Wyrok WSA w Lublinie z 20 czerwca 2023 r., III SA/Lu 182/23

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie

Rozpoznanie

w dniu 20 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym

Sprawa

sprawy ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi oddala skargę.

Skład

Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak przewodniczący
Sędzia WSA Ewa Ibrom sprawozdawca
Sędzia WSA Anna Strzelec

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z [...] lutego 2023 r., nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie (dalej jako "organ II instancji" lub "organ odwoławczy") utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z [...] listopada 2022 r., nr [...] o nałożeniu na P. Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. kary pieniężnej za naruszenie obowiązków wynikających z ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco:

W dniu 22 grudnia 2021 r. funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej przeprowadzili w Hrubieszowie kontrolę pociągu nr [...], przewożącego za zgłoszeniem zbiorczym SENT[...] towar – olej sojowy o kodzie CN 1507, w ilościach: SENT[...], nr wagonu [...], masa brutto 64 700 kg; SENT[...], nr wagonu [...], masa brutto 64 650 kg; SENT[...], nr [...], masa brutto 65 480 kg.

Podmiotem wysyłającym była P. M., Ukraina, podmiotem odbierającym - P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej jako "skarżąca"), przewoźnikiem - [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z..

Kontrolujący stwierdzili niezgodność miejsca dostarczenia towaru podanego w wyżej wymienionych zgłoszeniach ze stanem faktycznym. Według danych zawartych w zgłoszeniach miejscem dostarczenia towaru była ul. [...], [...] Hrubieszów, natomiast w wyniku kontroli miejsca rozładunku stwierdzono, że towar został dostarczony na terminal przeładunkowy "A. " ul. [...], [...] Hrubieszów.

Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli nr [...] z 22 grudnia 2021 r.

Postanowieniem z 10 marca 2022 r. Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej (dalej jako "organ I instancji") wszczął z urzędu wobec skarżącej postępowanie sprawie nałożenia kary pieniężnej w związku z niedopełnieniem obowiązku wynikającego z ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 104), dalej jako "ustawa SENT", w zgłoszeniach przewozu o numerach SENT[...], SENT[...], SENT[...].

Decyzją z [...] listopada 2022 r. organ I instancji nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za podanie w zgłoszeniu przewozowym SENT[...] danych niezgodnych ze stanem faktycznym i odstąpił od nałożenia kary za podanie danych niezgodnych ze stanem faktycznym w zgłoszeniach SENT[...] i SENT[...].

Po rozpatrzeniu wniesionego przez skarżącą odwołania, decyzją z [...] lutego 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył treść art. 6 ustawy SENT oraz wskazał na obowiązek podmiotu odbierającego wskazania w zgłoszeniu danych adresowych miejsca dostarczenia towaru. Sankcją za niewykonanie omawianego obowiązku jest kara pieniężna w wysokości 10 000 zł, w odniesieniu do każdego zgłoszenia przewozu towaru.

Organ ustalił, że przedmiotem przewozu według zgłoszeń był olej sojowy. W wyniku kontroli pociągu, którym przewożono olej sojowy w miejscu rozładunku – na terenie terminala przeładunkowego "A. " ul. [...] w Hrubieszowie oraz dokumentów towarzyszących przewozowi stwierdzono niezgodność miejsca dostarczenia towaru podanego w wymienionych wyżej zgłoszeniach ze stanem faktycznym. Według danych zawartych w zgłoszeniach jako miejsce dostarczenia towaru wskazano ul. [...], [...] Hrubieszów, natomiast w wyniku kontroli miejsca rozładunku stwierdzono, że towar został dostarczony na terminal przeładunkowy "A. " ul. [...] [...] Hrubieszów. Stwierdzone rozbieżności stanowiły naruszenie art. 6 ust. 2 pkt 5 ustawy SENT, które jest sankcjonowane karą pieniężną wysokości 10 000 zł, nakładaną na podmiot odbierający zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT. W tych okolicznościach sprawy organ uznał za uzasadnione nałożenie na skarżącą jako podmiot odbierający kary pieniężnej.

Organ odwoławczy stwierdził, że nie można było przyjąć, że ustalone w rozpoznawanej sprawie nieprawidłowości stanowią drobne, nieistotne błędy. Podkreślił, że stwierdzenie w zgłoszeniu danych niezgodnych ze stanem faktycznym powoduje nałożenie kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł i wyjaśnił, że organ nie działa w ramach uznania administracyjnego, nie może wymierzyć kary w niższej wysokości, ponieważ ustawodawca nie wyposażył organu w prawo do jej miarkowania. Organ odwoławczy podniósł, że odstąpienie od nałożenia kary jest wyjątkiem wymagającym szczególnego uzasadnienia oraz rozważenia w świetle przesłanek ważnego interesu strony oraz interesu publicznego.

Organ przeanalizował przesłankę ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego i stwierdził, że nie ma podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w oparciu o przesłankę ważnego interesu przewoźnika. Z ustaleń organu wynika, że skarżąca od 1 września 2020 r. do dnia 13 września 2022 r. wystąpiła w roli odbierającego w 71 zgłoszeniach SENT, w roli wysyłającego/nadawcy w 1163 zgłoszeniach SENT. W tym okresie kontroli poddano 345 zgłoszeń SENT. W programie KARTA2 nie stwierdzono wydanych decyzji wobec skarżącej spółki w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy SENT.

Organ ustalił, że Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej oprócz niniejszego postępowania prowadził postępowania wobec skarżącej dotyczące naruszenia przepisów ustawy SENT w sprawach nr: [...], [...], [...] W postępowaniu nr [...] doszło do naruszenia art. 6 ust. 2 pkt 5 ustawy SENT, poprzez podanie błędnych danych w 3 zgłoszeniach SENT dotyczących miejsca dostarczenia towaru. W postępowaniu nr [...] oraz w postępowaniu nr [...] doszło do naruszenia art. 5 ust. 3 ustawy SENT, poprzez podanie błędnych danych dotyczących miejsca załadunku towaru.

Organ odwoławczy wskazał, że skarżąca prowadzi działalność gospodarczą od dnia 1 września 2020 r. Zgodnie z informacją zawartą w bazie REGON - działalność przeważająca spółki wg PKD to wykonywanie instalacji elektrycznych. Na podstawie informacji uzyskanych od Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Białymstoku ustalono, że skarżąca posiada zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za okres 4,8,10,11,12/2021 r. w wysokości 391,84 zł należności głównej wraz z należnymi odsetkami za zwłokę w wysokości 12,00 zł na dzień 24 maja 2022 r. Powyższe zaległości wynikają z deklaracji PIT-4R za 2021 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Białymstoku poinformował, że za lata 2019-2021 nie odnotowano wpływu zeznań o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) i należnego podatku dochodowego od osób prawnych CIT-8. Spółka została zarejestrowana w KRS w dniu 1 września 2020 r. i termin złożenia zeznania podatkowego upływa z dniem 30 czerwca 2022r. Wartość sprzedaży netto z deklaracji VAT-7 złożonych od 1 grudnia 2020 r. do 20 maja 2022 r. wynosi 121 016 496,00 zł.

Sporządzono wydruk z aplikacji SUDOP - Wyszukiwanie pomocy otrzymanej przez beneficjenta, w celu pozyskania informacji o wielkości pomocy publicznej udzielonej skarżącej. Organ ustalił, że w okresie ostatnich 3 lat skarżąca była beneficjentem pomocy publicznej o łącznej wartości brutto 23 100,00 zł, (co stanowi kwotę 4 969,58 euro).

Organ odwoławczy stwierdził, że z uwagi na brak informacji o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) i należnego podatku dochodowego od osób prawnych CIT-8, nie można było ocenić sytuacji finansowej skarżącej w oparciu o wskaźniki uzyskanego dochodu/poniesionej straty. Mając na uwadze wartość sprzedaży netto z deklaracji VAT-7 złożonych od 1 grudnia 2020 r. do 20 maja 2022 r. organ stwierdził, że firma w tym okresie uzyskała wysoki wynik sprzedaży.

W ocenie organu za przesłankę ważnego interesu nie być uznany błąd czy omyłka, bądź przerzucanie winy na zalecenia agenta celnego dotyczące podania w zgłoszeniu danych dotyczących miejsca dostarczenia towaru.

Dokonując analizy interesu publicznego organ odwoławczy stwierdził, że nie doszło do naruszenia zasady proporcjonalności. Uwzględniono okoliczność, że ten sam błąd został powielony w trzech zgłoszeniach i nie nałożono na skarżącą kary trzykrotnie wyższej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. zaskarżyła decyzję organu II instancji w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w kwocie 10 000 zł.

Skarżąca zarzuciła naruszenie:

1. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:

• art. 24 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 26 ust. 5 ustawy SENT, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i nałożenie kary, pomimo braku podstaw;
• art. 24 ust. 3 w związku z art. 26 ust. 3 ustawy SENT, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, ponieważ spełnione zostały przesłanki odstąpienia od nałożenia kary;

2. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 121 § 1 w związku z art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa w związku z art. 12 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców, poprzez jego niezastosowanie i przeprowadzenie postępowania w sposób, który nie budzi zaufania do organów podatkowych i narusza zasadę proporcjonalności oraz równego traktowania.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podkreśliła, że błąd polegający na podaniu adresu ul. [...] w Hrubieszowie zamiast ul. [...] w Hrubieszowie wynikał z zalecenia agenta celnego. Błąd nie wynikał z celowego działania skarżącej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Przedmiot kontroli sądu w niniejszej sprawie stanowi decyzja o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej za naruszenie obowiązków w zakresie systemu monitorowania drogowego przewozu towarów.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 104), dalej jako "ustawa SENT".

Jak wynika z art. 6 ust 1 ustawy SENT, w przypadku przewozu towaru z terytorium państwa członkowskiego albo z terytorium państwa trzeciego na terytorium kraju podmiot odbierający jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi.

Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy SENT, zgłoszenie zawiera:

1. dane podmiotu odbierającego obejmujące:

1. imię i nazwisko albo nazwę,
2. adres zamieszkania albo siedziby;

2. dane nadawcy towarów obejmujące:

1. imię i nazwisko albo nazwę,
2. adres zamieszkania albo siedziby;
3. numer identyfikacji podatkowej podmiotu odbierającego, numer, za pomocą którego podmiot odbierający jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej, albo numer PESEL, a jeżeli nie został nadany, nazwę i numer dokumentu stwierdzającego tożsamość osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej będącej podmiotem odbierającym;
4. w przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług numer, za pomocą którego nadawca towarów jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od wartości dodanej;

4a) w przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia paliw opałowych informację, czy podmiot odbierający jest zużywającym podmiotem olejowym lub pośredniczącym podmiotem olejowym;

5. dane adresowe miejsca dostarczenia towaru;
6. dane dotyczące towaru będącego przedmiotem przewozu, w szczególności rodzaju towaru, pozycji CN, ilości, masy brutto lub objętości towaru;
7. w przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia paliw opałowych oświadczenie, o którym mowa w art. 89 ust. 5c pkt 3 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym.

Stosownie do przepisu art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT, w przypadku gdy podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnik zgłosi dane niezgodne ze stanem faktycznym, inne niż dotyczące towaru, odpowiednio na podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10 000 zł.

W przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, podmiotu nabywającego albo przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek odpowiednio podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, podmiotu nabywającego albo przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1-1b, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3 (art. 24 ust. 3 ustawy SENT).

Z art. 26 ust. 3 ustawy SENT wynika, że organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie:

1. nie stanowi pomocy publicznej albo
2. stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo
3. stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4.

W rozpoznawanej sprawie przepis art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT został prawidłowo zastosowany jako materialnoprawna podstawa nałożenia kary pieniężnej.

Kontrola pociągu nr [...], przewożącego olej sojowy objęty zgłoszeniem zbiorczym SENT[...] wykazała niezgodność miejsca dostarczenia towaru podanego w zgłoszeniach o numerach SENT[...], SENT[...], SENT[...] ze stanem faktycznym. Według danych zawartych w wymienionych wyżej zgłoszeniach miejscem dostarczenia towaru była ul. [...] w Hrubieszowie, natomiast w wyniku kontroli miejsca rozładunku stwierdzono, że towar został dostarczony na terminal przeładunkowy "A. " ul. [...] w Hrubieszowie. Powyższe ustalenia znajdują potwierdzenie w zgormadzonym materiale dowodowym – protokole kontroli (k. 7 akt adm.) oraz zgłoszeniach przewozu o numerach SENT[...], SENT[...], SENT[...] (k. 3 - 5 akt adm.).

W tym stanie faktycznym organ nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za podanie w zgłoszeniu przewozowym SENT[...] danych niezgodnych ze stanem faktycznym i odstąpił od nałożenia kary za podanie danych niezgodnych ze stanem faktycznym w zgłoszeniach SENT[...], SENT[...].

Istota sporu w sprawie niniejszej sprowadza się do oceny, czy organ prawidłowo przeanalizował ustawowe przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Skarżąca uważa bowiem, że organ powinien był odstąpić całkowicie od wymierzenia kary pieniężnej za stwierdzone w toku kontroli naruszenia.

W ocenie sądu w rozpatrywanej sprawie organy wyjaśniły zasadność przesłanek, którymi kierowały się odmawiając zastosowania art. 24 ust. 3 ustawy SENT, w myśl którego w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, podmiotu nabywającego albo przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek odpowiednio podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, podmiotu nabywającego albo przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 - 1b, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3.

Pojęcia ważnego interesu przewoźnika oraz interesu publicznego nie zostały zdefiniowane w ustawie. Użycie słowa "ważny" akcentuje wyjątkowy charakter interesu przewoźnika i wiąże się z wystąpieniem nadzwyczajnych okoliczności, które mogą go uzasadniać. Pojęcie interesu publicznego to natomiast dyrektywa postępowania nakazująca mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, itp. Pojęcia te mają cechy charakterystyczne dla klauzul generalnych, których indywidualne zastosowanie wymaga wyraźnego odniesienia do konkretnej sprawy i sytuacji, w jakiej organ podejmuje decyzję. Jak podkreśla się w orzecznictwie, niemożność jednoznacznego zdefiniowania tych pojęć powoduje, że w każdym indywidualnym przypadku ich znaczenie może uwzględniać różne aspekty i okoliczności konkretnej sprawy.

Konieczne jest w tym miejscu zwrócenie uwagi, że ustawodawca nie przewidział w ustawie SENT możliwości miarkowania kar, ani zmiany ich wysokości przez organ w ramach uznania administracyjnego (vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 maja 2020 r., sygn. akt II GSK 220/20 oraz z 13 marca 2019 r., sygn. akt II FSK 3478/18). Tym niemniej uznanie administracyjne znajduje ograniczone zastosowanie przy ocenie przesłanek odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej. W przepisie art. 24 ust. 3 ustawy SENT przewidziano bowiem możliwość odstąpienia przez organ od nałożenia kary pieniężnej w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem strony lub interesem publicznym.

Przechodząc do przesłanek pozwalających na odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej wskazać należy, że o istnieniu ważnego interesu przewoźnika, uprawiającego do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej nie decyduje subiektywne przekonanie przewoźnika, lecz decydować powinny kryteria zobiektywizowane, w każdym przypadku inne, uwzględniające różnorodne aspekty sprawy. Przy czym użycie słowa "ważny" podkreśla wyjątkowość zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na tenże interes. Niewątpliwie nadzwyczajne, losowe sytuacje, takie jak utrata możliwości wywiązania się ze zobowiązań, utrata możliwości zarobkowania, trudności finansowe, które w konkretnych okolicznościach wiązałyby się z zagrożeniem dla istotnego interesu zobowiązanego, w szczególności dla realizacji podstawowych potrzeb bytowych osób zobowiązanych i ich rodzin powodujące brak możliwości uregulowania nałożonej kary przesądzają o wystąpieniu ważnego interesu przewoźnika. Pojęcia tego nie należy jednak ograniczać jedynie do sytuacji nadzwyczajnych, losowych, na które strona postępowania nie miała wpływu. Ważny interes podatnika (przewoźnika) to również sytuacja ekonomiczna, życiowa, możliwość zarobkowania (vide wyrok NSA z 1 lipca 2020 r., sygn. akt II GSK 362/20).

W sprawie niniejszej wniosek o odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej skarżąca uzasadniała tym, że błąd dotyczący wskazania miejsca dostarczenia towaru spowodowany był przyczyną zewnętrzną, a mianowicie wynikał z zaleceń agencji celnej P. S.A.

Zauważyć zatem należy, że podanie prawidłowego adresu miejsca dostarczenia towaru obciążało zgłaszającego. Okoliczność, że pracownik P. na zapytanie pracownika skarżącej, czy adres ul. [...] jest prawidłowy i czy nie powinien to być adres ul. [...], wskazał adres ul. [...] nie ma znaczenia w sprawie. Skoro jak wynika z korespondencji mailowej z 16 grudnia 2021 r. istniały wątpliwości co do miejsca dostarczenia towaru (k. 7 akt adm.), skarżąca spółka jako profesjonalista powinna okoliczność tę dokładnie wyjaśnić.

Odnosząc się do argumentów skarżącej stwierdzić należy, że skarżąca nie wskazała i nie udokumentowała ważnego interesu, nie wskazała nadzwyczajnych zdarzeń losowych wpływających na jej sytuację materialną, które uzasadniałby odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej. Skarżąca w istocie nie przedłożyła żadnych dokumentów, z których można by wysnuć odmienne wnioski.

Organ dokonał analizy sytuacji majątkowej skarżącej oraz skutków ekonomicznych, jakie wystąpią w wyniku realizacji nałożonej na stronę kary. Z ustaleń organu wynika, że skarżąca w okresie od września 2019 r. do stycznia 2023 r. wystąpiła jako podmiot odbierający w 71 zgłoszeniach SENT, a w roli wysyłającego/nadawcy w 1163 zgłoszeniach SENT (wydruk z rejestru SENT – k. 57 - 60 akt adm.). Z informacji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Białej Podlaskiej z 25 maja 2022 r. (k. 47 akt adm.) wynika, że skarżąca posiada zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za kwiecień, sierpień, październik, listopad i grudzień 2021 r. w wysokości 391,84 zł należności głównej wraz z odsetkami za zwłokę oraz że za lata 2019-2021 nie odnotowano wpływu zeznań o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) i należnego podatku dochodowego od osób prawnych CIT-8. Z informacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Białej Podlaskiej z 5 lipca 2022 r. (k. 51 akt adm.) wynika, że skarżąca posiada zaległości z tytułu nieopłaconych składek (nie wskazano w jakiej wysokości). Organ ustalił również, że skarżąca w okresie od 1 stycznia 2020 r. do 14 września 2022 r. otrzymała pomoc publiczną o wartości 23 100,00 zł, tj. 4 969,58 euro (wydruk SUDOP – k. 56 akt adm.). Z deklaracji VAT-7 złożonych od dnia 1 grudnia 2020 r. do 20 maja 2022 r. wynika zaś, że wartość sprzedaży netto wynosiła 121 016 496,00 zł (informacja o podmiocie – k. 21 v.).

Organy obu instancji szczegółowo przeanalizowały i oceniły sytuację finansowo-ekonomiczną oraz majątkową skarżącej w oparciu o dostępne dokumenty i informacje organów. Skarżąca, pomimo wezwania do przedłożenia informacji i dokumentów potwierdzających ważny interes strony lub interes publiczny, nie udostępniła żadnych dokumentów i informacji. Prawidłowe jest zatem stanowisko organu, że skarżącą nie wykazała, że uiszczenie kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł doprowadziłoby do zagrożenia prowadzonej przez nią działalności oraz bytu skarżącej.

W rozpoznawanej sprawie organ dokonał również pogłębionej analizy przesłanki interesu publicznego. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy wyjaśnił wyczerpująco, że w sprawie nie zaistniały takie okoliczności, które mieściłyby się w pojęciu interesu publicznego.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela stanowisko wyrażone w orzecznictwie, że właściwe odczytanie klauzuli interesu publicznego jako przewidzianej w art. 24 ust. 3 ustawy SENT przesłanki odstąpienia od nałożenia kary, powinno nastąpić z uwzględnieniem zasady proporcjonalności, a zatem organ winien rozważyć, czy przewidziana sankcja stanowi w konkretnym stanie faktycznym dolegliwość proporcjonalną ze względu na cel jej wprowadzenia, czy też jest niewspółmiernie dolegliwa, przez co zasada proporcjonalności zostaje naruszona. Jeżeli sankcja, która miałaby być zastosowana jest nadmierna (dolegliwa w stopniu większym niż jest to niezbędne dla osiągnięcia założonego celu) to klauzula interesu publicznego nakazuje odstąpienie od nałożenia kary. Z uzasadnienia projektu ustawy SENT wynika, że ma ona za zadanie chronić legalny handel towarami uznanymi w wyniku przeprowadzonych analiz przez krajowego prawodawcę za "wrażliwe", ułatwić walkę z "szarą strefą" oraz ograniczyć poziom uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, a także zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. Ma stanowić narzędzie do walki z nieuczciwymi podmiotami dokonującymi nielegalnego obrotu paliwami płynnymi, alkoholem całkowicie skażonym oraz suszem tytoniowym, bez odprowadzania do budżetu państwa należnych podatków. Jak wynika zatem z uzasadnienia projektu ustawy SENT, kary w niej przewidziane nie mają charakteru fiskalnego, ale przede wszystkim prewencyjny. Nie leży w interesie publicznym, aby nakładać na przewoźnika działającego legalnie dolegliwą karę pieniężną tylko z tej przyczyny, że dopuścił się on pewnych uchybień formalnych, o nieistotnym znaczeniu, jeżeli uchybienia te nie tylko nie stanowiły realnego zagrożenia interesów Skarbu Państwa, w postaci możliwości uszczuplenia dochodów podatkowych, ale nawet nie stwarzały ryzyka takiego uszczuplenia (vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 18 maja 2020 r., sygn. akt II GSK 220/20; z 27 listopada 2020 r., sygn. akt II GSK 790/20; z 19 lutego 2021 r., sygn. akt II GSK 1353/20; z 9 kwietnia 2021 r., sygn. akt II GSK 291/21).

Dokonując analizy "interesu publicznego" organ nie stwierdził, że doszło do naruszenia zasady proporcjonalności. Organ uwzględnił okoliczność, że stwierdzone błędy polegające na zgłoszeniu danych niezgodnie ze stanem faktycznym zostały powielone w trzech zgłoszeniach SENT podczas jednego przewozu i nie nałożył na skarżącą kary za wszystkie stwierdzone naruszenia, czyli trzykrotnie wyższej. Organ odstąpił od wymierzenia kary pieniężnej w części dotyczącej zgłoszeń SENT[...], SENT[...] podnosząc, że przesłanka interesu publicznego została spełniona, ponieważ cele ustawy dotyczące zapobiegania przestępczości w zakresie obrotu paliwami zostały osiągnięte poprzez nałożenie tylko za jedno naruszenie kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł za podanie danych niezgodnie ze stanem faktycznym. Stwierdzone nieprawidłowości są oczywiste i nie budzą wątpliwości.

Skarżąca w skardze oraz w toku postępowania administracyjnego podnosiła, że błąd polegający na podaniu z zgłoszeniach innego adresu dostarczenia towaru niż faktyczny adres dostarczenia towaru nie był celowym działaniem skarżącej i wynikał z zaleceń agencji celnej P. S.A. Powyższe potwierdzała zdaniem skarżącej korespondencja z agencją celną. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy brak jest podstaw do uznania, wbrew argumentacji skarżącej, że nie miała ona wpływu na powstanie stwierdzonych nieprawidłowości. Jak już była o tym mowa, skarżąca jako profesjonalny przedsiębiorca powinna tak zorganizować odbiór towaru, aby wypełniać obowiązki przewidziane w przepisach prawa. W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie dochowała należytej staranności. Mimo wątpliwości co do adresu miejsca rozładunku towaru nie upewniła się przed dokonaniem zgłoszenia, co mieści się pod adresem ul. [...]. Zachowanie strony naruszało też podstawowe cele ustawy o SENT. Skoro bowiem celem tej ustawy jest zapewnienie maksymalnie skutecznego monitoringu towarów, a wskazany wymóg należy do narzędzi służących tej skuteczności, to w interesie publicznym leży zapewnienie jego przestrzegania. System kontroli powinien być szczelny, skuteczny i bezpieczny, a podmioty trudniące się obrotem towarami objętymi systemem monitorowania powinny dochować należytej staranności w wypełnianiu swoich obowiązków.

W rozpatrywanej sprawie organy wyjaśniły zasadność przesłanek, którymi kierowały się wymierzając skarżącej karę pieniężną za stwierdzone naruszenie i odstępując od nałożenia kary w pozostałym zakresie. To, że skarżąca nie zgadza się z wywodami organów, nie świadczy o naruszeniu zasady zaufania do organów administracji. Organy uwzględniły okoliczność, że stwierdzone naruszenia wynikały z faktu dokonania trzech zgłoszeń do tego samego przewozu i prawidłowo uznały, że interes publiczny nie wymaga nakładania kary w stosunku do każdego zgłoszenia z osobna. Natomiast w stosunku do jednego zgłoszenia zastosowane zostały środki niezbędne dla osiągnięcia celu, którym jest zapobieganie przestępczości w zakresie obrotu paliwami.

Mając powyższe na uwadze, za nieuzasadnione uznać należy powoływanie się przez skarżącą na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 maja 2020 r., sygn. akt II GSK 220/20 i zarzucanie organom, że nie rozważyły, czy z uwagi na jeden środek transportu, zgłoszenie zbiorcze i ten sam błąd, nie doszło do jednego naruszenia, a nie trzech.

Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia przepisów art. 121 i art. 122 Ordynacji podatkowej, poprzez brak prowadzenia postępowania w sposób, który budzi zaufanie do organów podatkowych. Przepisy te stanowią, że postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej), organy mają obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym (art. 122 Ordynacji podatkowej). Okoliczności faktyczne sprawy nie budzą wątpliwości, ustalenia poczynione w sprawie znajdują uzasadnienie i podstawę w zgromadzonym materiale dowodowym oraz zostały dokonane w granicach wyznaczonych zasadami prowadzonego postępowania, o których mowa w powołanych wyżej przepisach Ordynacji podatkowej.

Bezpodstawny jest również zarzut naruszenia art. 12 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców, ponieważ organ działał na podstawie i w granicach prawa, a okoliczność naruszenia przez skarżącą obowiązku wynikającego z przepisu art. 6 ust. 2 pkt 5 ustawy SENT nie budzi wątpliwości.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm.).

Sprawa niniejsza została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt niniejszej sprawy wniosek taki został złożony przez organ, a skarżąca nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.