Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 14 lipca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę M. G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na rok 2011.
Uzasadnienie wyroku, sporządzone na wniosek skarżącego, zostało doręczone w dniu 23 sierpnia 2016 r.
W terminie otwartym pełnomocnik skarżącego wniósł skargę kasacyjną od wyroku. Skarga kasacyjna nie zawierała wniosku o rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy. Ponadto pełnomocnik dołączył do skargi kasacyjnej kopię pełnomocnictwa, nie poświadczoną za zgodność z oryginałem.
W związku z powyższymi brakami zarządzeniem z dnia 26 września 2016 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do ich usunięcia. Wezwanie doręczono pełnomocnikowi w dniu 10 października 2016 r.
W piśmie z dnia 18 października 2016 r. (nadanym w placówce pocztowej tego samego dnia) pełnomocnik wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do usunięcia braków skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik powołał się na przejściowy brak możliwości skontaktowania się z mocodawcą w celu uzyskania dokumentu pełnomocnictwa, który przez omyłkę został dołączony do pliku dokumentów zwróconych skarżącemu.
W dniu 21 października do Sądu wpłynęło oświadczenie skarżącego z dnia 18 października 2016 r. (nadane w placówce pocztowej w dniu 19 października 2016 r.), w którym wskazał, że w dniach od 11 do 16 października przebywał poza miejscem zamieszkania. W tym czasie organizował opiekę nad znajdującą się w podeszłym wieku matką, mieszkającą w L., w związku z pogorszeniem się jej stanu zdrowia. Ponadto załatwiał inne sprawy związane z prowadzonym gospodarstwem. Skarżący oświadczył również, że o zamiarze wyjazdu nie uprzedził pełnomocnika, nie podał również kontaktu telefonicznego, ponieważ nieobecność w miejscu zamieszkania miała być i była krótka.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
W świetle art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Warunki, które muszą być spełnione aby uchybiony termin mógł zostać przywrócony określa art. 87 p.p.s.a. Z przepisu tego wynika, iż pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie.
Ocena okoliczności sprawy oraz złożonego przez pełnomocnika skarżącego wniosku wskazuje, że nie została spełniona podstawowa przesłanka przywrócenia terminu – nie wykazano braku winy w uchybieniu terminu do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej.
W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że kryterium braku winy wynikające z art. 86 § 1 p.p.s.a. jako warunek przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem zachowania szczególnej staranności strony przy prowadzeniu własnych spraw. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie dającej się przezwyciężyć. Oceniając wystąpienie powyższej przesłanki, sąd obowiązany jest przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o własne interesy. Oznacza to, że strona wnosząca wniosek, celem uprawdopodobnienia braku swojej winy w uchybieniu terminu, powinna wskazać na okoliczności, które nastąpiły nagle i niespodzianie, uniemożliwiając prawidłowe dokonanie czynności procesowej (por. postanowienie NSA z 18 grudnia 2013 r., I OZ [...]; postanowienie NSA z 5 czerwca 2014 r., II OZ [...]; postanowienie NSA z 9 października 2014 r., I OZ [...]; postanowienie NSA z 19 listopada 2014 r., I OSK [...], dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – CBOSA, na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).
O braku winy w uchybieniu terminu w badanej sprawie ma zdaniem pełnomocnika skarżącego przemawiać okoliczność przejściowego braku kontaktu ze skarżącym, wynikająca z jego nagłego wyjazdu związanego m.in. z koniecznością sprawowania opieki nad matką.
W warunkach badanej sprawy podane przez pełnomocnika okoliczności nie mogą stanowić uprawdopodobnienie braku winy, bowiem usunięcie braków formalnych skargi nie wymagało kontaktu pełnomocnika ze skarżącym. Pełnomocnik skarżącego samodzielnie mógł usunąć braki, a zatem wyjazd skarżącego pozostawał bez związku z możliwością dokonania tych czynności.
Należy zauważyć, że braki formalne skargi kasacyjnej w badanej sprawie dotyczą dwóch kwestii. Po pierwsze, wymaganego przepisem art. 176 § 2 p.p.s.a. wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy. Usunięcie tego braku polega na złożeniu stosownego pisma przez pełnomocnika. Udział skarżącego jest tu więc zbędny. Drugi brak dotyczył pełnomocnictwa, które zostało przedłożone w formie kopii niepoświadczonej za zgodność z oryginałem. Usunięcie tego braku także nie wymaga udziału skarżącego. Profesjonalny pełnomocnik (w tym przypadku radca prawny) może sam uwierzytelnić odpis udzielonego mu pełnomocnictwa (art. 37 § 1 p.p.s.a.). Nic zatem nie stało na przeszkodzie, aby pełnomocnik uzupełnił braki skargi składając poświadczoną przez siebie kopię pełnomocnictwa, a udział skarżącego w tej czynności był zbędny.
Z kolei podniesiony we wniosku argument, że oryginał pełnomocnictwa został omyłkowo zwrócony skarżącemu przemawia na niekorzyść pełnomocnika. Świadczy nie o braku winy, ale wręcz przeciwnie – o zaniedbaniu bardzo istotnej kwestii posiadania oryginału pełnomocnictwa. Podobnie, nie o braku winy, ale o niedochowaniu należytej staranności przy prowadzeniu spraw zarówno przez pełnomocnika jak i skarżącego świadczy powoływany w oświadczeniu skarżącego fakt nie przekazania pełnomocnikowi telefonicznego kontaktu. W obecnych czasach w świetle zasad oświadczenia życiowego trudna do wyobrażenia jest sytuacja, kiedy pełnomocnik nie dysponuje kontaktem telefonicznym ze swoim mocodawcą. Taki argument przemawia na niekorzyść skarżącego i pełnomocnika, świadczy właśnie o winie, wyrażającej się z niedbałości o należyte prowadzenie swoich spraw.
Argument niewielkiego spóźnienia w usunięciu braków formalnych nie ma żadnego znaczenia w sprawie, bowiem takiej okoliczności nie uwzględniają przepisy regulujące przesłanki przywrócenia terminu.
Konkludując: w analizowanej sytuacji nie można przyjąć, że uchybienie terminu do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej nastąpiło bez winy skarżącego.
W tym stanie rzeczy, ponieważ nie wypełniono określonych ustawowo warunków przywrócenia terminu, należało orzec jak w sentencji postanowienia.