Uzasadnienie
W złożonej skardze skarżący wniósł m.in. o zwolnienie od opłaty od wniesionej skargi z uwagi na trudną sytuację rodzinną i finansową. Do skargi skarżący załączył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, zaznaczając w nim, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych.
Referendarz sądowy stwierdził, co następuje
W sprawie niniejszej należy mieć przede wszystkim na uwadze, że strona wniosła skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek wraz z odsetkami. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e) ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona wnosząca skargę na działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Sprawa, w której skarżący wniósł skargę, mieści się w kategorii spraw wymienionych w powołanym przepisie, zatem strona jest w tej sprawie zwolniona z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Wobec tego, że strona nie ma obowiązku uiszczenia jakichkolwiek kosztów sądowych w sprawie w której wniosła skargę, zgłoszone w urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, nie znajduje uzasadnienia. Innymi słowy, nie ma podstaw do wydania orzeczenia w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ w niniejszej sprawie skarżącemu przysługuje zwolnienie ustawowe z obowiązku ich ponoszenia.
Należy również wyjaśnić, że stosownie do art. 262 p.p.s.a., przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W stosunku do takich osób, przepisy dotyczące przyznania prawa pomocy stosuje się jedynie w zakresie zastępstwa prawnego (ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika - adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego, rzecznika patentowego), o ile żądanie takie zostanie zgłoszone w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jak wynika z urzędowego formularza wniosku o prawo pomocy, żądanie skarżącego ograniczyło się do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.
Zatem w stosunku do skarżącego, który w sprawie niniejszej jest zwolniony z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, a jednocześnie nie wnosił o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, nie można zastosować przepisów o przyznaniu prawa pomocy na zasadzie art. 262 p.p.s.a.
Reasumując powyższe, w przypadku gdy strona jest zwolniona z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych na podstawie ustawy (tak jak skarżący w sprawie niniejszej), brak jest podstaw do powtórnego zwolnienia strony z kosztów sądowych na podstawie orzeczenia sądu (lub referendarza sądowego). Powyższe skutkuje odmową przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Mając powyższe na uwadze oraz na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e) w związku z art. 258 § 2 pkt p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.