Wyrok WSA w Lublinie z 19 kwietnia 2007 r., III SA/Lu 16/07

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie

Rozpoznanie

w Wydziale III na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2007 r.

Sprawa

sprawy ze skargi A.M na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przeniesieniu z 2-letnich studiów uzupełniających na IV rok studiów magisterskich oddala skargę.

Skład

Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak przewodniczący, sprawozdawca
Sędzia NSA Jerzy Marcinowski
Sędzia NSA Maria Wieczorek
Asystent sędziego Małgorzata Syta protokolant

Uzasadnienie

Rektor Uniwersytetu [...] zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2006 r. nr R-ST-204-12/1488/06 na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 i pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 207 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. nr 164, poz. 1365 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku A.M. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Rektora [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prodziekana Wydziału Prawa i Administracji [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. o przeniesieniu A.M. z 2-letnich studiów uzupełniających dla absolwentów administracji na IV rok studiów jednolitych prawniczych w roku akademickim 2004/2005, utrzymał w mocy decyzję wydaną w pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ wskazał, że po ponownym rozpatrzeniu sprawy nie znalazł podstaw do uchylenia swojej decyzji z dnia [...]sierpnia 2006 r.

Ze znajdującej się w aktach sprawy decyzji Rektora [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. znak [...] wynika, że decyzją tą stwierdzono nieważność decyzji z dnia [...] stycznia 2005 r. o przeniesieniu A.M. z 2-letnich studiów uzupełniających dla absolwentów administracji na IV rok studiów jednolitych prawniczych w roku akademickim 2004/2005 z uwagi na to, że została wydana przez Prodziekana Wydziału Prawa i Administracji [...]. Zgodnie natomiast z § 11 Regulaminu Studiów w Uniwersytecie [...] z dnia 1 kwietnia 1992 r. organem właściwym do dokonywania przeniesień studentów jest dziekan wydziału. Przepisy ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym, jak również żaden z przepisów Regulaminu studiów nie dawał prodziekanowi wydziału uprawnień do rozstrzygania indywidualnych spraw studentów. Przepisy o właściwości mają charakter bezwzględnie obowiązujący i naruszenie każdego rodzaju właściwości przez organ administracji przy wydawaniu aktu administracyjnego powoduje jego nieważność, niezależnie od trafności merytorycznego rozstrzygnięcia. Decyzja wydana z naruszeniem przepisów o właściwości jest nieważna (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.).

W uzasadnieniu decyzji wydanej w pierwszej instancji wskazano także, że Regulamin studiów obowiązujący w dacie podjęcia decyzji z [...] stycznia 2005 r. nie zawierał postanowień o możliwości przeniesienia studenta ze studiów uzupełniających na jednolite studia magisterskie. § 11 Regulaminu mówi o przeniesieniu do innej szkoły wyższej, na inny pokrewny kierunek oraz o przeniesieniu ze studiów dziennych na zaoczne albo ze studiów zaocznych na dzienne. W związku z powyższym organ uznał, że decyzja z 7 stycznia 2005 r. została wydana bez podstawy prawnej, co skutkuje jej nieważnością na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Na decyzję Rektora [...] z [...] października 2006 r. nr [...] A.M. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, zarzucając decyzji to, że brak szczegółowych postanowień w regulaminie studiów [...] dotyczących możliwości przeniesienia studenta ze studiów uzupełniających na jednolite studia magisterskie został zinterpretowany na niekorzyść skarżącej. Skarżąca ponadto wskazała, że zaskarżona decyzja nie zawiera analizy wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymuje stanowisko zawarte w decyzji z dnia [...] sierpnia 2006 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu z uwagi na fakt, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, chociaż dotknięta jest uchybieniami proceduralnymi nie mającymi wpływu na wynik sprawy.

Rektor [...] pozostawał w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa, stwierdzając nieważność decyzji z 7 stycznia 2005 r. w przedmiocie przeniesienia skarżącej ze studiów uzupełniających dla absolwentów administracji na magisterskie studia prawnicze – z uwagi na wydanie owej decyzji przez niewłaściwy organ, tj. przez Prodziekana Wydziału Prawa i Administracji [...].

Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, sąd miał na względzie treść art. 161 obowiązującej w dniu wydania decyzji, której nieważność stwierdzono, ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. nr 65, poz. 385 ze zm.), z którego wynika, że do decyzji podjętych przez organ uczelni w indywidualnych sprawach studenckich, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej k.p.a.).

Prowadząc postępowanie administracyjne, organy administracji publicznej obowiązane są z urzędu przestrzegać swojej właściwości rzeczowej i miejscowej (art. 19 k.p.a.). Niezachowanie przez organ wymagań określonych bezwzględnie obowiązującymi przepisami regulującymi jego właściwość, stanowi naruszenie przepisów o właściwości i zaliczane jest do wad kwalifikowanych decyzji administracyjnych skutkujących nieważnością aktu (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.) bez względu na trafność lub nietrafność merytoryczną rozstrzygnięcia.

Z przepisów powołanej powyżej ustawy o szkolnictwie wyższym rozważanej w powiązaniu z dopuszczonymi przez sąd na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2007 r. jako dowody na podstawie art. 106 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązującymi na dzień wydania decyzji, której nieważność stwierdzono: Regulaminem studiów (z dnia 1 kwietnia 1992 r.) oraz Statutem [...] (z dnia 8 lipca 1991 r.) – wynika, że organem uczelni uprawnionym do przeniesienia studenta ze studiów uzupełniających dla absolwentów administracji na magisterskie studia prawnicze był dziekan wydziału, a nie prodziekan wydziału.

Zgodnie z art. 46 ust. 2 cyt. ustawy o szkolnictwie wyższym organami jednoosobowymi uczelni są rektor i dziekani. Rektor kieruje działalnością uczelni, reprezentuje ją na zewnątrz, jest przełożonym pracowników oraz studentów uczelni, w szczególności podejmuje decyzje w sprawach zastrzeżonych w ustawie do jego kompetencji, a także określonych w innych przepisach (art. 49 ust. 1, ust. 3 pkt 5 cyt. ustawy).

W myśl art. 52 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 pkt 3 ustawy o szkolnictwie wyższym dziekan kieruje wydziałem, reprezentuje go na zewnątrz, jest przełożonym pracowników i studentów wydziału, podejmuje decyzje dotyczące funkcjonowania wydziału, nie zastrzeżone dla innych organów uczelni lub dyrektora administracyjnego, a także podejmuje decyzje w innych sprawach określonych w ustawie lub statucie uczelni. Szczegółowy ustrój uczelni oraz inne sprawy dotyczące jej funkcjonowania, nie uregulowane w ustawie, określa statut (art. 9 cyt. ustawy). Zgodnie więc z § 44 ust. 2 w związku z § 48 powołanego powyżej statutu uczelni dziekan określa zakres zadań prodziekanów oraz zakres ich kompetencji do podejmowania decyzji.

Prawa i obowiązki studenta związane z tokiem studiów określa regulamin studiów (art. 143 ust. 1 cyt. ustawy).

Stosownie do § 3 Regulaminu studiów w Uniwersytecie [...] z dnia 1 kwietnia 1992 r. w sprawach objętych regulaminem studiów wszystkie decyzje podejmuje właściwy dziekan, natomiast w myśl § 11 regulaminu decyzje w sprawie przeniesienia studenta do innej szkoły, na inny pokrewny kierunek studiów w uniwersytecie, ze studiów dziennych na zaoczne oraz ze studiów zaocznych na studia dzienne – podejmuje dziekan wydziału.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że organem właściwym do wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie przeniesienia studenta ze studiów uzupełniających dla absolwentów administracji na magisterskie studia prawnicze był dziekan wydziału, chyba że obowiązywało wydane przez dziekana upoważnienie prodziekana wydziału do wydawania decyzji w tym przedmiocie.

Jednakże pismem procesowym z dnia 4 kwietnia 2007 r. pełnomocnik organu oświadczył, że w kadencji 2002-2005 upoważnienia do wydawania przez prodziekanów decyzji administracyjnych z upoważnienia Dziekana Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytecie [...] nie były wydawane.

Z powyższego wynika, że decyzja Prodziekana Wydziału Prawa i Administracji [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. o przeniesieniu A.M. z 2-letnich studiów uzupełniających dla absolwentów administracji na IV rok studiów jednolitych prawniczych w roku akademickim 2004/2005 wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, a zatem podlegała stwierdzeniu nieważności zgodnie z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Zasadnie zatem Rektor [...] zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2006 r. stwierdził nieważność decyzji o przeniesieniu.

Jednocześnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie nie podziela poglądu organu, że decyzja z dnia 7 stycznia 2005 r. wydana została bez podstawy prawnej (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).

Zgodnie z § 11 ust. 1 Regulaminu studiów student może przenieść się do innej szkoły lub na inny pokrewny kierunek studiów w uniwersytecie za zgodą dziekana wydziału przyjmującego, jeżeli wypełnił wszystkie obowiązki wynikające z przepisów obowiązujących w wydziale, który opuszcza. W myśl ust. 3 tego paragrafu student może ubiegać się o przeniesienie ze studiów dziennych na studia zaoczne albo ze studiów zaocznych na studia dzienne; decyzje w sprawie przeniesienia i wyrównania różnic programowych podejmuje dziekan.

Zgodnie z należącą do zasad wykładni logicznej przepisów zasadą wnioskowania z większego na mniejsze (tzw. argumentum a maiori ad minus) polegającą na wniosku, że komu wolno czynić więcej, temu wolno czynić mniej, a kto jest zobowiązany do większego, ten jest także zobowiązany do mniejszego – skoro studentowi przysługuje prawo do przeniesienia się do innej szkoły, na inny kierunek studiów w uniwersytecie, ze studiów dziennych na zaoczne, ze studiów zaocznych na dzienne, to przysługiwałoby mu również prawo do przeniesienia się ze studiów uzupełniających na magisterskie jednolite w obrębie tego samego wydziału.

Powyższe oznacza, że sam fakt przeniesienia studenta ze studiów uzupełniających na magisterskie jednolite w obrębie tego samego wydziału decyzją administracyjną nie stanowiłoby wady kwalifikowanej skutkującej nieważnością decyzji, jednakże wydanie owej decyzji przez niewłaściwy organ – taką wadę stanowi.

Zatem nieprawidłowe przypisanie decyzji z [...] stycznia 2005 r. wydanie jej bez podstawy prawnej – nie zmienia zasadności stwierdzenia nieważności owej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., z uwagi na brak właściwości organu, który ją wydał, do jej wydania.

Lakoniczne uzasadnienie zaskarżonej decyzji, zarzucane przez skarżącą w skardze, w świetle wyczerpującego uzasadnienia decyzji pierwszoinstancyjnej oraz prezentowanego przez orzecznictwo i doktrynę poglądu, że z uwagi na autonomię uczelni wyższych, decyzja organów uczelni nie musi spełniać tak surowych kryteriów, jak decyzja organu administracji publicznej – potraktować należy w ocenie sądu jako uchybienie przepisów postępowania nie mające istotnego wpływu na wynik sprawy. Uchylenie bowiem decyzji w związku z tym uchybieniem skutkowałoby wydaniem ponownie decyzji drugoinstancyjnej o tej samej sentencji, utrzymującej w mocy decyzję o stwierdzeniu nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 2005 r., tyle że z odpowiadającym art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnieniem faktycznym.

Nie stwierdzając zatem uchybień postępowania mających wpływ na wynik postępowania, ani nieprawidłowej interpretacji norm prawa materialnego, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.