Uzasadnienie
J. D. za pośrednictwem Wojewody Lubelskiego wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie pismo nazwane wnioskiem, w którym domagał się zapłaty na jego rzecz – jako powoda, od Starostwa Powiatowego– jako pozwanego, odszkodowania w wysokości 8.000 zł za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Lubelski wniósł o jej odrzucenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu.
Jak stanowi art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej.
Szczegółowy zakres i zasady tej kontroli został uregulowany w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., dalej powoływanej jako "p.p.s.a."). Ustawa normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne) (art.1 p.p.s.a.). Do rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych powołane są sądy administracyjne (art. 2 p.p.s.a.).
Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres tej kontroli sprecyzowany został w przepisie art. 3 § 2 wymienionej ustawy, zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Ponadto w myśl art. 4 p.p.s.a. sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
Z powyższych przepisów wynika, że sądy administracyjne są powołane do kontrolowania zgodności z prawem wyżej wymienionych form działalności administracji publicznej. Natomiast do kompetencji sądów administracyjnych nie należy rozstrzyganie spraw, których przedmiotem jest żądanie zasądzenia przez sąd świadczenia pieniężnego.
W konsekwencji, w przypadku skierowania do sądu administracyjnego ostatnio opisanego żądania, obejmująca je skarga podlega odrzuceniu na mocy art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w myśl którego sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Analiza skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie przez J. D. wskazuje, że tego rodzaju sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, a to z uwagi na treść sformułowanego w skardze żądania.
Trzeba jednocześnie zauważyć, że skarżący wskazał na okoliczność wydania w dniu [...] r. decyzji Starosty, odmawiającej ustalenia i wypłaty odszkodowania za zajętą pod drogę publiczną nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...] o powierzchni 0,0038 ha, położoną w obrębie Ł., gmina W. Także jednak w przypadku przyjęcia, że przedmiot skargi stanowi wyżej wymieniona decyzja, skarga podlega odrzuceniu na mocy przepisu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., w świetle którego sąd odrzuca skargę w sytuacji jej niedopuszczalności.
Skarga jest niedopuszczalna między innymi wówczas, gdy została wniesiona bez wyczerpania środków zaskarżenia, które służyły skarżącemu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 p.p.s.a.). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.).
Natomiast wskazana w skardze decyzja Starosty jest decyzją organu pierwszej instancji, od której stronie na mocy art. 127 § 1 k.p.a. służy odwołanie. W związku z tym i mając na względzie treść art. 52 § 1 p.p.s.a., skarga wniesiona na tę decyzję jest niedopuszczalna.
Jak wynika przy tym z akt administracyjnych oraz odpowiedzi na skargę, J. D. w dniu [...]marca 2018 r. sprecyzował, że jego wcześniejsze pismo z dnia [...]stycznia 2018 r. skierowane do Wojewody stanowi odwołanie od decyzji Starosty z dnia [...] r. Sprawa nie została jeszcze rozpoznana przez Wojewodę. Dopiero po wydaniu rozstrzygnięcia przez Wojewodę, to rozstrzygnięcie organu drugiej instancji może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego.
Z tych względów i na podstawie powołanych przepisów Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.