Uzasadnienie
W dniu 16 lutego 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła skarga Z. S. na czynność Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] r. w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpoznania. W uzasadnieniu skarżący opisał tryb postępowania przez organami orzeczniczymi i wskazał, że nie uwzględniono jego prośby o przeprowadzenie badań przez komisję lekarską w miejscu zamieszkania – P. W odpowiedzi na skargę z dnia 22 lutego 2010 r. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił, że organ pozostawił odwołanie bez rozpoznania z uwagi na niestawiennictwo w wyznaczonym dniu przed komisją lekarską i jego nieusprawiedliwienie w ciągu następnych 14 dni.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu, albowiem jej wniesienie jest niedopuszczalne.
Merytoryczne rozpoznanie skargi zawsze poprzedza kontrola dopuszczalności środka zaskarżenia. Wśród okoliczności czyniących skargę niedopuszczalną, ustawa z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wymienia niewyczerpanie (przez wnoszącego skargę) środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym. Uzależnienie dopuszczalności skargi od wcześniejszego wykorzystania przysługujących stronie środków zaskarżenia związane jest z zakresem działania sądów administracyjnych, które sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 i 2 powołanej ustawy).
W tym kontekście należy zatem wskazać, że zgodnie z treścią art. 52 § 1 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 powołanej ustawy).
Wyjaśnić również należy, że zgodnie z przepisem art. 3 p.p.s.a. kontrola obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a.
Rozpoznawana sprawa dotyczy skargi Z. S. na czynność Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] r. polegającą na pozostawieniu bez rozpoznania odwołania skarżącego z dnia 26 listopada 2010r. Zawiadomienie to zostało wydane na podstawie § 7 ust. 5 w związku z §17 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. Nr 139, poz. 1328 ze zm.). Zgodnie z treścią § 7 ust. 5 powołanego rozporządzenia niestawienie się osoby zainteresowanej w wyznaczonym terminie na posiedzeniu o wydanie orzeczenia powoduje pozostawienie sprawy bez rozpoznania.
W tym miejscu wskazać należy, że pozostawienie odwołania bez rozpoznania ma charakter czynności materialno-technicznej. Zgodnie bowiem z utrwalonym orzecznictwem administracyjnym pozostawienie sprawy (odwołania) bez rozpoznania nie następuje ani w formie decyzji ani w formie postanowienia. Nie jest konsekwencją merytorycznej oceny dopuszczalności odwołania, lecz jedynie oceny formalnej. W takiej sytuacji organ odwoławczy informuje jedynie wnoszącego odwołanie o sposobie załatwienia sprawy, a niezadowolony z niego odwołujący może, po uprzednim wyczerpaniu trybu zaskarżenia, wnieść skargę do sądu administracyjnego na bezczynność tego organu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2008 r. II GSK 404/07, Lex nr 472369, z dnia 21 października 2008 r., II OSK 1268/07 Lex nr 503717).
W przedmiotowej sprawie skarżący wniósł skargę na czynność materialno-techniczną, co z powyższej wskazanych względów, jest niedopuszczalne, bowiem na taki sposób poinformowania o załatwieniu sprawy skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje.
Jedynie na marginesie wskazać należy, że właściwym trybem zaskarżenia przedmiotowej czynności materialno-technicznej byłoby wniesienie skargi na bezczynność organu. Jednak skarga będzie uznana za dopuszczalną, jedynie w sytuacji wyczerpania przez skarżącego przysługujących mu w toku postępowania administracyjnego środków zaskarżenia. W przypadku bowiem wniesienia skargi na bezczynność organu przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. W razie pozostawienia przez organ odwołania bez rozpoznania strona może podjąć obroną przed bezczynnością w trybie art. 37 § 1 Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) poprzez wniesienie zażalenia do organu wyższego stopnia. Organem wyższego stopnia wobec Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności jest Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego.
W tej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 punkt 6 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odrzucił skargę.
D.T.