Uzasadnienie
III SA/Łd 993/14
W dniu 31 października 2014 r. M.S. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Wojewody [...] z [...]w przedmiocie jego wymeldowania z pobytu stałego.
Postanowieniem z dnia 13 stycznia 2015 r. referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi i ustanowienie adwokata, oddalając wniosek w pozostałym zakresie.
Wyrokiem z dnia 26 marca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę.
Następnie skarżący przedłożył ponownie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
W uzasadnianiu wniosku skarżący wskazał, że jest 68-letnim emerytem. Nie posiada własnego mieszkania – zamieszkuje na zasadzie sublokatorstwa u znajomych, opłacając koszty mieszkania w kwocie ok. 500 zł. Wskazał na inne koszty bieżącego utrzymania: wyżywienie – 350 zł, odzież, środki czystości, leki – 250 zł, przejazdy i telefon – 100 zł, spłata pożyczki na operację zaćmy – ok. 400 zł.
Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest jego emerytura w wysokości 1.907 zł brutto miesięcznie. Wnioskodawca podniósł także, że w ostatnim czasie poniósł dotkliwe koszty sądowo-komornicze związane z toczonym postępowaniem o zasiedzenie nieruchomości, z której został wymeldowany, dlatego nie posiada środków na pokrycie kosztów obecnego procesu.
Referendarz Sądowy zważył, co następuje
Stosownie do przepisów art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zgodnie natomiast z § 2 wymienionego przepisu przyznanie prawa pomocy przed lub w toku postępowania rozpoznawczego obejmuje także postępowanie egzekucyjne.
W niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 13 stycznia 2015 r. Referendarza Sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi i ustanowienie adwokata. Uzasadnienie powyższego postanowienia w pełni zachowuje swoją aktualność do obecnego wniosku skarżącego.
W tym stanie rzeczy uznać należy, że po rozpoznaniu pierwotnego wniosku i przyznaniu skarżącemu prawa pomocy zgodnie z żądaniem zawartym w obecnym wniosku nie jest możliwe ponowne rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w tym samym zakresie, tj. przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi i ustanowienie adwokata. Wniosek taki uznać należało za bezprzedmiotowy. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie skarżący mógłby wnieść w niniejszej sprawie tylko wówczas, gdyby wcześniejszy wniosek w tym przedmiocie został przez oddalony.
Z tego względu postępowanie wywołane wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi i ustanowienie adwokata należało umorzyć jako bezprzedmiotowe (pkt 1 sentencji orzeczenia).
Jednocześnie referendarz, stosownie do przepisu art. 243 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, rozważył możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie nie objętym dotychczasowym zwolnieniem. W myśl art. 245 § 1 ustawy – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 powoływanej ustawy, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz miał na uwadze, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał, iż samodzielnie powadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest jego emerytura w wysokości ok. 1.907 zł brutto miesięcznie. Skarżący nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Oświadczył, że mieszka u znajomych na zasadzie sublokatorstwa ponosząc z tego tytułu opłaty w wysokości 500 zł miesięcznie, dodatkowo wydając na wyżywienie – 350 zł, odzież, środki czystości, leki – 250 zł, przejazdy i telefon – 100 zł, spłatę pożyczki na operację zaćmy – ok. 400 zł.
Uwzględniając powyższe, należało uznać, że wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania i dlatego, w celu zachowania prawa do sądu zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od opłaty kancelaryjnej i wpisu do skargi kasacyjnej (pkt 2 sentencji orzeczenia).
Wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych w całości uznać natomiast należało za niezasadny. Przede wszystkim zwrócić bowiem należy uwagę, iż skarżący w toku postępowania uiszczał inne koszty sądowe związane m.in. z wykonywaniem kserokopii z akt sądowych. Podkreślić należy w związku z tym, iż wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest skuteczny od chwili jego wniesienia, a zatem obejmuje opłaty i wydatki, co do których termin na ich uiszczenie jest otwarty na dzień złożenia wniosku (porównaj H. Knysiak-Molczyk w: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – komentarz, Warszawa 2005, komentarz do art. 243, teza 3, str. 627). Niedopuszczalne jest zatem orzeczenie o zwolnieniu od opłaty, której uiszczenie powinno nastąpić przed datą złożenia wniosku o prawo pomocy lub która została już uiszczona.
Ponadto, w ocenie referendarza skarżący nawet przy wskazanych ograniczeniach w jego finansach osobistych jest w stanie ponieść tzw. inne koszty sądowe, jak przykładowo wskazane i opłacone koszty kserokopii akt sądowych.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 oraz art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
U.K.