Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...], Wojewoda L. utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta D. z dnia [...] listopada 2013 r., Nr [...], orzekającą o wymeldowaniu S. S. z lokalu nr [...] przy ul. [...] w D. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco:
Pismem z dnia [...] lipca 2013 r. A. B., właściciel lokalu nr [...] przy ul. [...] w D., wniósł o wymeldowanie z tego lokalu S. S. Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r., Burmistrz Miasta D. orzekł o wymeldowaniu S. S. z miejsca pobytu stałego pod adresem ul. [...], D. W wyniku złożonego przez stronę odwołania, decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. Wojewoda L. utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta D. z dnia [...] listopada 2013 r.
W uzasadnieniu organ wskazał, że po śmierci rodziców skarżącego, którzy byli najemcami lokalu, sporny lokal został opróżniony i zdany właścicielowi – Gminie D. przez siostry skarżącego. Następnie Gmina D. sprzedała lokal A. B. Lokal przekazany nowemu właścicielowi był opróżniony, nie było w nim żadnych rzeczy i przedmiotów należących do osób poprzednio w nim zamieszkujących, co potwierdza sam skarżący w pisemnych wyjaśnieniach.
Wojewoda L. wskazał, że stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.), dalej: ustawa o ewidencji ludności, pobyt stały ma miejsce gdy dana osoba fizycznie zamieszkuje pod oznaczonym adresem i ma wolę stałego w nim przebywania, przy czym oba te elementy muszą występować łącznie. W ocenie organu taka sytuacja w niniejszej sprawie nie ma miejsca. Skarżący przebywa w zakładzie karnym od wielu lat, a w spornym lokalu nie ma żadnych jego rzeczy.
Niezgadzając się z powyższym, S. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda L. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje
Skarga podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem. Powyższa kontrola jest wyłącznie kontrolą legalności zaskarżonych do sądu decyzji, bowiem sądy administracyjne nie są powołane do kontroli słuszności, czy też celowości działań organów administracji publicznej. Oznacza to m.in., że w granicach danej sprawy sąd dokonuje wyłącznie oceny zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami prawa, bez względu na zarzuty podniesione w skardze.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody L. dotycząca wymeldowania S. S. z miejsca pobytu stałego.
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zgodnie z którym organ wydaje na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Powyższe oznacza, że organ ma obowiązek z urzędu lub na wniosek strony orzec o wymeldowaniu osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania.
Za pobyt stały uważa się zamieszkiwanie z zamiarem stałego pobytu tj. z wolą koncentracji w danym miejscu swych spraw życiowych. Miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 maja 2005 r. sygn. akt IV SA/Wa 600/05). Z kolei opuszczenie lokalu związane jest z zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym i skoncentrowaniem swych spraw życiowych w innym miejscu.
W tym miejscu należy wskazać, że istotą ewidencji ludności jest dokumentowanie faktów dotyczących pobytu danej osoby pod określonym adresem, a nie ustalanie uprawnień do korzystania z lokalu, czy tym bardziej rozstrzyganie sporów na tym tle. Zameldowanie jest tylko czynnością rejestracyjną, potwierdzającą fakt przebywania danej osoby pod określonym adresem, nie daje natomiast prawa do przebywania w tym lokalu.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, że przesłanką wymeldowania danej osoby z pobytu stałego jest opuszczenie przez tę osobę dotychczasowego miejsca pobytu z zamiarem nieprzebywania w tym miejscu. Co do zasady opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu powinno być wynikiem dobrowolnej decyzji osoby zameldowanej. Jednakże w pewnych przypadkach wola osoby zameldowanej nie ma wpływu na wydanie decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego. Taka sytuacja wystąpi w przypadku eksmisji, kiedy to wolę opuszczenia miejsca zameldowania zastępuje orzeczenie wydane przez sąd oraz w przypadku skazania tej osoby na karę pozbawienia wolności i wykonywania wobec niej tego orzeczenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2014 r., II OSK 2573/12).
Cecha dobrowolności opuszczenia miejsca pobytu stałego może być bowiem brana pod uwagę wyłącznie w sytuacjach, w których mamy do czynienia ze stanami faktycznymi, które nacechowane są bezprawnym działaniem osób trzecich w odniesieniu do osoby, która podlega obowiązkowi meldunkowemu. Nie dotyczy to sytuacji, gdy osoba objęta obowiązkiem meldunkowym opuszcza miejsce pobytu stałego w związku z koniecznością odbycia kary pozbawienia wolności. Opuszczenie lokalu jest bowiem zdarzeniem spowodowanym i zawinionym przez osobę pozbawioną wolności (por. wyroki NSA z dnia 19 marca 2014 r., II OSK 2556/12, z dnia 11 kwietnia 2013 r., II OSK 2407/11).
Okoliczność, że skarżący nie opuścił dobrowolnie swojego miejsca pobytu, nie stanowiła zatem przeszkody do wydania decyzji o jego wymeldowaniu.
Kolejną przesłanką warunkującą możliwość wymeldowania danej osoby z pobytu stałego jest ustalenie, że opuszczenie miejsca zameldowania nastąpiło w sposób trwały. Trwałości tej nie należy jednak oceniać wyłącznie na podstawie zamiaru osoby zainteresowanej, ale trzeba uwzględnić również okoliczności faktyczne, uzasadniające utrzymywanie danych ewidencyjnych w określonym stanie. Długotrwały, wieloletni pobyt w zakładzie karnym, któremu towarzyszą zmiany w sytuacji osobistej osadzonego, a także zmiany w stanie faktycznym związanym np. ze statusem czy nawet istnieniem danego mieszkania, może uzasadniać dokonanie wymeldowania, gdy powrót do miejsca zameldowania w świetle zasad doświadczenia życiowego i przepisów prawa, budzi wątpliwości.
W rozpoznawanej sprawie sytuacja osobista skarżącego uległa zasadniczej zmianie. Z akt sprawy wynika, że skarżący od wielu lat przebywa w Zakładzie Karnym, odbywając karę 10 lat pozbawienia wolności, orzeczoną w 2006 r. (k. 31-34 akt adm.). Sporny lokal był wynajmowany przez rodziców skarżącego, a po ich śmierci (matka zmarła w 2006 r., a ojciec w 2009 r.) został przez siostry skarżącego opróżniony i zdany właścicielowi – Gminie D., ponieważ skarżący w tym lokalu już wówczas nie przebywał. Następnie w 2011 r. Gmina D. sprzedała lokal A. B. (akt notarialny – k. 3-6 akt adm.). Nowy właściciel lokalu domaga się wymeldowania skarżącego i nie zezwala na jego pobyt w tym lokalu.
Powrót S. S. do spornego lokalu jest zatem praktycznie niemożliwy, zaś sam zamiar zainteresowanego nie odgrywa w tym zakresie decydującego znaczenia. Jak już wyżej wskazano, zamiar stałego pobytu, o jakim mowa w art. 6 ust. 1 ustawy, nie może być oceniany jedynie w kategoriach subiektywnych pragnień osoby zainteresowanej, ale winien być weryfikowany poprzez odniesienie do zobiektywizowanych czynników.
Należy również zauważyć, że od czasu opuszczenia lokalu do chwili wydania decyzji o wymeldowaniu, skarżący ani nie podejmował działań świadczących o utrzymywaniu kontaktu ze spornym lokalem, czy też traktowaniu lokalu jako centrum spraw życiowych, ani też nie zgłaszał roszczeń cywilnoprawnych do lokalu. W szczególności, z akt sprawy nie wynika, by skarżący podejmował działania mające na celu chociaż częściowe pokrywanie opłat związanych z utrzymaniem lokalu, zapewnienie utrzymywania lokalu w niezbędnym porządku, czy stanie technicznym, nawet za pośrednictwem innych osób. Nie ma też dowodów, by podejmował starania o utrzymanie lub uzyskanie tytułu do lokalu, bądź uzewnętrzniał wolę powrotu do lokalu przed wszczęciem postępowania o wymeldowanie. Podkreślić należy, że najemcami lokalu byli rodzice skarżącego, a nie skarżący.
Co prawda skarżący podniósł w skardze skierowanej do sądu, że po śmierci rodziców chciał uregulować sprawy mieszkania, w związku z czym zwrócił się do sądu penitencjarnego o udzielenie przerwy w odbywaniu kary, jednak sąd nie przychylił się do jego wniosku, z uwagi na to, że sprawą mieszkania zajęły się siostry skarżącego. Skarżący podniósł również, że zwracał się do burmistrza o wyjaśnienie sprawy mieszkania i prosił jedną z sióstr o interwencję u burmistrza w celu zapewnienia mu możliwości powrotu do spornego lokalu. Skarżący nie przedstawił jednak żadnych dowodów potwierdzających powyższe okoliczności.
W świetle powyższego należało uznać, że w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki wskazane w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, w związku z czym organy prawidłowo orzekły o wymeldowaniu S. S. z lokalu nr [...] przy ul. [...] w D. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.).