Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w L. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. z dnia [...] września 2020 r. nr [...] o wymierzeniu skarżącej [...] Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w T. kary pieniężnej w wysokości 3.000 zł za brak wymaganej liczby pojazdów wykonujących pilotowanie pojazdu nienormatywnego o numerach rej. [...] i [...]
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie sprawy.
W dniu 29 marca 2019 r. na terenie przejścia granicznego w D. poddano kontroli drogowej pojazdy o nr rej. [...] i [...] przewożące ładunek w postaci części zestawu linii technologicznej do produkcji płyt OSB, każdy ważący po 7000 kg. Pojazdy były pilotowane przez jeden pojazd pilotujący o nr rej. [...], którym kierował P. W.. W trakcie kontroli ustalono, że podmiotem wykonującym przewóz i pilotowanie była spółka jawna [...] z siedzibą w T. (przekształconą później w [...] Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością spółkę komandytową z siedzibą w T.). Kierowca okazał do kontroli m.in. dwa zezwolenia kategorii VII nr [...] i nr [...] na jednokrotny przejazd ww. pojazdów nienormatywnych w okresie od 26 marca 2019 r. do 8 kwietnia 2019 r. Przesłuchani kierowcy prowadzący w kolumnie pojazdy nienormatywne zeznali, że w dniu 29 marca 2019 r. wjechali na teren drogowego przejścia granicznego z jednym pilotem P. W., natomiast drugi pojazd pilotowanie wykonujący pilotowanie zawrócił do T..
Kontrolujący stwierdzili naruszenie przepisu § 2 ust. 1-3 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 23 maja 2012 r. w sprawie pilotowania pojazdów nienormatywnych (Dz.U. z 2012 r. poz. 629), dalej jako "rozporządzenie w sprawie pilotowania pojazdów nienormatywnych", ponieważ pilotowanie pojazdów nienormatywnych odbywało się przy użyciu tylko jednego pojazdu pilotującego. Wyniki kontroli zostały udokumentowane w protokole kontroli z dnia 29 marca 2019 r., w oparciu o które decyzją z dnia [...] września 2020 r. Naczelnik L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. wymierzył skarżącej karę pieniężną w wysokości 3000 zł.
Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w L. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że stosownie do art. 64 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 450 z późn. zm.), dalej jako "p.r.d.", ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem pilotowania przejazdu pojazdu nienormatywnego na warunkach i w sposób określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 64i ust. 2, w tym przez wymaganą liczbę pojazdów wyposażonych i oznakowanych zgodnie z tymi przepisami. Zgodnie z § 2 ust. 2 wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 64i ust. 2 rozporządzenia w sprawie pilotowania pojazdów nienormatywnych, pojazd nienormatywny, który przekracza co najmniej jedną z następujących wielkości: 1) długość pojazdu - 30,00 m, 2) szerokość - 3,60 m, 3) wysokość - 4,70 m, 4) masa całkowita - 80 t – powinien być pilotowany przy użyciu dwóch pojazdów wykonujących pilotowanie, poruszających się z przodu i z tyłu pojazdu.
Pojazdy nienormatywne poruszające się w kolumnie powinny być pilotowane przy użyciu dwóch pojazdów wykonujących pilotowanie, poruszających się na początku i końcu kolumny (§ 2 ust. 3). Z zawartych w protokole kontroli danych wynika, że zmierzona szerokość z ładunkiem obu zespołów pojazdów wynosiła 440 cm. Wyniki pomiarów przekroczyły zatem dopuszczalną wartość wskazaną w § 1 ust. 2 pkt 2 omawianego rozporządzenia, co kwalifikowało każdy z pojazdów nienormatywnych jako podlegający obowiązkowi pilotowania przez dwa pojazdy pilotujące poruszające się z przodu i z tyłu pojazdu.
Ponadto pojazdy poruszały się w kolumnie, zatem zgodnie z § 2 ust. 3 rozporządzenia powinny być pilotowane przy użyciu dwóch pojazdów wykonujących pilotowanie, poruszających się na początku i na końcu kolumny.
Organ nie zgodził się ze skarżącą, że po wjeździe na terytorium przejścia granicznego przejazd nie musiał odbywać się z udziałem dwóch pojazdów pilotujących, bowiem z zezwolenia kategorii VII nr [...] wynikało, że strona ma możliwość wyboru co do asysty jednego lub więcej pilotów. Zdaniem organu argumentacja strony opiera się na wybiórczym odczytywaniu zapisów zezwolenia. W zezwoleniu wskazano, że "przejazd przez teren Drogowego Przejścia Granicznego w D. – do mostu granicznego powinien odbywać się z pominięciem śluz kontrolnych i przemieszczać się wyznaczoną trasą pod nadzorem pilota (-ów), funkcjonariuszy Straży Granicznej i Krajowej Administracji Skarbowej do granicy państwa z [...]". Tymczasem w myśl art. 64d ust. 9 p.r.d., zezwolenie kategorii VII wydaje się dla podmiotu wykonującego przejazd pojazdem nienormatywnym, wskazując w nim m.in. warunki przejazdu, w tym zakres dostosowania infrastruktury drogowej na trasie przejazdu (ust. 9 pkt 5) i sposób pilotowania, o ile jest ono wymagane (ust. 9 pkt 6).
Podnosząc możliwość wyboru co do ilości pilotów strona nie zwróciła uwagi, że w obu zezwoleniach określone zostały w odrębnych punktach cytowane wyżej warunki przejazdu (pkt 1) oraz wymagany sposób pilotowania (pkt 2), tj. "przejazd wymaga pilotowania (w osobnym pojeździe) przez pilotów przed oraz za pojazdem (rozporządzenie w sprawie pilotowania pojazdów nienormatywnych)". Nie ulega zatem wątpliwości, że podczas wykonywanego przejazdu wymagane było pilotowanie każdego z pojazdów nienormatywnych przy użyciu dwóch pojazdów wykonujących pilotowanie, poruszających się z przodu i z tyłu pojazdu, zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia. Skoro jednak skontrolowane pojazdy poruszały się w kolumnie, powinny być pilotowane przez dwa pojazdy poruszające się na początku i na końcu kolumny, zgodnie z § 2 ust. 3 rozporządzenia.
Organ wyjaśnił, że stosownie do art. 140aa ust. 1a pkt 1, ust. 3a pkt 1 i art. 140ab ust. 3 pkt 1 p.r.d., w przypadku braku wymaganej liczby pojazdów wykonujących pilotowanie na podmiot wykonujący przejazd nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej, w wysokości 3000 zł. Podmiotem wykonującym przejazd w rozpoznawanej sprawie była [...] spółka jawna z siedzibą w T., która przekształciła się w [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w T.. Odpowiedzialność za omawiane naruszenia ma charakter obiektywny i w odniesieniu do podmiotu wykonującego przejazd występuje niezależnie od tego, kto przyczynił się do powstania naruszenia.
Organ odwoławczy stwierdził, że wbrew twierdzeniom strony w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki wskazane, w art. 140aa ust. 4 pkt 1 p.r.d., zwalniające podmiot wykonujący przewóz z odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie.
Organ nie uznał też zarzutów strony co do uchybienia przepisom postępowania administracyjnego. W szczególności nie uwzględnił zarzutu pominięcia przeprowadzenia dowodu z przesłuchania P. K., wskazując że nie ma podstaw do kwestionowania prawidłowości ustaleń zawartych w protokole kontroli, będącym dokumentem urzędowym oraz że wobec okoliczności niniejszej sprawy było to zbędne.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Spółka wniosła o uchylenie powyższej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie:
- 1) przepisów prawa materialnego, tj.:
- - art. 140aa ust. 1a pkt 1, ust. 2, ust. 3a pkt 1, ust. 4, art. 140ab ust. 3 pkt 1, art. 140ac ust. 1 i 2 p.r.d., przez ich niewłaściwe zastosowanie i nałożenie na skarżącego kary pieniężnej z tytułu braku wymaganej liczby pojazdów wykonujących pilotowanie pojazdu nienormatywnego;
- - art. 140aa ust. 4 pkt 1 lit. a i b p.r.d., przez jego niezastosowanie, w sytuacji, gdy skarżący dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz nie miał wpływu na podstanie naruszenia.
- 2) przepisów postępowania, tj.
- - art. 7 w związku z art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735), dalej jako "k.p.a.", przez niewyczerpujące i niedostateczne zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w sprawie, w szczególności zaś poprzez niepodjęcie wszelkich czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego;
- - art. 78 k.p.a., przez pominiecie przeprowadzenia zgłaszanego przez skarżącego dowodu z przesłuchania świadka P. K., który to był zgłoszony w celu wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy;
- - art. 80 k.p.a., przez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny dowodów, co w konsekwencji doprowadziło do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej z tytułu braku wymaganej liczby pojazdów wykonujących pilotowanie pojazdu nienormatywnego;
- - art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., przez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji w sytuacji, w której organ I instancji dopuścił się naruszenia zarówno przepisów prawa materialnego, to jest art. 140aa ust. 1a pkt 1, ust. 2, ust. 3a pkt 1, ust. 4, art. 140ab ust. 3 pkt 1, art. 140ac ust. 1 i 2, art. 140aa ust. 4 pkt 1 lit a) i b) p.r.d., jak i przepisów postępowania, to jest art. 7 w zw. z art. 77, art. 78 i art. 80 k.p.a.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że właściwie zastosowała się do zezwolenia kategorii VII nr [...] z dnia [...] marca 2019 r. Organ wydający zezwolenie pozostawił stronie wybór, co do poruszania się pojazdów nienormatywnych z jednym lub większą ilością pilotów. Strona nie powinna zatem ponosić negatywnych konsekwencji tego, że zastosowała się do zezwolenia. Skarżąca dochowała należytej staranności przy realizacji przewozu i nie miała wpływu na powstałe naruszenia, w związku z czym należało uznać, że zachodziły przesłanki określone w art. 140aa ust. 4 pkt 1 lit. a i b p.r.d. Odmowa przeprowadzenia wnioskowanego przez Spółkę dowodu w postaci przesłuchania P. K. na okoliczność zasad pilotowania pojazdów w myśl udzielonego zezwolenia doprowadziła do naruszenia art. 78 w zw. z art. 7 i art. 80 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w L. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje
Skarga podlega oddaleniu.
Warunki ruchu pojazdu nienormatywnego zostały określone w art. 64 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Stosownie do ust. 1 powyższego przepisu ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem:
- 1) uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy;
- 2) przestrzegania warunków przejazdu określonych w zezwoleniu, o którym mowa w pkt 1;
- 3) pilotowania przejazdu pojazdu nienormatywnego na warunkach i w sposób określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 64i ust. 2, w tym przez wymaganą liczbę pojazdów wyposażonych i oznakowanych zgodnie z tymi przepisami;
- 4) zachowania szczególnej ostrożności przez kierującego pojazdem nienormatywnym.
Zgodnie z § 2 ust. 2 wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 64i ust. 2 rozporządzenia w sprawie pilotowania pojazdów nienormatywnych, pojazd nienormatywny, który przekracza co najmniej jedną z następujących wielkości: 1) długość pojazdu - 30,00 m, 2) szerokość - 3,60 m, 3) wysokość - 4,70 m, 4) masa całkowita - 80 t – powinien być pilotowany przy użyciu dwóch pojazdów wykonujących pilotowanie, poruszających się z przodu i z tyłu pojazdu. Pojazdy nienormatywne poruszające się w kolumnie powinny być pilotowane przy użyciu dwóch pojazdów wykonujących pilotowanie, poruszających się na początku i końcu kolumny (§ 2 ust. 3).
W myśl § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia w sprawie pilotowania pojazdów nienormatywnych, przez pilotowanie należy rozumieć zespół czynności wykonywanych na drodze przez pilota korzystającego z pojazdu wykonującego pilotowanie, które mają na celu zapewnienie bezpieczeństwa ruchu drogowego podczas przejazdu pojazdu. Pilotowanie powinno odbywać się w sposób zapewniający bezpieczeństwo oraz zminimalizowanie utrudnień w ruchu drogowym, które mogą się pojawić podczas pilotowania pojazdów (§ 4 ust. 1 rozporządzenia). Zgodnie z § 4 ust. 2 rozporządzenia, podczas pilotowania pilot zapewnia właściwą organizację przejazdu pojazdów nienormatywnych zgodnie z warunkami zawartymi w zezwoleniu albo warunkami określonymi przez zarządcę dla przejazdu pojazdu nienormatywnego przez most lub wiadukt, o których mowa w art. 64c ust. 11 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (pkt 1), sprawuje bezpośredni nadzór nad przejazdem pojazdów nienormatywnych w czasie przejazdu i postoju (pkt 2), kieruje ruchem drogowym w niezbędnym zakresie określonym przepisami o kierowaniu ruchem drogowym (pkt 3) oraz podejmuje decyzję o wstrzymaniu pilotowania w razie powstania istotnego utrudnienia w ruchu drogowym lub zagrożenia jego bezpieczeństwa (pkt 4). W tym ostatnim przypadku pilot zawiadamia zarządcę drogi oraz Policję (§ 4 ust. 3).
Stosownie do art. 140aa ust. 1a pkt 1, ust. 3a pkt 1 i art. 140ab ust. 3 pkt 1 p.r.d., w przypadku braku wymaganej liczby pojazdów wykonujących pilotowanie na podmiot wykonujący przejazd nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej, w wysokości 3000 zł.
Z powyższych przepisów wynika, że ruch pojazdu nienormatywnego dozwolony jest pod warunkiem uzyskania przez przedsiębiorcę stosownego zezwolenia, przestrzegania warunków przejazdu określonych w tym zezwoleniu oraz pilotowania przejazdu pojazdu nienormatywnego na warunkach i w sposób określony w przepisach rozporządzenia w sprawie pilotowania pojazdów nienormatywnych. W przypadku przekroczenia przez pojazd nienormatywny jednego z parametrów wskazanych w § 2 ust. 2 rozporządzenia, powinien być on pilotowany przez dwa pojazdy wykonujące pilotowanie, poruszające się z przodu i z tyłu pojazdu. Natomiast w sytuacji, gdy pojazdy nienormatywne poruszają się w kolumnie, powinny być pilotowane przy użyciu dwóch pojazdów wykonujących pilotowanie, poruszających się na początku i końcu kolumny.
W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że skontrolowany przewóz odbywał się pojazdami nienormatywnymi. Z akt sprawy wynika, że w dniu 29 marca 2019 r. na terenie przejścia granicznego w D. poddano kontroli drogowej zespoły pojazdów o nr rej. [...] i [...] przewożące ładunek w postaci części zestawu linii technologicznej do produkcji płyt OSB, każdy ważący po 7000 kg oraz pilotujący je pojazd o nr rej. [...] Przewóz odbywał się na podstawie wydanych skarżącej Spółce dwóch zezwoleń kategorii VII nr [...] i nr [...] na jednokrotny przejazd ww. pojazdów nienormatywnych w okresie od 26 marca 2019 r. do 8 kwietnia 2019 r. Skarżąca spełniła zatem podstawowy warunek przejazdu pojazdów nienormatywnych. W toku kontroli stwierdzono również, że szerokość każdego pojazdu z zespołu, z ładunkiem wynosiła po 440 cm, a więc przekraczała wartość określoną w § 2 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie pilotowania pojazdów nienormatywnych, wobec czego przejazd obu pojazdów powinien odbywać się z pilotażem dwóch pojazdów wykonujących pilotowanie, poruszających się z przodu i z tyłu pojazdu.
Skontrolowane zespoły pojazdów poruszały się ponadto w kolumnie, w związku z czym powinny być pilotowane przy użyciu dwóch pojazdów wykonujących pilotowanie, poruszających się na początku i na końcu kolumny.
Powyższe okoliczności nie są kwestionowane przez skarżącą. Istota sporu sprowadza się natomiast do oceny, czy ww. pojazdy nienormatywne po wjeździe na teren Drogowego Przejścia Granicznego w D., poruszając się w kolumnie, powinny być pilotowane przy użyciu dwóch pojazdów wykonujących pilotowanie, poruszających się z przodu i z tyłu kolumny. Skarżąca twierdzi bowiem, że miała możliwość wyboru pomiędzy tym, czy na terenie Drogowego Przejścia Granicznego w D. skontrolowane pojazdy nienormatywne będą pilotowane przez jeden bądź dwa pojazdy pilotujące, co zdaniem skarżącej przewidziane zostało w wydanych jej zezwoleniach VII nr [...] i nr [...] na przejazd ww. pojazdów nienormatywnych.
W ocenie sądu, wbrew twierdzeniom strony, ruch pojazdów nienormatywnych powinien odbywać się przy użyciu dwóch pojazdów wykonujących pilotowanie na całej trasie przejazdu, w tym również na terenie przejścia granicznego w D..
Przede wszystkim należy podkreślić, że przywołane przepisy w zakresie pilotowania pojazdów nienormatywnych obowiązują wszystkie przejazdy pojazdów nienormatywnych w razie zaistnienia przypadków określonych w § 2 rozporządzenia. Jedyny wyjątek w tym zakresie został przewidziany we wskazanym wyżej § 4 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia w sprawie pilotowania pojazdów nienormatywnych, w myśl którego pilot może podjąć decyzję o wstrzymaniu pilotowania w razie powstania istotnego utrudnienia w ruchu drogowym lub zagrożenia jego bezpieczeństwa. Z akt sprawy nie wynika jednak, aby taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Na taką sytuację nie powołuje się również skarżąca.
Odmienne warunki ruchu skontrolowanych pojazdów na terenie przejścia granicznego w D. nie wynikają również z udzielonych Spółce zezwoleń kategorii VII nr [...] i nr [...] na jednokrotny przejazd ww. pojazdów nienormatywnych.
Z art. 64d ust. 9 prawa o ruchu drogowym wynika, że w treści zezwolenia powinno się wskazać następujące dane:
- 1) okres ważności zezwolenia;
- 2) trasę przejazdu;
- 3) liczbę przejazdów;
- 4) pojazd, którym będzie wykonywany przejazd;
- 5) warunki przejazdu, w tym zakres dostosowania infrastruktury drogowej na trasie przejazdu;
- 6) sposób pilotowania, o ile jest ono wymagane.
Udzielone Spółce zezwolenia zawierały dane wymagane tym przepisem prawa. W części dotyczącej warunków przejazdu w punkcie 12 w obu tych zezwoleniach wskazano m.in., że przejazd przez teren Drogowego Przejścia Granicznego w D. – do mostu granicznego na rzece Bug powinien przebiegać w ten sposób, że po uprzednim poinformowaniu służb granicznych zestaw powinien wjechać na teren Drogowego Przejścia Granicznego w D. z pominięciem śluz kontrolnych i przemieszczać się wyznaczoną trasą pod nadzorem pilota (-ów), funkcjonariuszy Straży Granicznej i Krajowej Administracji Skarbowej do granicy państwa z Ukrainą. W części "sposób pilotowania (o ile jest ono wymagane)" (pkt 13) wskazano jednocześnie, że przejazd wymaga pilotowania (w osobnym pojeździe) przez pilotów przed oraz za pojazdem (rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 23 maja 2012 r. w sprawie pilotowania pojazdów nienormatywnych (Dz.U. z 2012 r. poz. 629).
Z obu zezwoleń wynika zatem, że ruch pojazdów ma odbywać się zgodnie z warunkami określonymi w rozporządzeniu w sprawie pilotowania pojazdów nienormatywnych. W części dotyczącej sposobu pilotowania wyraźnie wskazano, że przejazd wymaga pilotowania (w osobnym pojeździe) przez pilotów przed oraz za pojazdem. W ocenie sądu treść obu zezwoleń jest jednoznaczna i nie budzi wątpliwości. Warunki te obowiązują na całej trasie przejazdu, w tym również na terenie Drogowego Przejścia Granicznego w D.. Jednocześnie, z uwagi na to, że przejazd pojazdów odbywał się w kolumnie, a co nie zostało wskazane w zezwoleniu, bowiem organ nie miał wiedzy w tym zakresie i nie mógł dokonać takiego zapisu w zezwoleniu, pojazdy pilotujące powinny poruszać się na początku i na końcu kolumny.
Treść zezwoleń nie pozwala przyjąć, że Spółka miała możliwość wyboru w zakresie liczby pojazdów wykonujących pilotowanie na terenie przejścia granicznego. W szczególności takiej możliwości nie można wywieść z użytego w zezwoleniu sformułowania "pod nadzorem pilota (-ów)", gdyż ten wątek umieszczony został w danych dotyczących warunku przejazdu pojazdu nienormatywnego wjeżdżającego na teren przejścia granicznego w D., bez szczegółowego odniesienia się do poszczególnych przypadków wskazanych w § 2 rozporządzenia w sprawie pilotowania pojazdów nienormatywnych. Sposób pilotowania został natomiast wskazany w innym miejscu zezwolenia, w przeznaczonej do tego części (pkt 2), w której wskazano wyraźnie, że przejazd wymaga pilotowania (w osobnym pojeździe) przez pilotów przed oraz za pojazdem. Określenie szczegółowych warunków wjazdu pojazdu nienormatywnego na teren przejścia granicznego w D. wiąże się ze specyfiką tego miejsca, mieszczącymi się tam zabudowaniami, kwestiami technicznymi i koniecznością stworzenia warunków bezkolizyjnego przejazdu pojazdu nienormatywnego, który zwyczajnie mógłby się nie zmieścić w zabudowaniach, pod którymi odbywają się kontrole pojazdów.
W tej części zezwolenia wskazano wprost, że przejazd ma odbywać się z pominięciem śluz kontrolnych, zaś kontrola celna i graniczna powinna być przeprowadzona na trasie przejazdu bez wjazdu pod wiaty i pawilony kontrolne. Określenie tych warunków nie ma natomiast żadnego związku z kwestią pilotowania pojazdów nienormatywnych. Sposób pilotowania określony został bowiem w odrębnym, specjalnie przeznaczonym na to miejscu zezwolenia i jest jednoznaczny.
W konsekwencji należało uznać, że przejazd obu ww. pojazdów nienormatywnych, poruszających się w kolumnie, powinien być pilotowany przy użyciu dwóch pojazdów wykonujących pilotowanie, poruszających się na początku i na końcu kolumny, na całej trasie przejazdu, w tym również na terenie Drogowego Przejścia Granicznego w D.. Skarżąca Spółka nie wywiązała się z tego obowiązku, wobec czego organy prawidłowo nałożyły na skarżącą karę pieniężną w wysokości 3000 zł, na podstawie art. 140aa ust. 1a pkt 1, ust. 3a pkt 1 i art. 140ab ust. 3 pkt 1 p.r.d.
Wbrew twierdzeniom skarżącego w rozpoznawanej sprawie nie zaszły okoliczności wyłączające odpowiedzialność przedsiębiorcy na podstawie art. 140aa ust. 4 pkt 1 lit. a i b p.r.d. Stosownie do tego przepisu, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 i ust. 1a pkt 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że ten podmiot: a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Przewidziana w art. 140 aa ust. 4 pkt 1 ustawy możliwość zwolnienia przedsiębiorcy od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie prawa uzależniona jest od wykazania, że dołożył on należytej staranności, a więc uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać organizując przewóz, a jedynie wskutek niezależnych od niego okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa.
Jak już wyżej wyjaśniono, treść wydanych skarżącej zezwoleń jest jednoznaczna i nie można przyjąć, że pozostawiono Spółce możliwość wyboru, czy na terenie przejścia granicznego w D. pojazdy nienormatywne będą pilotowane przez jeden bądź dwa pojazdy wykonujące pilotowanie. Takie odczytywanie sformułowania "pilota(-ów)" byłoby sprzeczne z określonym w zezwoleniu sposobem pilotowania (pkt 2) oraz z treścią rozporządzenia w sprawie pilotowania pojazdów nienormatywnych. Konsekwencje niewłaściwej interpretacji treści zezwolenia ponosi strona, która nie może powoływać się w takiej sytuacji na zachowanie należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem lub brak wpływu na powstałe naruszenie. Skarżąca Spółka nie wskazała jednocześnie żadnych innych okoliczności wyłączających odpowiedzialność przedsiębiorcy na podstawie omawianego przepisu. W konsekwencji zarzut naruszenia przepisu art. 140aa ust. 4 pkt 1 lit. a i b p.r.d. należało uznać za nieuzasadniony.
W ocenie sądu, w rozpoznawanej sprawie nie doszło również do naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Zasada swobodnej oceny dowodów, wyrażona w art. 80 k.p.a. oznacza, że organy administracji publicznej nie są skrępowane regułami dotyczącymi wartości poszczególnych dowodów, a orzekają na podstawie własnego przekonania, popartego zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego. Nakłada ona też na organy administracji publicznej obowiązek oceny wszystkich zebranych w sprawie dowodów, każdego z nich osobno i we wzajemnym ich związku. Zgodnie zaś z zasadą prawdy obiektywnej, o której mowa w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., organ jest obowiązany zebrać i wyczerpująco rozpatrzyć cały materiał dowodowy, co powinno polegać m.in. na koncentracji materiału dowodowego oraz jego ocenie w kontekście analizy przesłanek prawa materialnego. Organ wywiązał się z ciążących na nim obowiązków w powyższym zakresie i nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów i zasady prawdy obiektywnej. Materiał dowodowy w sprawie został zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący, a jego ocena zgodna jest z zasadami wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego.
Organ odwoławczy ustosunkował się również do składanych przez skarżącą wniosków dowodowych co do przesłuchania P. K. i prawidłowo ocenił, że w świetle okoliczności niniejszej sprawy, ich przeprowadzenie nie ma prawnego uzasadnienia. Przesłuchanie P. K. – pracownika Spółki i drugiego pilota pojazdów nienormatywnych, który po wjeździe pojazdów na teren przejścia granicznego w D., a przed rozpoczęciem kontroli, powrócił do T., na okoliczność zasad pilotowania pojazdów na podstawie ww. zezwoleń nie ma znaczenia dla rozpoznawanej sprawy. Zasady pilotowania pojazdów zostały bowiem wyraźnie określone zarówno w rozporządzeniu w sprawie pilotowania pojazdów nienormatywnych, jak i w zezwoleniu na przejazd pojazdów normatywnych udzielonym skarżącej.
Podkreślenia wymaga, że w świetle art. 78 k.p.a. strona posiada uprawnienie do zgłoszenia żądania przeprowadzenia dowodu, jednak uprawnienie to podlega ograniczeniom, które pod względem celowości i konieczności zapewnienia szybkości postępowania, organ powinien każdorazowo rozważyć, zwłaszcza w sytuacji, gdy nie ma dostatecznych argumentów przemawiających za zakwestionowaniem dotychczasowych ustaleń. W konsekwencji, organ nie ma obowiązku przeprowadzenia dowodu przedstawionego przez stronę, jeżeli w jego ocenie wniosek dowodowy strony dotyczy okoliczności dostatecznie wyjaśnionych w danym postępowaniu. W okolicznościach niniejszej sprawy słusznie uznał organ, że zeznania wskazywanego świadka pozostają bez wpływu na jednoznaczne ustalenie pilotowania pojazdów nienormatywnych przez jeden pojazd pilotujący, w sytuacji gdy w świetle rozporządzenia w sprawie pilotowania pojazdów nienormatywnych i treści udzielonych Spółce zezwoleń na przejazd tych pojazdów, wymagane było pilotowanie przez dwa pojazdy wykonujące pilotowanie poruszające się z przodu i z tyłu kolumny.
Ponadto wyjaśnić należy, że dowodem jest to, co pozwala na ustalenia faktyczne. Powoływanie się na poglądy co do wykładni i zastosowania prawa jest jak najbardziej dopuszczalne, ale nie odbywa się w ramach postępowania dowodowego. Nie prowadzi się bowiem postępowania dowodowego co do prawa (z wyjątkiem prawa obcego), a co do faktów. Wnioskowany przez skarżącą dowód w postaci przesłuchania P. K. na okoliczność zasad pilotowania pojazdów na podstawie ww. zezwoleń stanowiłby jedynie wyrażenie stanowiska tej osoby w sprawie. Dowód ten nie zmieniłby ustalonego stanu faktycznego, a jedynie interpretowałby ustalone fakty w kontekście obowiązującego prawa i treści zezwolenia.
Mając na uwadze przedstawione wyżej argumenty, uznać należało, że żaden z zarzutów skargi nie był uzasadniony. Bezsprzecznie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego wskazanych w skardze. Organy wyjaśniły wszystkie istotne dla sprawy okoliczności, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji w pełni odpowiada wymaganiom art. 107 § 3 k.p.a. Sąd nie dopatrzył się naruszenia innych przepisów postępowania, w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, na podstawie art. 151 p.p.s.a.