Uzasadnienie
Pismem z [...] grudnia 2017 r. T. T. wniósł skargę (odwołanie) na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2017 r. w przedmiocie przyznania emerytury w kwocie zaliczkowej.
W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej odrzucenie, wskazując, że sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych należą do właściwości sądów powszechnych. Sprawa będąca przedmiotem skargi jest sprawą z zakresu ubezpieczeń społecznych, zatem jej rozpatrzenie nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje
Sprawa nie należy do kognicji sądu administracyjnego, dlatego skarga podlega odrzuceniu.
Badanie merytorycznej zasadności skargi każdorazowo poprzedza analiza jej dopuszczalności. Skarga jest bowiem dopuszczalna wówczas, gdy przedmiot sprawy należy do zakresu właściwości sądu administracyjnego, skarga została wniesiona przez uprawniony podmiot oraz przeciwko podmiotowi, którego działalność (ewentualnie bezczynność lub przewlekłość) w zakresie objętym przedmiotem sprawy została poddana kontroli sądowej, a nadto spełnia wymogi formalne i została wniesiona w terminie.
Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, dalej "p.p.s.a."), jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego albo skarga jest niedopuszczalna z innych przyczyn, wówczas podlega ona odrzuceniu.
Zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych został – co do zasady – określony w art. 3 § 2 p.p.s.a. Według tego przepisu kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Z treści § 3 art. 3 p.p.s.a. wynika, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Zgodnie natomiast z art. 4778 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 155, z późn. zm.; dalej jako: "k.p.c."), do właściwości sądów okręgowych należą sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, z wyjątkiem spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość sądów rejonowych. Z kolei zgodnie z art. 476 § 2 pkt 1-4 k.p.c., przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się sprawy, w których wniesiono odwołanie od decyzji organów rentowych, dotyczących: ubezpieczeń społecznych; emerytur i rent; oraz innych świadczeń w sprawach należących do właściwości Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Mając powyższe uregulowania na uwadze trzeba stwierdzić, że skarga wniesiona przez stronę w niniejszej sprawie, dotycząca przyznania emerytury w kwocie zaliczkowej, nie podlega właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, lecz należy do właściwości sądu powszechnego. Jej przedmiotem jest bowiem decyzja nie mieszcząca się w zakresie kognicji sądu administracyjnego, wyznaczonego treścią art. 3 p.p.s.a.
Wymaga przy tym zwrócenia uwagi, że skarżący T. T. (zamieszkały w C., w [...]), wniósł skargę osobiście składając pod nią własnoręczny podpis, ale jednocześnie ustanowił pełnomocnika do doręczeń w Polsce – w osobie I. S., której doręczana jest w takiej sytuacji korespondencja sądowa.
Mając powyższe okoliczności na względzie, skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł w postanowieniu.