Uzasadnienie
Pismem z dnia 24 lutego 2014 r. W. S., działając w charakterze kuratora dla nieobecnego M. S., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na postanowienie Wojewody L. z dnia [...] 2014 r., Nr [...], w przedmiocie stwierdzenia bezskuteczności odwołania.
W wykonaniu zarządzenia Sędziego Sprawozdawcy z dnia 4 kwietnia 2014 r., W. S. została wezwana do wskazania adresu miejsca pobytu M. S.w W.B., w terminie 7 dni od dnia odebrania wezwania pod rygorem zawieszenia postępowania.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie W. S.a oświadczyła, że nie zna aktualnego adresu syna i posiada jedynie informację, że przebywa w L. W związku z powyższym, zarządzeniem z dnia 24 kwietnia 2014 r. wezwano W. S. do jednoznacznego oświadczenia, czy zamierza działać w sprawie ze skargi M. S. na postanowienie Wojewody L. z dnia [...] 2014 r., Nr [...] jako pełnomocnik syna, a jeśli tak – do złożenia w terminie 30 dni – pod rygorem pominięcia czynności – pełnomocnictwa do reprezentowania M. S. w sprawie.
Jak wynika ze zwrotnego poświadczenia odbioru, wezwanie zostało doręczone W.S.w dniu 5 maja 2014 r. Pomimo upływu zakreślonego terminu W. S.nie udzieliła odpowiedzi.
Następnie, wezwano Wojewodę L. do wyjaśnienia, czy skorzysta z uprawnienia wynikającego z art. 78 p.p.s.a., dotyczącego ustanowienia kuratora dla osoby nieznanej z miejsca pobytu, pod rygorem uznania, ze wniosek o ustanowienie kuratora nie zostanie złożony, co może powodować konieczność zawieszenia postepowania.
Pismem z dnia 25 lipca 2014 r., organ wyjaśnił, że nie skorzystał z prawa ustanowienia kuratora dla M. S. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 125 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli na skutek braku albo wskazania złego adresu skarżącego lub niewykonania przez skarżącego innych zarządzeń nie można nadać sprawie dalszego biegu. Postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania może zapaść na posiedzeniu niejawnym (art. 131 p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie skargę w imieniu M.S.wniosła kurator dla nieobecnego W. S., która została ustanowiona na potrzeby postępowania administracyjnego postanowieniem Sądu Rejonowego w P. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto, że umocowanie kuratora do reprezentowania nieobecnej strony postępowania administracyjnego obejmuje też uprawnienie do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Kurator dla nieobecnego ustanowiony przez sąd rodzinny na podstawie art. 34 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), dalej: k.p.a. w zw. z art. 184 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 2012 r., poz. 788 z późn. zm.), dalej: k.r.o., może wnieść skargę do sądu administracyjnego na decyzję kończącą postępowanie administracyjne, w którym został ustanowiony (por. postanowienia NSA z dnia 23 sierpnia 2012 r., I OSK 1796/12 oraz z dnia 7 marca 2013 r., sygn. I OZ 164/13).
Powyższe oznacza, że umocowanie kuratora do reprezentowania nieobecnej strony w postępowaniu administracyjnym obejmuje również uprawnienie do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Umocowanie to nie jest jednak skuteczne przed sądem administracyjnym w postępowaniu sądowym wszczętym na skutek złożenia takiej skargi. Po wniesieniu skargi przez kuratora ustanowionego w postępowaniu administracyjnym, w celu zapewnienia osobie nieznanej z miejsca pobytu możliwości obrony jej praw, na wniosek osoby zainteresowanej Sąd może jednak ustanowić kuratora na podstawie art. 78 i 79 p.p.s.a.
Ustanowienie kuratora do doręczeń może nastąpić wyłącznie na wniosek osoby zainteresowanej, którą może być organ, inny uczestnik postępowania lub inny podmiot uprawniony do występowania w sprawie, np. prokurator. W razie braku stosownego wniosku Sąd może zawiesić postępowanie na podstawie art. 125 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (por. powołane powyżej postanowienia NSA z dnia 23 sierpnia 2012 r., I OSK 1796/12 oraz z dnia 7 marca 2013 r., sygn. I OZ 164/13).
Stosownie do art. 78 p.p.s.a., jeżeli stronie, której miejsce pobytu nie jest znane, ma być doręczona skarga lub inne pismo w postępowaniu sądowym albo orzeczenie wywołujące potrzebę podjęcia obrony jej praw, doręczenie może do chwili zgłoszenia się strony albo jej przedstawiciela lub pełnomocnika nastąpić tylko do rąk kuratora ustanowionego na wniosek osoby zainteresowanej przez sąd orzekający.
Natomiast zgodnie z art. 79 § 1 p.p.s.a., sąd ustanowi kuratora, jeżeli wnioskodawca uprawdopodobni, że miejsce pobytu strony nie jest znane. O ustanowieniu kuratora przewodniczący ogłosi publicznie w budynku sądowym i urzędzie właściwej gminy, w sprawach zaś większej wagi, gdy uzna to za potrzebne, także w prasie (§ 2). Z chwilą doręczenia pisma kuratorowi doręczenie staje się skuteczne. Sąd może jednak uzależnić skuteczność doręczenia od upływu oznaczonego terminu od dnia wywieszenia obwieszczenia w budynku sądowym (§ 3).
Z powyższych przepisów wynika, że sąd z urzędu nie może ustanowić kuratora dla nieobecnego, ponieważ jego ustanowienie następuje na wniosek osoby zainteresowanej, przez którą należy rozumieć stronę i podmioty działające w postępowaniu na prawach strony w myśl art. 12 p.p.s.a. Stroną w postępowaniu sądowoadministracyjnym, stosownie do art. 32 p.p.s.a. jest skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Udział w postępowaniu na prawach strony może wziąć również prokurator (art. 8 p.p.s.a.).
Natomiast uczestnikiem postępowania na prawach strony jest osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego (art. 33 § 1). Udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego (art. 33 § 2 p.p.s.a.).
Podsumowując, stwierdzić należy, że wobec braku wniosku osoby zainteresowanej o ustanowienie kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu została spełniona przesłanka zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Jednocześnie należy podkreślić, iż w oparciu o art. 128 § 1 p.p.s.a. Sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia.
Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 125 § 1 pkt 3 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.