Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu zażalenia S. M. na postanowienie Wójta Gminy z dnia [...] marca 2010 r., znak: [...] w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], stanowiącej własność W. W. z nieruchomością nr [...], stanowiąca własność S. M. - na podstawie art. art. 138 § 1 pkt 1, 262 § 1 pkt 2, 263 § 1 i 264 § 2 k.p.a., zaskarżone postanowienie utrzymało w mocy.
W uzasadnieniu podniesiono, że organ I instancji zaskarżonym postanowieniem ustalił wysokość kosztów postępowania rozgraniczeniowego, zakończonego postanowieniem Wójta Gminy z dnia [...] października 2009 r., znak: [...] o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego i przekazaniu z urzędu sprawy Sądowi Rejonowemu, na kwotę 4.000 zł. Do uiszczenia kosztów organ zobowiązał W. W. w wysokości 2.000 zł oraz S. M. w wysokości 2.000 zł.
Na postanowienie to zażalenie złożył S. M. zarzucając, że koszty postępowania rozgraniczeniowego powinien ponosić wnioskodawca, ponieważ postępowanie toczyło się na jego żądanie i w jego interesie.
Rozpatrując sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że organ administracji orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a, może obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości, strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości (art. 152 k.c.), a nie tylko tę stronę, która żądała wszczęcia postępowania. Potwierdza to uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. I OPS 5/06 z dnia 11 grudnia 2006 r.
Z tych względów ustalenie przez organ I instancji kosztów postępowania rozgraniczeniowego w przedmiotowej sprawie i obciążenie nimi po połowie właścicieli rozgraniczanych nieruchomości (stron postępowania) było prawidłowe. Rozgraniczenie leży w interesie wszystkich właścicieli nieruchomości rozgraniczanych, gdyż granice gruntów sąsiadujących stały się sporne. Udział w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony jest równoznaczny ze stwierdzeniem, że to postępowanie toczy się w interesie każdej ze stron postępowania. Interes prawny jest bowiem kategorią obiektywną.
Skargę sądową na powyższe postanowienie złożył S. M., wnosząc o jego uchylenie w części, w jakiej nałożono na niego obowiązek poniesienia kosztów postępowania.
Skarżący podniósł, że przepisy prawa geodezyjnego i kartograficznego nie określają, kto ponosi koszty związane z ustaleniem przebiegu granic w postępowaniu administracyjnym przeprowadzonym przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), a także nie zawierają upoważnienia do stosowania przepisów kodeksu cywilnego przy ich ustalaniu. W przedmiotowej sprawie, stosownie do art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. koszty postępowania rozgraniczeniowego powinien ponosić wyłącznie wnioskodawca. W ocenie skarżącego, stanowisko zaprezentowane przez organy obu instancji byłoby zasadne, gdyby do rozgraniczenia doszło już na etapie postępowania administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna.
Podstawę rozstrzygania w niniejszej sprawie stanowiły przepisy zamieszczone w art. art. 262 § 1, 263 § 1 i 264 k.p.a. Przepisy te ustalają zasady rozdziału kosztów postępowania pomiędzy stronę a organ. Zgodnie z art. 262 § 1 k.p.a. stronę postępowania obciążają te koszty postępowania, które wynikły z jej winy, a także zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Wyliczenie składników kosztów zostało zawarte w art. 263 § 1 k.p.a., który stanowi, iż do kosztów postępowania zalicza się koszty podroży i inne należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56, a także koszty spowodowane oględzinami na miejscu, jak również koszty doręczenia stronom pism urzędowych.
W toku przeprowadzonego postępowania rozgraniczeniowego, zakończonego decyzją Wójta Gminy z dnia [...] października 2009 r., znak: [...], jedynymi kosztami postępowania rozgraniczeniowego, które zostały poniesione w interesie stron, były koszty sporządzonej dla celów rozgraniczenia opinii biegłego geodety wynoszące 4.000 zł. (faktura VAT nr [...] z dnia 7 lipca 2009 r. wystawiona przez geodetę [...]).
Wbrew stanowisku prezentowanemu przez skarżącego, zaskarżonemu postanowieniu nie można skutecznie zarzucić naruszenia art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., bowiem istniejące rozbieżności orzecznicze w stosowaniu tego przepisu zostały wyjaśnione uchwałą składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2006 r. sygn. OPS 5/06 (ONSAiWSA 2007/2/26). W podjętej uchwale stwierdzono, że art. 152 k.c. stanowi podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia o kosztach rozgraniczenia także wówczas, gdy rozgraniczenie następuje w postępowaniu przed organem administracji publicznej. Organ administracji publicznej orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., może obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości, a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania.
W związku z powyższym nie jest zasadne kwestionowanie w przedmiotowej sprawie powoływanie się przez organy administracji na art. 152 k.c. stanowiącego, że koszty rozgraniczenia właściciele nieruchomości ponoszą po połowie, co wynika z zasady, iż właściciele gruntów sąsiadujących mają obowiązek współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych.
Postępowanie administracyjne o rozgraniczenie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte na wniosek W. W. Jak wynika ze sporządzonej przez uprawnionego geodetę opinii, rysunek mapy ewidencji gruntów w skali 1:5000 obciążony jest rażącym błędem kreślarskim. Efektem tego jest błędna powierzchnia ewidencyjna działki nr – mniejsza o około 9 arów od faktycznej na gruncie. Ewidentnie między stronami istnieje spór graniczny. W związku z tym, ustalenie przebiegu granicy leżało w interesie nie tylko wnioskodawcy, ale również skarżącego, który nie zaakceptował granicy ewidencyjnej przedstawionej przez geodetę uprawnionego.
Chybione jest zatem twierdzenie skarżącego, że przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego nie leżało w jego interesie, gdyż nie on złożył wniosek o ustalenie przebiegu granicy i jej nie kwestionował, a wobec tego nie powinien ponosić kosztów rozgraniczenia. Nie można uznać argumentu, że postępowanie w niniejszej sprawie zainicjowane było złą wolą, skoro granice gruntów sąsiadujących stały się sporne.
Wydanie postanowienia w przedmiocie kosztów postępowania (art. 264 § 1 k.p.a.) nie może nastąpić przed decyzyjnym zakończeniem postępowania administracyjnego. Wbrew stanowisku skarżącego, wydanie decyzji o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego i przekazaniu sprawy Sądowi Rejonowemu, otwierało drogę do rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.
Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) sąd skargę oddalił.