Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek E. W. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia [...] października 2009 r., znak: [...] - utrzymało w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2010, znak: [...].
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium przedstawiło stan faktyczny sprawy wyjaśniając, że decyzją z dnia [...] października 2009 r. Wójt Gminy zatwierdził przebieg granicy pomiędzy nieruchomością położoną w obrębie miejscowości nr [...], stanowiącą własność A. K., z działkami przyległymi nr [...] (własność E. i K. W.) oraz działką nr [...] (własność S. i T. K.). Decyzja ta stała się ostateczna.
W dniu 22 października 2010 r. Kolegium wszczęło postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności powyższej decyzji, a następnie w dniu [...] grudnia 2010 r. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia [...] października 2009 r.
Na skutek wniosku E. W. o ponowne rozpoznanie sprawy, Kolegium decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r., (zaskarżoną niniejszą skargą) – utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2010 r. W uzasadnieniu podniesiono, że zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości, jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron. Czynności rozgraniczeniowe w toku postępowania zakończonego decyzją, której stwierdzenia nieważności domaga się skarżąca, dokonane zostały przez upoważnionego geodetę, dokumentacja techniczna włączona została do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, a sama decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego.
W ocenie Kolegium w sprawie nie doszło również do rażącego naruszenia prawa procesowego – art. 6, art. 7, art. 24 i art. 25 oraz art. 145 k.p.a., które podniosła skarżąca. Z analizowanej decyzji wynika natomiast, iż została ona wydana po wyjaśnieniu przez organ I instancji stanu faktycznego i po zgromadzeniu odpowiedniego materiału dowodowego.
Odnosząc się do zarzutu braku wyłączenia pracownika organu od udziału w postępowaniu, Kolegium podniosło, że pokrewieństwo pomiędzy Wójtem Gminy a stroną postępowania A. K., wbrew twierdzeniom skarżącej, ma charakter pokrewieństwa V stopnia, nie zaś stopnia III. Wyłączenie organu ex lege mogłoby być natomiast spowodowane jedynie przez pokrewieństwo II stopnia, które nie ma miejsca w niniejszej sprawie. Wójtowi Gminy, jak również Gminie nie przysługuje tytuł prawny do żadnej z objętych postępowaniem rozgraniczeniowym nieruchomości, a żadna ze stron w toku postępowania nie składała wniosku o wyłączenie organu. Ponadto organ podkreślił, że naruszenie art. 24 i 25 k.p.a. nie może być przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji, a powinno skutkować wznowieniem postępowania w sprawie
Organ nie podzielił również zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. zwracając uwagę, że zagadnienie zaistnienia przesłanek wznowienia postępowania w sprawie zostało rozpatrzone przez Kolegium ostateczną decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., którą utrzymano w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2010 r. o odmowie wznowienia postępowania w sprawie rozstrzygniętej decyzją Wójta Gminy z dnia [...] października 2009 r. Skarga na powyższą decyzję Kolegium została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w sprawie III SA/Lu 390/10.
W konkluzji organ stwierdził, że decyzja Wójta Gminy z dnia [...] października 2009 r. nie narusza w sposób rażący wskazanych przez skarżącą przepisów prawa wobec powyższego nie zachodzi przesłanka z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. uzasadniająca stwierdzenie nieważności powyższej decyzji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego E. W. zarzuciła powyższej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego tj.: art. 6a ust. 4, art. 33 ust. 1 i ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez wydanie decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości przez wójta, który podlegał wyłączeniu w niniejszej sprawie ex lege oraz w oparciu o dokumentację nieuwzględniającą granicy istniejącej w niezmienionym stanie od kilkudziesięciu lat. Skarżąca podniosła również zarzuty naruszenia przepisów postępowania tj.: praworządności, uwzględniania z urzędu słusznego interesu obywateli, pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz udzielania informacji i pomocy prawnej stronom w toku postępowania.
W ocenie skarżącej decyzja Wójta Gminy jest nieważna z mocy prawa z racji wady jaka zaistniała po stronie organu. Wójt powinien był się wyłączyć z urzędu, gdyż wiedział, że orzeka w sprawie w której stroną jest jego krewny. Odnosząc się do argumentu, iż wójtowi ani gminie nie przysługuje tytuł prawny do żadnej z objętych rozgraniczeniem nieruchomości, podniosła, iż powyższe nie wyłącza zainteresowania wójta, gdy z właścicielem jednej z działek łączy go pokrewieństwo.
Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji z dnia [...] października 2009 r.
W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie przytaczając argumenty powołane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest niezasadna. W ocenie sądu, w niniejszej sprawie organ administracji prawidłowo odmówił stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Wójta Gminy z dnia [...] października 2009 r., znak: [...].
Skarżąca pismem z dnia 25 maja 2010 r. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Wójt Gminy z dnia [...] października 2009 r. zatwierdzającej przebieg granicy pomiędzy nieruchomością położoną w obrębie miejscowości, Gmina, nr ewid. [...], stanowiącą własność A. K.,z działkami przyległymi nr ewid. [...] (własność E. i K. W.) oraz nr ewid. [...] (własność S. i T. K.), podnosząc iż została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa.
Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest jednym z nadzwyczajnych trybów wzruszenia decyzji ostatecznej. Ochrona takich decyzji została wyrażona w art. 16 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.).
Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zostały wyczerpująco wymienione w art. 156 § 1 k.p.a., a jedną z nich wymienioną w pkt 2 § 1 art. 156 k.p.a. jest między innymi wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Zestawienie przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. stanowi katalog zamknięty przyczyn stwierdzenia nieważności. Redakcja przepisu oraz nadzwyczajny charakter tej instytucji nie pozwala na stosowanie wykładni rozszerzającej i dlatego działanie organu w trybie stwierdzenia nieważności wymaga innego podejścia do sprawy i zasadniczo różni się od postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Przedmiotem postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji jest wyłącznie zbadanie czy w danej sprawie wystąpiła przesłanka określona w art. 156 § 1 k.p.a. Rozstrzygnięcie kończące takie postępowanie może polegać na stwierdzeniu nieważności decyzji lub odmowie stwierdzenia nieważności (art. 156 § 1 k.p.a.) albo na stwierdzeniu, że wydania decyzji z naruszeniem prawa (art. 156 § 2 k.p.a.).
Nie jest dopuszczalne w ramach postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, rozstrzyganie co do meritum zagadnień będących przedmiotem postępowania w trybie zwykłym. Tryb kontroli sądowoadministracyjnej decyzji wydanej w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest zawężony i odbywa się w oparciu o przepisy prawa obowiązujące w dniu wydania decyzji, której postępowanie dotyczy.
Zgodnie z treścią art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193 poz. 1287 ze zm. – dalej jako ustawa), rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu granic, poprzez określenie punktów i linii granicznych. Czynności ustalenia przebiegu granic dokonuje upoważniony geodeta. Art. 31 ust. 2 i 3 ustawy regulują podstawowe zasady dokonywania tych ustaleń. W pierwszej kolejności przy ustalania przebiegu granic bierze się pod uwagę znaki i ślady graniczne, mapy i inne dokumenty oraz punkty osonowy geodezyjnej. Jeśli brak jest takich danych, lub są one niewystarczające lub sprzeczne, ustala się przebieg granicy na podstawie zgodnego oświadczenia stron lub jednej strony, gdy w toku postępowania druga strona oświadczenia nie składa i granicy nie kwestionuje (art. 31 ust. 2 i 3 ustawy). Przebieg granic może też być przez strony przyjęty w drodze ugody, ta jednak w niniejszej sprawie nie miała miejsca i regulacje jej dotyczące nie mają znaczenia dla sprawy.
Stosownie do art. 33 ustawy wydanie decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości, gdy zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron poprzedza dokonanie przez organ oceny prawidłowości wykonania czynności ustalenia przebiegu granicy oraz oceny zgodności sporządzonych dokumentów z przepisami a także włączenie dokumentacji technicznej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.
W niniejszej sprawie wójt upoważnił geodetę M. K. do czynności ustalania przebiegu granic. Z czynności ustalenia przebiegu granicy geodeta sporządził protokół. Małż. W. odmówili jego podpisania.
Mając na uwadze okoliczność, że zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów Wójt w dniu [...] października 2009 r. wydał decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości. Treść uzasadnienia wydanej przez Wójta decyzji wskazuje, że poprzedziło ją dokonanie oceny prawidłowości wykonania czynności ustalania przebiegu granic nieruchomości przez geodetę oraz zgodności sporządzonych dokumentów z przepisami. Poinformował również, iż strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy może żądać w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji przekazania sprawy sądowi. Decyzja została prawidłowo doręczona stronom o czym świadczą zwrotne potwierdzenia jej odbioru (k. 23 i 24 akt administracyjnych). Małż. W. nie skorzystali z możliwości zakwestionowania decyzji rozgraniczeniowej i nie żądali przekazania sprawy sądowi powszechnemu.
Mając na uwadze powyższe ustalenia sąd uznał, że żądanie strony skarżącej opierające się na treści przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jest nieuzasadnione. Wydana przez Wójta Gminy decyzja z dnia [...] października 2009 r. znajduje podstawę prawną w art. 33 ust. 1 ustawy. Przy jej wydaniu nie doszło do naruszenia powołanego przepisu ani tym bardziej do rażącego jego naruszenia.
Zarzut skargi naruszenia art. 24 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 25 § 1 k.p.a. również nie zostały podzielone przez skład orzekający w przedmiotowej sprawie. Brak jest podstaw do przyjęcia, że stroną postępowania w sprawie rozgraniczenia działek nr [...] i [...] była gmina. Wójt gminy natomiast jest organem gminy, a nie pracownikiem organu, o którym mowa w art. 24 § 1 pkt 1 k.p.a. Wyłączenie organu reguluje natomiast przepis art. 25 k.p.a. Organ administracji publicznej podlega wyłączeniu od załatwienia sprawy dotyczącej interesów majątkowych następujących kategorii osób: a) kierownika tego organu, b) osób pozostających z tym kierownikiem w stosunkach prawnych określonych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3 (małżeństwa, pokrewieństwa i powinowactwa do drugiego stopnia, przysposobienia, opieki i kurateli), c) osoby zajmującej stanowisko kierownicze w organie bezpośrednio wyższego stopnia, d) osób pozostających z tą osobą w stosunkach prawnych określonych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3. Żadna z powyższych sytuacji w niniejszej sprawie nie ma miejsca.
Zasadnie Kolegium zauważa odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a., że zagadnienie zaistnienia przesłanek wznowienia postępowania w sprawie zostało już rozpatrzone ostateczną decyzją z dnia 29 czerwca 2010 r. o odmowie wznowienia postępowania w sprawie rozstrzygniętej decyzją Wójta Gminy z dnia [...] października 2009 r., skontrolowaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny (wyrok z dnia [...] grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Lu 390/10).
Sąd nie podzielił również zarzutu skarżącej, by w sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego. Organ zebrał w sprawie materiał dowodowy niezbędny do wydania rozstrzygnięcia, umożliwił osobom będącym właścicielami działek objętych postępowaniem rozgraniczeniowym, w tym również małż. W., udział w postępowaniu, a decyzja wskazuje na przesłanki, którymi organ kierował się przy rozpoznaniu sprawy.
Prowadząc postępowanie w sprawie o stwierdzenie nieważności Kolegium zasadnie odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż wykluczyło istnienie przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniosło się merytorycznie do zarzutów zawartych we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji jak i we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy.
Mając na uwadze przedstawiony stan rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił jako nieuzasadnioną.