Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., znak: [...], Wójt Gminy J. odmówił zameldowania M. K.j na pobyt stały w lokalu mieszkalnym położonym w miejscowości P.-K. nr [...].
W uzasadnieniu organ powołał się na wyjaśnienia M. K., z których wynikało, że w lutym 2009 r. zamieszkała w spornym lokalu, należącym do żony syna – B. K. Nieruchomość została zakupiona ze wspólnych środków teściowej i synowej, jednak z powodu konfliktu na tle dopełnienia czynności zameldowania, M. K. opuściła sporny lokal.
W ocenie organu z zebranego materiału wynika, że M. K. zamieszkiwała sporadycznie w spornym lokalu od lutego 2009 r. do 30 maja 2012 r. Podczas wizji lokalnej stwierdzono, że w pokoju wyznaczonym na jej pobyt nie było żadnych rzeczy osobistych, a pokój sprawiał wrażenie opuszczonego. Aktualnie M. K. zamieszkuje wraz z drugim synem P. K. w L. przy ul. [...] [...], gdzie koncentruje większość swoich spraw życiowych. Adres ten wskazuje jako adres do korespondencji. Zdaniem organu pod w/w adresem znajduje się jej miejsce pobytu.
Z materiału dowodowego, zdaniem organu wynika, że M. K. nie zamieszkuje w spornym lokalu, a zatem nie spełniła przesłanek zameldowania określonych w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 993, ze zm.).
W odwołaniu od powyższej decyzji M. K. podniosła, że zamieszkiwała w przedmiotowym lokalu z zamiarem stałego przebywania od lutego 2009 r. do maja 2012 r., do momentu bezprawnego wyrzucenia jej z domu przez B. K., zatem organ bezzasadnie odmówił zameldowania.
Po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., znak: [...], Wojewoda L. utrzymał w mocy decyzje organu I instancji.
W ocenie organu odwoławczego ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika bezspornie, że odwołująca się nie zamieszkuje w spornym lokalu. Zamieszkiwała w nim od lutego 2009 r. do maja 2012 r., W dacie orzekania w spornym lokalu nie zamieszkiwała. Aby uznać pobyt danej osoby za pobyt stały muszą wystąpić łącznie dwa elementy: fizyczne zamieszkanie pod oznaczonym adresem oraz wola stałego w nim zamieszkania, czyli koncentracji spraw życiowych. Chybiony jest zarzut, że odwołująca się powinna być zameldowana w lokalu, skoro zamieszkiwała w nim do maja 2012 r. W dacie orzekania M. K. nie zamieszkuje w spornym lokalu, zatem nie powstał w stosunku do niej obowiązek meldunkowy. Jeżeli strona wejdzie w posiadanie lokalu i w nim zamieszka, będzie miała obowiązek zameldować się.
W skardze do sądu administracyjnego pełnomocnik M. K. podniósł zarzut naruszenia art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, polegający na błędnym uznaniu, że wobec skarżącej nie powstał obowiązek meldunkowy, podczas gdy zamieszkiwała w spornym lokalu od lutego 2009 r. do września 2012 r. i nie opuściła dobrowolnie lokalu.
W uzasadnieniu wskazano, że skarżąca nie wyprowadziła się ze spornego lokalu z zamiarem jego trwałego opuszczenia, nie była to też dobrowolna decyzja. Skarżąca została wyrzucona z domu przez synową, w związku z czym była zmuszona zamieszkać w swego syna w L. Podniesiono również, że wyrokiem Sądu Rejonowego L.-Z. w L. w sprawie o sygn. akt [...], sąd przywrócił M. K. naruszone posiadanie poprzez umożliwienie jej korzystania z nieruchomości. Z uwagi na powyższe skarżąca wejdzie w posiadanie spornego lokalu i ponownie w nim zamieszka.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda L. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie jest dotknięta wadami prawnymi, które skutkowałyby koniecznością jej uchylenia.
Na wstępie należy przypomnieć przepisy tworzące ramy prawne sporu. Z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.; dalej także jako: ustawa) wynika, że ewidencja ludności służy do odzwierciedlenia stanu faktycznego i dostarcza wiedzy m.in. o rzeczywistym miejscu pobytu obywateli. Ewidencja stanowi zatem rodzaj urzędowego rejestru stanu faktycznego w zakresie miejsca pobytu obywateli i jej celem nie jest w żaden sposób wiążące ustalanie stanu prawnego w zakresie praw do danego lokalu (domu).
W świetle art. 6 ust. 1 ustawy pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Jak wynika z utrwalonego orzecznictwa sądowoadministracyjnego pobyt stały w danym lokalu oznacza zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania, z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych, w tym założenia ośrodka osobistych i majątkowych interesów (por. dla przykładu wyrok NSA z 14 maja 2001 r.; V SA 1496/00; LEX nr 54454). O skoncentrowaniu w danym miejscu spraw życiowych osoby, która ma podlegać zameldowaniu świadczy nie tylko fizyczne jej tam przebywanie, ale i zamiar. Czynniki te wyrażają się w tym, że w miejscu takim osoba ta powinna zaspokajać podstawowe potrzeby życiowe: nocować, spożywać posiłki, przyjmować gości, przechowywać rzeczy osobiste, etc. Czynności te powinny w toku postępowania meldunkowego zostać stwierdzone na podstawie nie budzących wątpliwości okoliczności faktycznych.
W badanej sprawie sporny jest nie tyle stan faktyczny, co jego interpretacja. Nie są kwestionowane ustalenia faktyczne, z których wynika, że skarżąca zamieszkiwała w spornym lokalu w okresie od lutego 2009 r. do maja 2012 r. Skarżąca przyznaje, że od końca maja 2012 r. w spornym lokalu nie zamieszkuje, gdyż – jak twierdzi – została z niego bezprawnie wyrzucona przez synową. Potwierdzać to ma wyrok Sądu Rejonowego w L. z dnia [...] marca 2013 r. w sprawie [...], przywracający naruszone posiadanie. Wyrok jest nieprawomocny, toczy się postępowanie apelacyjne. Fakty te świadczą zdaniem skarżącej, że opuszczenie przez nią spornego lokalu nie miało charakteru dobrowolnego.
Oceniając te okoliczności należy mieć na uwadze przedmiot postępowania administracyjnego – zameldowanie skarżącej w spornym lokalu.
Okolicznością w sprawie niesporną, bo przyznawaną przez wszystkie zainteresowane strony jest fakt, że skarżąca od maja 2012 r. nie mieszka w spornym lokalu. W związku z powyższym nie została spełniona kluczowa przesłanka zameldowania – element faktycznego przebywania. Jak podkreśla się w orzecznictwie, dla aktu rejestracji, jakim jest zameldowanie na pobyt stały (lub czasowy), nie mają znaczenia takie okoliczności jak podjęte próby zamieszkania w lokalu mieszkalnym, w którym dana osoba ubiega się o zameldowanie i uniemożliwienie tego zamieszkania przez osoby trzecie. Skoro czynność zameldowania ma potwierdzać pobyt danej osoby w określonym lokalu, to jest oczywiste, że osoba występująca o zameldowanie winna zamieszkać w danym lokalu przed dokonaniem w nim zameldowania (wyrok NSA z 27 kwietnia 2010 r. II OSK 627/09; LEX nr 597733).
Przyczyna opuszczenia spornego lokalu przez skarżącą w maju 2012 r. jest bez znaczenia dla sprawy. Dobrowolność lub niedobrowolność opuszczenia lokalu ma znaczenie w sprawach o wymeldowanie z miejsca stałego pobytu – gdy obok stwierdzenia przesłanki nieprzebywania pod danym adresem konieczna jest analiza elementu woli opuszczenia tego miejsca i zamieszkania pod innym adresem. Tymczasem w sprawie o zameldowanie wyjaśnianie okoliczności, dlaczego dana osoba nie mieszka pod wskazanym adresem jest bezcelowe. Sam zamiar zamieszkania w danym miejscu jest niewystarczający, jeśli nie będzie mu towarzyszył element faktyczny w postaci fizycznego przebywania (por. wyrok WSA w Gliwicach z 17 września 2008 r., II SA/Gl 237/08, LEX nr 523955).
Nie można zameldować w danym lokalu osoby, która w nim faktycznie nie przebywa, byłoby to bowiem w oczywisty sposób sprzeczne z treścią 6 ust. 1 ustawy. Ponadto takie wnioski podważałyby sens istnienia ewidencji, która ma przecież stanowić źródło urzędowej informacji o faktycznym miejscu pobytu danej osoby.
Spory pomiędzy skarżącą a jej synową odnośnie praw do lokalu nie mają żadnego znaczenia. Postępowanie ewidencyjne nie służy rozstrzyganiu sporów o prawa do lokalu, lecz weryfikacji faktów odnośnie przebywania w określonym miejscu. Wskazał na to przykładowo WSA w Poznaniu w następującym wywodzie: Ewidencja ludności służąca rejestrowaniu pobytu ma charakter wyłącznie porządkowy, co oznacza, że zameldowanie nie jest związane z rozstrzyganiem uprawnień do lokalu, ani tym samym prawa do przebywania w nim. Tym samym celem postępowania o zameldowanie lub wymeldowanie jest odzwierciedlenie faktu przebywania (stałego lub czasowego) osoby w oznaczonym miejscu, a więc zapewnienie zgodności pomiędzy stanem faktycznym, a wpisem figurującym w ewidencji ludności (wyrok z 22 sierpnia 2012 r., II SA/Po 536/12, LEX nr 1259047).
Bez znaczenia dla sprawy jest też orzeczenie sądu przywracające skarżącej posiadanie. Orzeczenie to będzie miało wpływ na kwestię meldunku tylko wówczas, gdy będą mu towarzyszyć fakty: fizyczne zamieszkanie skarżącej pod spornym adresem. W takiej sytuacji będzie miała ona nie tylko prawo, ale wręcz obowiązek zameldować się pod wskazanym adresem.
Jeszcze raz należy podkreślić, że kwestia meldunku nie jest związana z prawami do spornego lokalu, sam fakt zameldowania, przy spełnieniu przesłanki fizycznego pobytu i zamiaru zamieszkiwania, nie stwarza żadnych praw do lokalu.
Mając powyższe na uwadze sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.).