Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lubliniez 17 kwietnia 2018 r., sygn. akt III SA/Lu 240/17

Metryka

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie

Skład

Sędzia WSA Robert Hałabis przewodniczący
Sędzia WSA Grzegorz Grymuza sprawozdawca
Sędzia WSA Iwona Tchórzewska
Starszy asystent sędziego Monika Samcik protokolant

Rozpoznanie

w Wydziale III na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2018 r.

Sprawa

sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej oddala skargę.

Teza

W dniu 3 marca 2015 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 lutego 2015 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2015 r., poz. 281), które nałożyło na pobierających rentę strukturalną obowiązek:

1. - złożenia do właściwego organu rentowego wniosku o ustalenie prawa do emerytury z ubezpieczenia społecznego (zaopatrzenia społecznego) lub ubezpieczenia społecznego rolników;
2. - obowiązek dostarczenia do biura powiatowego Agencji potwierdzenia złożenia wniosku o ustalenie prawa do emerytury nie później niż w terminie 30 dni od daty osiągnięcia wieku emerytalnego.

W przypadku gdy pobierający rentę strukturalną nie złoży potwierdzenia złożenia wniosku wypłata renty strukturalnej ulega zawieszeniu w części równej 50% wysokości ustalonej kwoty renty strukturalnej (§ 15 ust. 2a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (tekst jednolity Dz.U. z 2017 r., poz. 1749).

W art. 7 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 809/2014 ustanowiono obowiązek zwrotu przez rolnika nienależnie dokonanej na jego rzecz płatności. Zasadą pozostaje zatem zwrot nienależnie otrzymanej płatności. Wyjątkiem od tej zasady pozostaje przypadek określony w art. 7 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 809/2014, tj. sytuacja, w której płatność została dokonana na skutek pomyłki organu, a błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika.

Hipotezy art. 7 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 809/2014, jako wyjątku od zasady określonej w art. 7 ust. 1 rozporządzenia, nie można interpretować rozszerzająco, przy czym wyłączenie obowiązku zwrotu może zostać zastosowane jedynie wówczas, gdy decyzja o odzyskaniu nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od dokonania płatności. Upływ 12 miesięcy pomiędzy dokonaniem nienależnej płatności a przekazaniem decyzji o odzyskaniu nie przesądza sam w sobie o wyłączeniu obowiązku zwrotu nienależnych płatności. Obowiązek zwrotu płatności ustanie tylko wtedy, gdy spełniona zostanie hipoteza art. 7 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 809/2014.

Celem, określonego w art. 7 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 809/2014, wyjątku od zasady, że płatności nienależnie lub nadmiernie pobrane powinny zostać zwrócone, jest zwolnienie z obowiązku zwrotu tylko w takich sytuacjach, w których to błąd organu spowodował wypłatę nienależnej płatności. Chodzić tu będzie o tę część rozstrzygnięcia, za którą w całości i niezależnie od rolnika odpowiada organ. Ocenę taką dodatkowo uzasadnia odwołanie się do reguł wykładni językowej. Przepis art. 7 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 809/2014 stanowi, że nienależna płatność ma zostać dokonana "na skutek" pomyłki organu. Zwrot ten wskazuje, że chodzi tu o takie działanie organu, które jest czynnikiem sprawczym bezpodstawnego przyznania rolnikowi płatności.

Możność wykrycia błędu organu, o której mowa w art. 7 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 809/2014 to nie tylko sytuacja, w której beneficjent posiada wiedzę o rzeczywistym stanie prawnym i faktycznym w zakresie braku podstaw do dokonania płatności, ale również stan, w którym rolnik - przy dołożeniu należytej staranności - mógł się dowiedzieć, że część wypłacanych mu płatności kwalifikuje się jako nienależna.