Uzasadnienie
Sygn. akt III SA/Lu [...]
F. G. C. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością we wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym jednocześnie ze skargą wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od opłat sądowych.
Postanowieniem z dnia 11 stycznia 2016 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w. odmówił stronie skarżącej przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Postanowienie powyższe stało się prawomocne w związku z wydaniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. postanowienia z dnia 3 lutego 2016 r. utrzymującego w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego. Strona wezwana do uiszczania wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie 400 zł, w wyznaczonym terminie uiściła wymaganą opłatę.
Następnie wnioskiem z dnia 30 sierpnia 2016 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) zawartym w skardze kasacyjnej, skarżąca spółka zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Do skargi załączono urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy "PPPr", w którym prezes zarządu skarżącej spółki zaznaczył, że domaga się zwolnienia spółki od opłat sądowych w całości. Wniosek skarżącej spółki z dnia 30 sierpnia 2016 r. jest więc kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w tym samym zakresie (zwolnienia od opłat sądowych w całości).
Postanowieniem z dnia 14 września 2016 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. odmówił zmiany prawomocnego postanowienia referendarza sądowego z dnia 11 stycznia 2016 r.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia referendarz sądowy podniósł, że zakres kolejnego wniosku o prawo pomocy obejmujący żądanie zwolnienia od opłat sądowych jest tożsamy z zakresem żądania zawartym w pierwszym wniosku strony o przyznanie prawa pomocy, z tym że na obecnym etapie postępowania do wymaganych opłat sądowych należy jedynie wpis sądowy od skargi kasacyjnej w kwocie 200 zł - § 3 w związku z § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.).
Jednocześnie w kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy Spółka nie wykazała natomiast, aby nastąpiła zmiana okoliczności sprawy w zakresie sytuacji finansowej uzasadniająca zmianę prawomocnego postanowienia z 11 stycznia 2016 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od opłat sądowych.
W ocenie referendarza okoliczność, że Spółka nie posiada rachunku bankowego, a strata finansowa za ostatni rok obrotowy zwiększyła się w porównaniu do lat ubiegłych – w 2015 r. wyniosła bowiem [...] zł, nie świadczy automatycznie o braku środków finansowych na poniesienie w przedmiotowej sprawie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 200 zł. Wysokie koszty prowadzenia działalności gospodarczej powodujące stratę, nie stanowią argumentu za udzieleniem prawa pomocy.
W sprzeciwie od postanowienia referendarza Spółka zakwestionowała odmowę przyznania jej pomocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718, dalej jako p.p.s.a.), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Jednakże stosownie do art. 165 p.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Żądanie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi, jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Skarżąca domaga się zwolnienia od kosztów sądowych.
Na obecnym etapie postępowania na koszty sądowe składa się wpis od skargi kasacyjnej, który w niniejszej sprawie wynosi 200 zł - § 3 w związku z § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.).
Przedstawiona przez skarżącą sytuacja majątkowa i finansowa spółki nie daje zaś podstaw do uznania, że zostały spełnione przesłanki z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. uprawniające do przyznania prawa pomocy choćby w zakresie częściowym.
Zgodnie z art. 199 p.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Obowiązek stron ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie dotyczy również podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. Osoba prawna powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli posiada jakiekolwiek środki majątkowe, czy też dochody (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 14 lipca 2008 r., sygn. akt I SA/GI [...]). W świetle ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych, przyznanie stronie prawa pomocy powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 61/04). Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi.
Sytuacja finansowa Spółki, jej możliwości płatnicze były przedmiotem szczegółowych rozważań Sądu, zatem odnoszenie się po raz kolejny do uprzednio przedstawionych argumentów przez skarżącą we wniosku o przyznanie prawa pomocy, należy uznać za zbędne.
W ocenie Sądu okoliczność, że Spółka w chwili obecnej nie posiada rachunku bankowego, a strata finansowa za ostatni rok obrotowy zwiększyła się w porównaniu do lat ubiegłych – w 2015 r. wyniosła bowiem [...],44 zł, nie zmienia oceny o braku podstaw do przyznania prawa pomocy. Strata finansowa bowiem jako ujemny wynik bilansu przychodu i kosztów nie jest okolicznością tożsamą z brakiem środków finansowych. Strata z działalności gospodarczej jest bowiem pojęciem wytworzonym na potrzeby rozliczeń podatkowych i skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (por. postanowienie NSA z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt II GZ [...]). Dlatego też nie można tylko na tej podstawie oceniać realnych korzyści ekonomicznych z prowadzenia działalności gospodarczej. Okoliczność, że skarżąca poniosła stratę nie świadczy, że spółka utraciła płynność finansową, skarżąca nie wykazała bowiem, aby zamierzała zawiesić prowadzoną działalność gospodarczą, czy też aby była objęta postępowaniem likwidacyjnym, upadłościowym, układowym lub naprawczym. Strona nie wyjaśniła w jaki sposób uzyskuje środki pieniężne na prowadzenie działalności i w jakiej formie prowadzi obrót środkami pieniężnymi.
Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. – na podstawie art. 260 § 1-3 p.p.s.a. – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, jako rozstrzygnięcie prawidłowe.