Uzasadnienie
W piśmie z dnia 21 listopada 2016 r. skarżący J. L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2016 r. Nr [...] – o odmowie umorzenia odsetek za zwłokę.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie wskazując, że decyzja którą zaskarżył J. L. jest decyzją wydaną w pierwszej instancji, a skarga do sądu administracyjnego przysługuje tylko od decyzji ostatecznej. Wprawdzie skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej odmowy umorzenia odsetek za zwłokę, jednakże z uwagi na uchybienie terminu do jego złożenia decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2016 r. organ stwierdził uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje
Skargę podlega odrzuceniu.
Sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy zaskarżony akt lub czynność organu administracji publicznej podlega kontroli tego sądu. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne i reguły dotyczące postępowania przed sądami administracyjnymi zostały określone w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm. – dalej jako "p.p.s.a.").
Zgodnie z przepisem art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a., sady administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, zaś kontrola działalności administracji publicznej obejmuje – przede wszystkim – orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie zaś do art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.
Z powyższych uregulowań wynika zatem, że skargę do sądu administracyjnego można wnieść od decyzji ostatecznej, wydanej po rozpatrzeniu środka odwoławczego złożonego na decyzję wydaną w pierwszej instancji albo na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W przeciwnym wypadku skarga nie jest dopuszczalna.
Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.
W niniejszej sprawie zaskarżona decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2016 r., odmawiająca skarżącemu umorzenia odsetek za zwłokę – jest rozstrzygnięciem wydanym w pierwszej instancji. Jak wynika z tej decyzji, skarżący został prawidłowo pouczony o możliwości złożenia wniosku do Prezesa ZUS o ponowne rozpatrzenie sprawy, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, z czego skorzystał. Z akt sprawy wynika jednak, że organ stwierdził, iż wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony z uchybieniem terminu do jego wniesienia, co wyraził w decyzji z dnia [...] października 2016 r. Nr [...]
W opisanej sytuacji wniesienie do Sądu skargi na decyzję z dnia 26 września 2016 r. nie może skutkować rozpatrzeniem sprawy w postępowaniu sądowo-administracyjnym. Sąd administracyjny nie jest bowiem uprawniony do kontroli legalności rozstrzygnięcia organu administracji pierwszej instancji, gdyż wniesienie skargi na decyzję wydaną w pierwszej instancji jest niedopuszczalne.
Sytuacji tej nie zmienia fakt, że skarżący w złożonym piśmie procesowym z dnia 28 grudnia 2016 r. wyjaśnił, iż precyzuje żądanie skargi w ten sposób, że zaskarża zarówno decyzję z dnia [...] września 2016 r. Nr [...] odmawiającą umorzenia odsetek za zwłokę, jak też decyzję z dnia [...] października 2016 r. Nr [...] o uchybieniu terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skutkiem bowiem tego pisma procesowego było bowiem wyłączenie przez Przewodniczącego Wydziału nowego żądania skarżącego i potraktowanie go jako odrębnej skargi na decyzję z dnia [...] października 2016 r. Nr [...] o uchybieniu terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, stosowanie do art. 57 § 3 p.p.s.a.
Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie – na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. – orzekł, jak w postanowieniu.