Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lubliniez 12 września 2018 r., sygn. akt III SA/Lu 392/18

Uzasadnienie

J. F. wniósł skargę na czynność Dyrektora Oddziału Instytutu Pamięci N. w L. z dnia 28 lutego 2017 r., nr [...] w przedmiocie wydania informacji o przebiegu służby, sporządzonej w trybie art. 13a ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 132 ze zm. – dalej w skrócie: "u.z.e.f.").

Organ wniósł o odrzucenie skargi, z uwagi na to, że sprawa nie należy do kognicji sądów administracyjnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga podlega odrzuceniu.

Stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), dalej jako "p.p.s.a.", sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Zgodnie z art. 3 p.p.s.a. kontrola sądów administracyjnych polega na sprawdzaniu zgodności z prawem działalności administracji publicznej i polega na orzekaniu w sprawach skarg wniesionych przez uprawnione podmioty w sprawach podlegających właściwości sądów administracyjnych. Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149 i 650), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508, 650, 723, 1000 i 1039), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
5. 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Zgodnie z art. 3 § 3 P.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, stosując środki określone w tych przepisach.

Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że niniejsza sprawa nie podlega kognicji sądu administracyjnego.

Art. 13a u.z.e.f. reguluje tryb ustalania przez IPN przebiegu służby funkcjonariusza organów bezpieczeństwa PRL, określając wynik tej czynności jako "informację" (ust. 1), przy czym ust. 6 tego przepisu wyłącza stosowanie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie natomiast z art. 13a ust. 5 u.z.e.f. informacja o przebiegu służby jest równoważna z zaświadczeniem o przebiegu służby wydawanym na podstawie akt osobowych przez właściwe organy służb. Należy podkreślić, że zgodnie z powyższym przepisem wprawdzie informacja IPN, o której mowa w art. 13a ust. 1 u.z.e.f jest równoznaczna z zaświadczeniem o przebiegu służby sporządzonym na podstawie akt osobowych przez właściwe organy służb, o których mowa w art. 12 u.z.e.f., to nie jest ona jednak stricte zaświadczeniem w rozumieniu k.p.a., o czym przesądza art. 13a ust. 6 u.z.e.f. Zgodnie z art. 217 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie, jeżeli są spełnione przesłanki określone w § 2 tego przepisu.

Natomiast informacja, o której mowa w 13a ust. 1 u.z.e.f., jest sporządzana przez IPN na wniosek właściwego organu emerytalnego i przekazywana temu organowi w terminie 4 miesięcy od dnia otrzymania wniosku, a zatem nie jest to zaświadczenie wydawane na wniosek zainteresowanej osoby, w tym wypadku funkcjonariusza organów bezpieczeństwa PRL.

Zdaniem sądu, przedmiot niniejszej skargi nie mieści się w katalogu spraw rozpoznawanych przez sądy administracyjne, jak również brak jest przepisów szczególnych, które przewidywałyby w takiej sytuacji jego kontrolę przez takie sądy.

Zaskarżona informacja nie zawiera władczego rozstrzygnięcia, które decydowałoby o sytuacji prawnej skarżącego, nie nakłada też na niego żadnych konkretnych obowiązków ani nie przyznaje uprawnień, które wynikałyby z przepisów prawa. Informacja nie ustala także, nie stwierdza, ani nie potwierdza określonych praw czy obowiązków skarżącego określonych przepisami prawa administracyjnego. Sama informacja nie wywołuje też określonych skutków prawnych. Wobec czego, informacja nie stanowi przejawu działalności administracji publicznej określonej w art. 3 p.p.s.a., nie podlega ona kontroli sądu administracyjnego. Dopiero decyzja organu emerytalnego podlega kontroli sądowej.

Natomiast właściwym sądem dokonującym tej kontroli jest sąd powszechny. Sąd powszechny, podczas rozpoznawania istoty sprawy, będzie uprawniony do weryfikacji informacji z Instytutu Pamięci Narodowej w postępowaniu dowodowym (por. postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2018 r. sygn. akt I OSK 2848/17, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Ponadto, wymaga podkreślenia, że art. 13a ust. 6 u.z.e.f. wyłącza stosowanie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego do informacji o przebiegu służby funkcjonariuszy organów bezpieczeństwa PRL. W konsekwencji brak jest możliwości uruchomienia kontroli instancyjnej przed IPN, a następnie możliwości złożenia skargi do sądu administracyjnego. Niemniej jednak, jak zostało wyżej wyjaśnione, art. 13a ust. 6 u.z.e.f. nie zamknął byłym funkcjonariuszom organów bezpieczeństwa PRL drogi sądowej dochodzenia swych praw emerytalnych. Kontrola informacji o przebiegu służby wydawanej przez IPN została bowiem połączona z prawem zaskarżenia decyzji organu emerytalnego, a w konsekwencji z prawem do rozpoznania istoty sprawy przez sąd powszechny.

Skoro więc informacja nie stanowi przejawu działalności administracji publicznej określonej w art. 3 p.p.s.a., nie podlega ona kontroli sądu administracyjnego.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a.