Uzasadnienie
We wniosku z dnia [...] stycznia 2011 r. G. S. zwróciła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. o wydanie interpretacji w trybie art. 10 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, prezentując jednocześnie stanowisko, że jest uprawniona do skorzystania z możliwości opłacania składek na ubezpieczenie społeczne na preferencyjnych zasadach, to jest zgodnie z art. 18a ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. organ uznał za nieprawidłowe stanowisko skarżącej zawarte w jej wniosku w sprawie możliwości opłacania składek na ubezpieczenie społeczne od podstawy wymiaru składek nie niższej niż 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia. Z uzasadnienia decyzji wynika, że podstawą takiego rozstrzygnięcia było wskazanie przez przedsiębiorcę we własnym stanowisku niewłaściwej podstawy prawnej, zaś do osoby rozpoczynającej prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej po raz pierwszy, zastosowanie ma art. 18a ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Zgodnie z treścią pouczenia zawartego w powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie do sądu powszechnego (Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Z.). Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r. sygn. [...] Sąd Okręgowy IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Z. na podstawie art. 464 § 1 k.p.c. przekazał sprawę do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie. Postanowienie to uprawomocniło się.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje
Na wstępie zważyć należy, że zgodnie z art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Nieliczne wyjątki od tej zasady, wprowadzane rozporządzeniami Prezydenta RP, nie mają zastosowania w niniejszej sprawie.
Siedziby oraz obszar właściwości wojewódzkich sądów administracyjnych reguluje rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, poz. 65 ze. zm.). Zgodnie z § 1 pkt 6 tego rozporządzenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie jest właściwy dla obszaru województwa lubelskiego.
Z przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.) wynika, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest państwową jednostką organizacyjną i posiada osobowość prawną. Siedzibą Zakładu jest miasto stołeczne Warszawa (art. 66 ust. 1 ustawy). W zakresie prowadzonej działalności, o której mowa w art. 68-71, Zakładowi przysługują środki prawne właściwe organom administracji państwowej (art. 66 ust. 4). Zgodnie z art. 72 organami Zakładu są: Prezes Zakładu, Zarząd, którego przewodniczącym jest z urzędu Prezes Zakładu oraz Rada Nadzorcza Zakładu.
W związku z powyższym w niniejszej sprawie nie ma znaczenia okoliczność, że czynności związane z zaskarżonym postanowieniem podejmowała bezpośrednio jednostka organizacyjna Zakładu, to jest jej Oddział w L. Oddział Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie ma bowiem własnych kompetencji do wydawania decyzji administracyjnych, gdyż takie posiada Zakład jako całość, bądź Prezes Zakładu.
Od podstawowej reguły, według której właściwość miejscową sądu administracyjnego determinuje siedziba organu, którego działalność jest przedmiotem skargi – istnieją wyjątki. Zgodnie z art. 13 § 3 p.p.s.a., Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, w drodze rozporządzenia, może przekazać wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu rozpoznawanie spraw określonego rodzaju należących do właściwości innego wojewódzkiego sądu administracyjnego, jeżeli wymagają tego względy celowości. Na podstawie tej delegacji zostało wydane m.in. rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. Nr 163, poz. 1016). Zgodnie z § 1 pkt 2 tego rozporządzenia, rozpoznawanie spraw z zakresu działania Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczących umorzenia, odroczenia terminu płatności lub rozłożenia na raty należności z tytułu składek, o których mowa w art. 28-29 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości strona skarżąca zamieszkuje lub ma siedzibę.
Cytowany przepis nie ma jednak zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż przedmiotem zaskarżonej decyzji jest interpretacja organu wydana na podstawie art. 10 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.) w związku z art. 83 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.), uznająca za nieprawidłowe stanowisko skarżącej zawarte w jej wniosku, w sprawie możliwości opłacania składek na ubezpieczenie społeczne od podstawy wymiaru składek nie niższej niż 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia. Odstępstwo od ogólnej reguły ustalania właściwości miejscowej sądu administracyjnego, określone w § 1 pkt 2 rozporządzenia dotyczy – jak już wskazano – decyzji w sprawach umorzenia, odroczenia terminu płatności lub rozłożenia na raty należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.
W tej sytuacji należy stwierdzić, że sądem właściwym miejscowo w niniejszej sprawie jest w świetle art. 13 § 1 p.p.s.a. – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Zgodnie zaś z art. 59 § 1 p.p.s.a., jeżeli do rozpoznania sprawy właściwy jest inny sąd administracyjny, sąd, który stwierdzi swą niewłaściwość, przekaże sprawę właściwemu sądowi administracyjnemu.
Z przytoczonych względów na podstawie powołanych wyżej przepisów, należało orzec jak w postanowieniu.