Uzasadnienie
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 149 § 3 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 i 5 kpa odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej prawomocną decyzją z dnia [...].
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu [...] H. G. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział z dnia [...] określającą stan należności z tytułu zaległych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy. Powołując się na art. 145 § 1 pkt 4 i 5 kpa w zw. z art. 83a ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych skarżący uzasadnił wniosek tym, że przedmiotowa decyzja doręczona została jedynie jego żonie, natomiast on przebywał poza miejscem zamieszkania i o decyzji dowiedział się po powrocie do domu na początku maja 2006 r., z tego względu nie miał możliwości brania udziału w sprawie.
Organ uznał, że decyzja z dnia [...] doręczona została w trybie określonym art. 44 kpa tj doręczenia zastępczego, zgodnie z którym procesowy skutek prawny doręczenia powstaje upływem ostatniego dnia 14 dniowego okresu od dnia zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki. Skarżący nie przedłożył żadnych dowodów, z których wynikałby brak możliwości udziału w postępowaniu bez jego winy.
Na powyższą decyzję skarżący wniósł w dniu [...] 2006 r. skargę, zarzucając jej niezgodność z prawem i obrazę przepisów art. 6, 7, 8, 9, 10, 11, 145 § 1 pkt 4 i 5, art. 155 kpa oraz art. 7 Konstytucji.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazuje, iż nie miał możliwości brania czynnego udziału w postępowaniu, czego konsekwencją było wydanie decyzji z dnia [...] określającej zadłużenie z tytułu nie opłaconych składek i dokonanie wpisu hipoteki przymusowej.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Ustosunkowując się do argumentów skarżącego organ wskazał, że brak jest przesłanki wznowienia postępowania w rozumieniu przepisu art. 145 § 1 pkt 4 kpa, bowiem decyzja została doręczona prawidłowo. Nie została wykazana również przez skarżącego przesłanka wznowienia wynikająca z art. 145 § 1 pkt 5 kpa tj. ujawnienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję. Przez nowe okoliczności istotne dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. W sprawie nie zaistniały nowe okoliczności faktyczne ani nowe dowody, tym samym brak jest podstaw do wznowienia postępowania na podstawie wskazanej wyżej przesłanki.
W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie może być rozpoznana merytorycznie, bowiem materia w niej ujęta nie podlega kognicji sadów administracyjnych, lecz powszechnych.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej ppsa) – Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Zakres tej kontroli sprecyzowany został w art. 3 § 2 ppsa.
W przedmiotowej sprawie skarżący – kierowany błędnym pouczeniem zawartym w zaskarżonej decyzji – skierował skargę do sądu administracyjnego, zamiast do powszechnego.
Wyjaśnić należy obu stronom postępowania, że regułą obowiązującą w postępowaniu w sprawach ubezpieczeń społecznych jest domniemanie właściwości sądu powszechnego do rozpoznawania odwołań od decyzji wydawanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Reguła ta wyrażona jest w art. 83 § 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm., powoływanej dalej jako "usus"), zgodnie z którym od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego.
Odwołanie od takiej decyzji do sądu daje stronie niezadowolonej z rozstrzygnięcia Zakładu gwarancję nie tylko kontroli legalności decyzji, lecz i jej merytorycznej treści, sąd bowiem - stosownie do art. 477 14 § 2 kpc - w razie uwzględnienia odwołania zmienia zaskarżoną decyzję w całości lub w części i orzeka co do istoty sprawy.
W niektórych przypadkach (wskazanych w art. 83 ust. 4 usus) odwołanie do sądu nie przysługuje, a wówczas stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. Tylko w tych wypadkach – na skutek wyłączenia odmiennego trybu kontroli ostatecznej decyzji administracyjnej, sąd administracyjny może orzekać na zasadach ogólnych (art. 3 § 2 pkt 1 ppsa).
Skoro jednak omawiana ustawa (art. 83 ust. 1 usus) co do zasady przekazuje kontrolę nad wszystkimi decyzjami wydawanymi w zakresie indywidualnych spraw w ramach ubezpieczeń społecznych sądom powszechnym, zaś nie zachodzi żaden z wyjątków, kiedy kontrola ta jest wyłączona czy zmodyfikowana, uznać należy, że Sąd Administracyjny nie jest upoważniony również do orzekania w sprawie odmowy wznowienia postępowania w zakresie ustalania wymiaru składek, pomijając już kwestię że nie zostałby wyczerpany tok instancji w postępowaniu administracyjnym.
W tej sytuacji skarga, jako niedopuszczalna z mocy art. 58 § 1 pkt 1 ppsa w zw. z art. 83 ust. 2 usus, podlega odrzuceniu bez badania jej zasadności merytorycznej i słuszności podnoszonych argumentów.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ppsa, Sąd orzekł jak w postanowieniu.