Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] wydaną z upoważnienia Wojewody na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania S. R. od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] września 2008r., nr [...] orzekającej o odmowie wymeldowania K. G. z pobytu stałego z budynku położonego w miejscowości Ł. – K. [...], gm. W., utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu tej decyzji podniesiono, że organ I instancji wydał zaskarżoną decyzję uznając, że nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Organ II instancji nie podzielił zarzutów odwołania. Stwierdził, że K. G. zamieszkiwał pod adresem stałego zameldowania do czasu aresztowania i osadzenia w zakładzie karnym. Potwierdzili to przesłuchani świadkowie, jak również S. R. we wniesionym odwołaniu.
Niezbędnym warunkiem do dokonania wymeldowania jest dobrowolność opuszczenia lokalu, która musi mieć cechy trwałości polegające na trwałym zerwaniu więzi z dotychczasowym miejscem zamieszkania.
W przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione ustawowe przesłanki do wymeldowania, bowiem pozbawienie wolności nie może być utożsamiane z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Ponadto ocena, czy dany lokal nadaje się do zamieszkania w rozumieniu prawa budowlanego nie należy do kompetencji organów ewidencyjnych. Kwestia dotycząca nie wywiązania się przez K. G. ze zobowiązania zawartego w akcie notarialnym (wydanie budynku), nie ma związku z przedmiotową sprawą.
Skargę sądową na powyższą decyzję złożył S. R., wnosząc o jej oddalenie i zarzucając, że organy nie uwzględniły faktu, iż budynek nie nadaje się do zamieszkania.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Sąd zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna pozostają w zgodzie z przepisami prawa materialnego i zapadły bez naruszenia przepisów postępowania.
Stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), zwanej dalej ustawą, pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Z definicji zamieszczonej w tym przepisie wynika zatem, że aby uznać dany pobyt za pobyt stały należy nie tylko fizycznie zamieszkiwać pod oznaczonym adresem, ale również mieć wolę stałego w nim przebywania, czyli koncentracji spraw życiowych.
Pozbawienie wolności i umieszczenie np. w zakładzie karnym czy też areszcie śledczym, rodzi obowiązek zameldowania na pobyt czasowy osoby pozbawionej wolności w miejscu odosobnienia, niezależnie od czasokresu pobytu w tym miejscu (art. 8 ust. 1 pkt 4 ustawy).
Fakt pozbawienia wolności nie stanowi natomiast ustawowej przesłanki do wymeldowania z pobytu stałego, mimo że w czasie odosobnienia osoba pozbawiona wolności nie zamieszkuje w lokalu stanowiącym jej miejsce stałego pobytu.
W myśl art. 15 ust. 2 ustawy "organ gminy wydaje (...) decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad dwa miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się".
Okoliczności sprawy są niesporne. W dniu [...] marca 2008 r. K. G. został aresztowany i osadzony w Zakładzie Karnym, gdzie w dalszym ciągu przebywa. Do chwili aresztowania zamieszkiwał w budynku położonym w miejscowości Ł. – K. [...], Gm. W., gdzie jest zameldowany na pobyt stały.
Pobyt w areszcie śledczym, czy też w zakładzie karnym, w związku z pozbawieniem wolności, nie może być utożsamiany z opuszczeniem miejsca pobytu stałego w rozumieniu art.15 ust. 2 ustawy i nie może skutkować wymeldowaniem.
Prezentowany w orzecznictwie pogląd odnośnie dobrowolności i trwałości opuszczenia miejsca pobytu stałego nie stracił na aktualności, w związku z wydaniem przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 27 maja 2002 r., sygn. akt K.20/01 (por. wyrok NSA z dnia 17 marca 2003 r., sygn. V SA 2323/02).
Zastosowanie art. 15 ust. 2 ustawy wobec K. G. byłoby możliwe jedynie w sytuacji, gdyby opuścił on miejsce stałego pobytu jeszcze przed aresztowaniem (por. wyrok NSA z dnia 10 maja 2007r. sygn. akt II OSK 722/06 – niepubl.).
Taka sytuacja nie miała jednak miejsca.
Odnosząc się do zarzutu skargi stwierdzić należy, że stan techniczny lokalu (budynku) stanowiącego przedmiot stałego zameldowania, jest kwestią prawnie obojętną dla zastosowania art. 15 ust. 2 ustawy, bowiem nie stanowi on ustawowej przesłanki wymeldowania. O tym, czy lokal nadaje się do zamieszkania decyduje subiektywna ocena osoby zajmującej określony lokal i faktyczne w nim zamieszkiwanie. Prowadząc postępowanie o wymeldowanie, organy ewidencyjne nie są uprawnione do ustalania, czy lokal (budynek) stanowiący przedmiot stałego zameldowania nadaje się do zamieszkania w rozumieniu przepisów prawa budowlanego (por. orzecznictwo na tle art. 47 ust. 2 ustawy: wyrok NSA z dnia 19 czerwca 2002 r., sygn. II SA/Łd 1693/2000 – OSP 2003/5/69; wyrok NSA sygn. II OSK 1199/2007 – Lex Polonica nr 1978888).
Ponadto w sprawach o wymeldowanie nie są istotne kwestie własnościowe, które powinny być rozstrzygane przez sądy powszechne. Odnosząc się zaś do tego, że skarżący nabył od K. G. nieruchomość, na której znajduje się przedmiotowy budynek wskazać należy na zapis § 7 aktu notarialnego (k.2 v akt administracyjnych). W przypadku zatem, gdy K. G. nie opuści dobrowolnie budynku, skarżący powinien rozważyć wystąpienie do sądu celem nadania § 7 aktu notarialnego klauzuli wykonalności, a następnie skierowanie sprawy do komornika o dokonanie wyegzekwowania obowiązku wydania budynku (por. art. art. 777 § 1 pkt 4, 791 § 1 i 776 k.p.c.).
O ile nastąpi przymusowe wykonanie tytułu wykonawczego, zaś K. G. nie dopełni obowiązku wymeldowania się, wówczas skarżący będzie miał otwartą drogę do złożenia wniosku o wymeldowanie.
Z tych względów należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).