdrowia skarżącego. Zdaniem skarżącego, zgodnie z art. 29 ust. 2 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP, Komendant WKU jest związany wnioskiem osób wymienionych w pkt 1 i 3 ust. 1 tego przepisu, co oznacza, że nie może wg własnego uznania odmówić skierowania wnioskodawcy do wojskowej komisji lekarskiej. Ponadto skierowanie na komisję lekarską przez Komendanta WKU nie stanowi – w ocenie skarżącego – czynności materialno-technicznej.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta, po myśli § 2 tegoż artykułu, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny, oceniając działania organów administracji, bada jedynie czy organy te nie naruszyły przepisów prawa materialnego – określających m.in. uprawnienia i obowiązki stron postępowania – oraz przepisów postępowania administracyjnego.
W niniejszej sprawie organy administracji nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa. Organ II instancji prawidłowo przyjął, iż skierowanie przez wojskowego komendanta uzupełnień do wojskowej komisji lekarskiej stanowi czynność materialno-techniczną, na którą nie służy stronie odwołanie.
Stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP –powszechnemu obowiązkowi obrony podlegają wszyscy obywatele polscy zdolni ze względu na wiek i stan zdrowia do wykonywania tego obowiązku. W ramach powszechnego obowiązku obrony obywatele polscy są obowiązani m.in. do pełnienia służby wojskowej – na zasadach i w zakresie określonych w ustawie (art. 4 ust. 2 ww. ustawy).
Określenie zdolności poborowych do czynnej służby wojskowej należy do powiatowych i wojewódzkich komisji lekarskich (art. 26 ust. 1). Natomiast właściwymi do orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej:
- 1) poborowych w okresie, kiedy nie urzęduje powiatowa komisja lekarska;
- 2) żołnierzy pełniących czynną służbę wojskową;
- 3) żołnierzy rezerwy, są wojskowe komisje lekarskie. Osoby, o których mowa w pkt 1 i 3, kieruje z urzędu lub na wniosek tych osób do wojskowej komisji lekarskiej wojskowy komendant uzupełnień, a osoby, o których mowa w ust. 1 pkt 2 – dowódca jednostki wojskowej (art. 29 ust. 1 i 2).
Z wyżej przytoczonych przepisów wynika zatem, że skierowanie przez wojskowego komendanta uzupełnień do wojskowej komisji lekarskiej jest w istocie elementem postępowania dowodowego, którego celem jest zbadanie czy osoba podlegająca powszechnemu obowiązkowi obrony jest zdolna do wykonywania tego obowiązku. Skierowanie takie nie stanowi zatem odrębnej sprawy administracyjnej rozstrzyganej w formie decyzji administracyjnej.
Zgodnie z art. 104 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji administracyjnej, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Stwierdzenie zawarte w art. 104 k.p.a., że załatwienie sprawy następuje przez wydanie decyzji, odnosi się tylko do sytuacji, gdy z mocy przepisów prawa materialnego lub innych załatwienie sprawy powinno nastąpić w tej prawnej formie. Z przepisów ustawy o powszechnym obowiązku obrony (art. 29 ust. 1 i 2) i rozporządzeń wykonawczych nie wynika aby skierowanie bądź odmowa skierowania do wojskowej komisji lekarskiej było równoznaczne z wydaniem decyzji administracyjnej.
W myśl art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.
Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak również podmiotowym. Przyczyny przedmiotowe obejmują przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki braku możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Zatem odwołanie nie służy od decyzji, która nie weszła do obrotu prawnego lub gdy czynność organu administracji państwowej nie jest decyzją administracyjną, a stanowi np. czynność materialno-techniczną, odpowiedź na pismo obywatela (por. wyrok NSA w Warszawie z 16 listopada 2000 r., V SA 235/00, LEX nr 81351).
W niniejszej sprawie organ II instancji, po ustaleniu, iż skarżący złożył odwołanie od pisma organu I instancji informującego o braku możliwości skierowania na ponowną komisję lekarską, wydał postanowienie o niedopuszczalności odwołania. Organ administracji zastosował zatem w sposób właściwy przepisy postępowania administracyjnego – art. 134 k.p.a.
W tej sytuacji Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji.