Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] lutego 2006 r., Nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej także jako: ARiMR) w R. P. orzekł o przyznaniu na rzecz Z. S. płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w kwocie 4818,66 zł. Płatność miała być wypłacana przez 5 kolejnych lat. W decyzji zastrzeżono m.in. że warunkiem płatności w czwartym i piątym roku będzie zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego nie później niż w terminie 6- miesięcy od dnia wypłaty trzeciej płatności.
W dniu [...].02.2009 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w R. P. wydał decyzję Nr [...] o wstrzymaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w roku 4 i 5.
W wyniku rozpatrzenia odwołania wniesionego przez Z. S., Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r., Nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję Kierownika Biura Powiatowego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r., Nr [...], Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w R. P. wstrzymał Z. S. płatność dla gospodarstwa niskotowarowego. Decyzja ta została uchylona decyzją Dyrektora L. Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] października 2009 r., Nr [...].
W dniu [...] listopada 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w R. P. wydał kolejną decyzję, Nr [...], o wstrzymaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego.
W odwołaniu od decyzji Z. S. zarzucił jej niezgodność z prawem, ponieważ nie nastąpiło przeniesienie gospodarstwa. Komornik nie pozbawił odwołującego się władztwa nad przedmiotowym gospodarstwem i do dnia dzisiejszego nie wprowadziła żadnego z licytantów w jego posiadanie, co przesądza, iż nie utracił on posiadania przedmiotowego gospodarstwa rolnego – zajmuje budynki, a na działkach rolnych prowadzi uprawy.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r., Nr [...], Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż zgodnie z treścią § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 286, poz. 2870 ze zm.) jednym z warunków udzielenia płatności dla gospodarstwa niskotowarowego jest zobowiązanie się producenta rolnego do nieprzenoszenia własności gospodarstwa niskotowarowego przez okres 5 lat od dnia przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. Z kolei zgodnie z treścią § 10 rozporządzenia płatność dla gospodarstwa niskotowarowego podlega wstrzymaniu i zwrotowi, jeżeli producent rolny przeniósł własność gospodarstwa niskotowarowego przed upływem 5 lat od dnia przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego.
W dniu 27 kwietnia 2009 r. do Biura Powiatowego ARiMR w R. P. wpłynęło postanowienie Sądu Rejonowego w R. P. I Wydział Cywilny z dnia [...] lipca 2008 r. (sygn. akt [...]) o przysądzeniu prawa własności nieruchomości położonej w Kolonii K. oznaczonej jako działka Nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...]. Stanowiło to podstawę do wydania decyzji o wstrzymaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego.
Organ odwoławczy stwierdził, iż w przypadku nieruchomości sprzedawanej przez komornika w drodze licytacji publicznej własność przenosi na nabywcę prawomocne postanowienie sadu o przysadzeniu. Od chwili uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności na rzecz nabywcy należą do niego pożytki z nieruchomości. W przedmiotowej sprawie postanowienie Sądu Rejonowego w R. P. I Wydział Cywilny z dnia [...] lipca 2008 r. uprawomocniło się dnia 9 grudnia 2008 r.
W związku z powyższym uznać należy, iż z dniem 9 grudnia 2008 r. Z. S. przestał być właścicielem gospodarstwa rolnego do którego przyznana została pomoc finansowa na wspieranie gospodarstw niskotowarowych.
W skardze do sądu administracyjnego na decyzję Dyrektora L. Oddziału Regionalnego ARiMR Z. S. wniósł o uchylenie wydanych w jego sprawie decyzji organów obydwu instancji. Skarżący podniósł, że we wcześniejszych decyzjach organu I instancji, które były uchylane przez organ odwoławczy, przyczyną wstrzymania płatności było niezrealizowanie w terminie wszystkich przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności. Skarżący wskazał, że co prawda zapadło prawomocne orzeczenie sądu o przysądzeniu własności części działek, jednak komornik, który przeprowadzał licytację gospodarstwa do dnia dzisiejszego nie wprowadził żadnego z właścicieli w jego posiadanie.
Skarżący nie wydał ustanowionym właścicielom przedmiotowego gospodarstwa. W związku z tym skarżący nie został pozbawiony władztwa gospodarstwa, co świadczy o ciągłości jego posiadania. Skarżący wskazał ponadto, że decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał mu płatność w stosunku do przedmiotowego gospodarstwa niskotowarowego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie jest dotknięta wadami prawnymi, które skutkowałyby koniecznością jej usunięcia z obrotu prawnego.
Reguły orzekania w sprawach płatności dla gospodarstw niskotowarowych określa ustawa z 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273, ze zm.) oraz wydane na podstawie delegacji zawartej w art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy, wspomniane wyżej, rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (dalej jako: rozporządzenie w sprawie udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych lub rozporządzenie).
Przesłanki udzielenia płatności dla gospodarstwa niskotowarowego zostały określone w § 3 ust. 1 rozporządzenia w ten sposób, iż płatność taka jest udzielana producentowi rolnemu, który:
- 1) jest osobą fizyczną;
- 2) prowadził, przez okres co najmniej 3 lat przed dniem złożenia wniosku, działalność rolniczą w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej, w tym produkcji materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego i reprodukcyjnego, produkcji warzywniczej, roślin ozdobnych i grzybów uprawnych, sadownictwa, hodowli i produkcji materiału zarodowego ssaków, ptaków i owadów użytkowych, produkcji zwierzęcej typu przemysłowego, fermowego oraz chowu i hodowli ryb;
- 3) w dniu złożenia wniosku prowadził działalność rolniczą, o której mowa w pkt 2, w gospodarstwie rolnym:
- a) stanowiącym przedmiot odrębnej własności producenta rolnego albo jego małżonka, albo przedmiot ich współwłasności, oraz
- b) będącym gospodarstwem niskotowarowym o wielkości ekonomicznej co najmniej 2 EJW (ESU) i nie więcej niż 4 EJW (ESU), w rozumieniu decyzji 85/377/EWG z dnia 7 czerwca 1985 r. ustanawiającej wspólnotową typologię gospodarstw rolnych (Dz. Urz. WE L 220 z 17.08.1985, z późn. zm.)1);
- 4) zobowiąże się do:
- a) realizacji przedsięwzięć mających na celu restrukturyzację gospodarstwa niskotowarowego:
- – dotyczących prowadzenia działalności rolniczej lub pozarolniczej działalności gospodarczej,
- – zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego,
- b) nieprzenoszenia własności gospodarstwa niskotowarowego przez okres 5 lat od dnia przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego.
Jedynym z warunków przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego jest nieprzenoszenie jego własności przez okres 5 lat od dnia przyznania płatności. Naruszenie tego warunku, czyli przeniesienie własności gospodarstwa przed upływem wspomnianego okresu, skutkuje, zgodnie z § 10 rozporządzenia wstrzymaniem płatności i jej zwrotowi.
W badanej sprawie to właśnie § 10 rozporządzenia był jedną z podstaw prawnych wydania zaskarżonej decyzji. Istota sporu prawnego zaistniałego pomiędzy stronami wynika z faktu, że przeniesienie własności gospodarstwa nastąpiło bez woli skarżącego – wskutek przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego i przysądzenia własności nieruchomości wchodzących w jego skład postanowieniem Sądu Rejonowego w R. P. z dnia [...] lipca 2008 r. Fakt ten jest niesporny między stronami, jednakże skarżący argumentuje, że mimo postanowienia Sądu Rejonowego nie utracił on faktycznego władztwa nad gospodarstwem rolnym, a nowi właściciele, którzy nabyli gospodarstwo w postępowaniu egzekucyjnym, nie zostali wprowadzenie w jego posiadanie.
W ocenie sądu argumenty skarżącego nie zasługują na uwzględnienie. Treść § 10 rozporządzenia w sprawie udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych nie może być odczytywana w ten sposób, że ogranicza się tylko do sytuacji zbycia własności gospodarstwa rolnego w drodze czynności prawnych jego właściciela. Przepisy regulujące cywilne postępowanie egzekucyjne jednoznacznie wskazują, że prawomocne postanowienie sądu o przysądzeniu własności wywołuje w zakresie stosunków własnościowych skutki analogiczne jak czynność prawna dokonana z woli właściciela. Zgodnie z art. 999 § 1 i 2 Kodeksu postępowania cywilnego prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności przenosi własność na nabywcę i jest tytułem do ujawnienia na rzecz nabywcy prawa własności w katastrze nieruchomości oraz przez wpis w księdze wieczystej lub przez złożenie dokumentu do zbioru dokumentów. Prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności jest także tytułem egzekucyjnym do wprowadzenia nabywcy w posiadanie nieruchomości.
Od chwili uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności na rzecz nabywcy należą do niego pożytki z nieruchomości. Powtarzające się daniny publiczne przypadające z nieruchomości od dnia prawomocności postanowienia o przysądzeniu własności ponosi nabywca. Świadczenia publiczno-prawne nie powtarzające się nabywca ponosi tylko wtedy, gdy ich płatność przypada w dniu uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności lub po tym dniu.
W tej sytuacji należy uznać, że przeniesienie własności w wyniku wydanego w postępowaniu egzekucyjnym prawomocnego postanowienia sądu o przysądzeniu własności mieści się w hipotezie normy wyrażonej w § 10 rozporządzenia.
W związku z powyższym prawidłowo organy orzekające w sprawie uznały, że zostały spełnione przesłanki do wydania decyzji o wstrzymaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego, gdyż nastąpiło przeniesienie własności, w wyniku czego Z. S. przestał być właścicielem gospodarstwa rolnego do którego przyznana została pomoc finansowa na wspieranie gospodarstw niskotowarowych.
Sąd, wychodząc na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.5; dalej: p.p.s.a.) poza zakres podniesionych w skardze zarzutów i podstaw prawnych nie znalazł w działaniach orzekających w sprawie uchybień, które dawałyby podstawę do uwzględnienia skargi.
Mając powyższe na uwadze, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a..
Orzeczenie w przedmiocie przyznania adwokatowi M. C. wynagrodzenia tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu oparto na przepisach art. 242 p.p.s.a. oraz § 2 ust. 3, § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) i § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348, z późn. zm.).