Uzasadnienie
Pełnomocnik A. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 16 grudnia 2015 r., nr [...], w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry.
W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że wykonanie decyzji obarczonych rażącymi wadami, zwłaszcza gdy niosą niekorzystne dla obywatela skutki finansowe, jest nie do pogodzenia z zasadą państwa prawnego.
W ocenie skarżącego, wykonanie zaskarżonej decyzji naraziłoby go na niepowetowana szkodę majątkową, pozbawiając możliwości dalszego prowadzenia działalności gospodarczej i skutkując koniecznością ogłoszenia upadłości. Zdaniem skarżącego, jak wynika z załączonych do skargi dokumentów finansowych obrazujących jego ogólną sytuację finansową, wykonanie zaskarżonej decyzji pozbawiłoby go niewątpliwie możliwości regulowania innych zobowiązań, co w praktyce oznaczać będzie konieczność ogłoszenia upadłości. Jednocześnie skarżący zatrudnia pracowników i w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji nie byłby w stanie regulować zobowiązań z tytułu wynagrodzeń i składek, a zatem skutki wykonania decyzji wykraczałyby poza skarżącego, pozbawiając równocześnie jego pracowników źródła utrzymania.
Skarżący podniósł również, ze decyzje w sprawach kar pieniężnych z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry są uchylane przez sądy administracyjne. W przypadku utrwalenia się tej linii orzeczniczej zapłacone lub wyegzekwowane kary i tak podlegać będą zwrotowi, a Skarb Państwa poniesie odpowiedzialność odszkodowawczą w przypadku wystąpienia niekorzystnych skutków wykonania decyzji.
Do skargi skarżący dołączył zeznania o wysokości uzyskanego przychodu na formularzach PIT-28 za rok 2015 i 2014, oświadczenie o niezatrudnianiu pracowników oraz ewidencje przychodów za okres od stycznia do grudnia 2015 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednocześnie w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności.
Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu do czasu wydania orzeczenia w sprawie przez sąd administracyjny stanowi formę tzw. ochrony tymczasowej, mającej na celu ochronę skarżącego przed potencjalnym zaistnieniem sytuacji, w której akt oceniony jako wadliwy przez sąd został już faktycznie wykonany, z czym wiążą się niekorzystne konsekwencje w postaci znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja ta ma charakter wyjątku od zasady przewidującej, że ostateczna decyzja administracyjna korzysta z domniemania zgodności z prawem i podlega wykonaniu.
Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty, zaś obowiązek ich uprawdopodobnienia spoczywa na wnioskodawcy. Sąd jedynie ocenia, czy w istocie wskazana przez stronę szkoda ma znaczny rozmiar lub istnieje niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym celu skarżący winien tak określić ewentualną szkodę lub w taki sposób wskazać skutki, które nastąpiłyby w związku z wykonaniem aktu, by sąd mógł stwierdzić w oparciu o konkretne dane, że wielkość szkody jest znaczna, a skutki trudne do odwrócenia. Jak przyjęto w orzecznictwie, chodzi tu o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wyrównana przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia.
W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczający sam wywód strony. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Twierdzenia powinny być poparte materiałem dowodowym. Natomiast brak wyczerpującego uzasadnienia wniosku uniemożliwia jego ocenę (postanowienie NSA z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04).
W ocenie Sądu, wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zasługuje na uwzględnienie.
Zasadniczym argumentem przemawiającym zdaniem skarżącego za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w postaci konieczności zaprzestania działalności gospodarczej z uwagi na utratę płynności finansowej.
W niniejszej sprawie skarżącemu została wymierzona kara pieniężna w wysokości 12.000 zł. Nałożony na Spółkę obowiązek ma charakter świadczenia pieniężnego i z natury rzeczy skutki wykonania takiego świadczenia są niewątpliwie odwracalne. Oceniając zasadność wstrzymania wykonania decyzji należy zawsze brać pod uwagę indywidualna sytuację skarżącego, bazując na wiarygodnym materiale dowodowym potwierdzającym tą sytuację.
W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę relację między aktualna wysokością przychodu uzyskiwanego przez skarżącego z prowadzonej działalności gospodarczej (w 2015 r. – 21.461 zł) oraz wysokością kary pieniężnej (12.000 zł)., wiarygodne są argumenty skarżącego, że konieczność zapłaty kary pieniężnej (lub jej przymusowa egzekucja) może zagrozić bytowi przedsiębiorstwa.
Choć nie wynika to wprost z art. 61 p.p.s.a., oceniając zasadność wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji sąd powinien dokonać wyważenia kolidujących interesów: indywidualnego interesu skarżącego oraz interesu publicznego. W ocenie Sądu nie leży w interesie publicznym wykonanie decyzji przed dokonanie oceny jej legalności przez sąd, jeżeli niesie ona ze sobą ryzyko utraty możliwości prowadzenia działalności przez skarżącego i w konsekwencji utratę dochodów podatkowych przez Skarb Państwa. Czasowe odroczenie wykonania obowiązku nie spowoduje szkody dla interesu publicznego.
Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, że skarżący uprawdopodobnił, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować wystąpienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a.
W tej sytuacji nie ma już znaczenia, że inne argumenty podniesione we wniosku skarżącego są chybione. Przesłanką wstrzymania wykonania decyzji nie mogą być zarzuty odnośnie jej niezgodności z prawem, bowiem, jak wskazuje się w utrwalonym orzecznictwie, legalność decyzji oceniana przez sąd i ochrona tymczasowa wynikająca z art. 61 p.p.s.a. (...) to dwie różne kwestie. O ile pierwsza z nich (kontrola legalności aktu) jest celem postępowania sądowoadministracyjnego, to druga znacznie może poprzedzać merytoryczną decyzję sądu, i jak stwierdzono, ma odmienną osnowę. Oparcie wniosku o ochronę tymczasową na niezgodności decyzji z prawem, a zwłaszcza rozstrzygnięcia Sądu w tym zakresie, niweczyłoby kontrolę sądową legalności decyzji administracyjnej (por. postanowienie NSA z 28 kwietnia 2005r., II OZ 184/05, LEX nr 302251). Całkowicie chybiony jest argument o negatywnym wpływie wykonania zaskarżonej decyzji wyrażającym się w niemożności zaspokojenia roszczeń pracowników skarżącego, skoro sam skarżący oświadczył, że prowadzi jednoosobową działalność i nie zatrudnia pracowników.
Bezprzedmiotowe jest z kolei orzekanie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji wydanej w I instancji (decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Zamościu z dnia 20 maja 2015 r.), bowiem jest to decyzja nieostateczna, nie nadano jej rygoru natychmiastowej wykonalności, zatem nie podlega wykonaniu.
Z powyższych przyczyn, na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.