Uzasadnienie
W dniu 9 marca 2022 r. S. W. (dalej jako "skarżący") złożył do Wojewódzkiego Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w [...] (dalej: "Fundusz" lub "WFOŚiGW") wniosek o dofinansowanie w ramach Programu Priorytetowego "Czyste Powietrze".
W piśmie z dnia 28 marca 2022 r. Fundusz poinformował skarżącego, że jego wniosek został odrzucony zgodnie z § 4 ust. 3 Regulaminu naboru wniosków o dofinansowanie przedsięwzięć w ramach Programu Priorytetowego "Czyste Powietrze" (dalej jako "Regulamin"), gdyż skarżący nie spełnił kryterium formalnego "Cel i rodzaj przedsięwzięcia jest zgodny z Programem".
Pismem z dnia 5 kwietnia 2022 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w [...] odwołanie, w którym zwrócił się o ponowne rozpatrzenie wniosku o dofinansowanie.
W piśmie z dnia 20 kwietnia 2022 r. Fundusz poinformował skarżącego, że jego odwołanie zostało rozpatrzone negatywnie. Wyjaśnił, że wniosek skarżącego podlegał odrzuceniu, zgodnie z § 4 ust. 3 Regulaminu, z uwagi na to, że wnioskodawca nie spełniał kryteriów formalnych określonych w Programie Priorytetowym "Czyste Powietrze".
S. W. zaskarżył pismo Wojewódzkiego Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w [...] z dnia 20 kwietnia 2022 r. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w [...] wniósł o odrzucenie skargi, podnosząc że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje
Skargę należało odrzucić.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Z art. 3 § 2 p.p.s.a. wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).
Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie wyłącznie w sprawach ściśle przez ustawę określonych. Rolą sądu administracyjnego jest więc uprzednie zbadanie każdej z wniesionych skarg pod względem jej dopuszczalności. Dopiero stwierdzenie, że dana sprawa podlega kognicji sądów administracyjnych, będzie otwierało drogę do merytorycznej oceny kwestionowanego aktu, czynności, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest pismo WFOŚiGW z dnia 20 kwietnia 2022 r. informujące o negatywnym rozpatrzeniu odwołania skarżącego od rozstrzygnięcia Funduszu z dnia 28 marca 2022 r. o odrzuceniu wniosku skarżącego z dnia 9 marca 2022 r. o dofinasowanie w ramach Programu Priorytetowego "Czyste Powietrze".
Z akt sprawy wynika, że skarżący złożył wniosek o dofinansowanie w formie dotacji w ramach programu priorytetowego "Czyste powietrze".
Podstawą prawną przyznania tego dofinansowania jest ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2021 r. poz. 1973 ze zm., dalej jako "Prawo ochrony środowiska"), a także umowa udostępnienia środków Nr [...] z kolejnymi aneksami zawarta pomiędzy Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej z siedzibą w W. a Wojewódzkim Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w [...] oraz Regulamin naboru wniosków o dofinasowanie przedsięwzięć w formie dotacji w ramach Programu Priorytetowego "Czyste Powietrze". Zgodnie art. 411 ust. 8 ustawy prawo o ochronie środowiska Narodowy Fundusz oraz wojewódzkie fundusze udzielają dotacji, pożyczek, poręczeń oraz przekazują środki finansowe na podstawie umów cywilnoprawnych.
Regulamin w swoich postanowieniach reguluje zasady oceny wniosków. Po pozytywnej weryfikacji wniosku i po spełnieniu kryteriów określonych w regulaminie podejmowana jest decyzja o udzieleniu dofinansowania w formie dotacji i/lub pożyczki. Analiza regulaminu prowadzi do niebudzącego wątpliwości wniosku, że pojęcie "decyzja" zostało w użyte w sensie informacji Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej o dokonanym wyborze. Nie jest to natomiast decyzja administracyjna wydana w indywidulanej sprawie administracyjnej, załatwianej w drodze decyzji. Obowiązku wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie przyznania lub odmowy przyznania dofinansowania nie można również wywieść z innych przepisów uchwały w sprawie regulaminu a tym bardziej z przepisów ustawy.
W sprawie niniejszej brak jest więc podstaw do twierdzenia, że sprawa zawarcia umowy między wojewódzkim funduszem a skarżącym ma charakter władczego rozstrzygnięcia organu administracji czy też szeroko pojętego aktu administracyjnego w tym zakresie. Skoro zatem działanie podmiotu ma charakter umowy cywilnoprawnej, to zawarcie tej umowy oraz czynności negocjacyjne poprzedzające zawarcie takiej umowy nie są czynnościami z zakresu administracji publicznej (tak postanowienie NSA z dnia 21 lutego 1997 r., sygn. akt I SA 264/97).
Sam fakt, że Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej wykonuje zadania publiczne wynikające wprost z ustawy Prawo ochrony środowiska i dysponuje środkami publicznymi nie przesądza o administracyjnoprawnym charakterze czynności dokonywanych w ramach wykonywania tych zadań. Nie wszystkie bowiem zadania z zakresu tradycyjnie pojmowanej administracji publicznej muszą być wykonywane w formach władczych (decyzja, postanowienie), gdyż dopuszcza się w tym zakresie także formy cywilnoprawne, jak np. umowa (vide wyrok NSA z dnia 5 marca 2010 r., sygn. akt: II OSK 390/09). Przedmiot skargi inicjującej niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne nie jest także czynnością dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Nie ulega wątpliwości, że umowa należy do sfery cywilnoprawnej. Jeśli więc ustawodawca w akcie prawnym rangi ustawowej wprost wskazuje na umowę jako na formę prawną właściwą dla udzielenia dofinansowania oznacza to, że właśnie w tej – cywilnoprawnej sferze – ustawodawca chciał pozostawić sprawy, które w ten sposób uregulował. Powyższe potwierdza brzmienie § 12 ust. 3 Regulaminu, zgodnie z którym ewentualne spory i roszczenia związane z naborem rozstrzygać będzie sąd powszechny właściwy dla siedziby Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.
Podsumowując, na podstawie przytoczonych argumentów, nie ma podstaw do uznania, że sądy administracyjne są właściwe w niniejszej sprawie.
Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.