Uzasadnienie
M. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie pismo z dnia [...] czerwca 2019 r., zatytułowane jako "Pozew", w którym domagał się zwrotu pobranych przez Urząd Skarbowy w B. P. zaliczek z wypłacanej emerytury z eurokonta walutowego euro za wskazane okresy i wskazał na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia [...] 2019 r. nr [...] w sprawie waloryzacji emerytury.
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o oddalenie skargi na ww. decyzję organu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu.
Badanie merytorycznej zasadności skargi każdorazowo poprzedza analiza jej dopuszczalności. Skarga jest bowiem dopuszczalna wówczas, gdy przedmiot sprawy należy do zakresu właściwości sądu administracyjnego, została wniesiona przez uprawniony podmiot oraz przeciwko podmiotowi, którego działalność (ewentualnie bezczynność lub przewlekłość) w zakresie objętym przedmiotem sprawy została poddana kontroli sądowej, spełnia wymogi formalne i została wniesiona w terminie.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej "p.p.s.a."), jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego skarga podlega odrzuceniu.
Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Wskazać jednak należy, że przepisy szczególne mogą wyłączać możliwość kontroli działalności administracji publicznej sprawowanej przez sąd administracyjny wobec rozstrzygnięć wydawanych przez określone organy administracji publicznej. Oznacza to, że przypadku niektórych spraw kończących się wydaniem decyzji administracyjnej z wyraźnej woli ustawodawcy ich kontrola należy do właściwości innych sądów niż sądy administracyjne.
Z mocy art. 83 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2019 r., poz. 300 ze zm.), stanowiącego lex specialis w stosunku do p.p.s.a., sytuacja taka dotyczy decyzji z zakresu ubezpieczeń społecznych wydawanych przez ZUS.
Stosownie bowiem do brzmienia art. 83 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (Zakład wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących w szczególności: 1) zgłaszania do ubezpieczeń społecznych; 1a) ustalania płatnika składek;
- 2) przebiegu ubezpieczeń;
- 3) ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek; 3a) ustalania wymiaru składek na Fundusz Emerytur Pomostowych i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu tych składek;
- 4) ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych;
- 5) wymiaru świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego (ust.2). Art. 4778§ 1 k.p.c. stanowi, że do właściwości sądów okręgowych należą sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, z wyjątkiem spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość sądów rejonowych.
Wyjątkiem jest art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych zgodnie z którym, od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, a także od decyzji w sprawie wykreślenia zastawu skarbowego z rejestru, odwołanie, o którym mowa w ust. 2, nie przysługuje. Stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego.
W konsekwencji tego, tylko i wyłącznie ww. sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych należą do kognicji sądów administracyjnych, a nie powszechnych.
Treść skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie przez M. K. wskazuje, że w sprawie zaistniała sytuacja przewidziana w art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., gdyż zaskarżona decyzja nie podlega kontroli przez sąd administracyjny. W świetle przepisu art. 1 p.p.s.a. sprawą sądowoadministracyjną jest bowiem sprawa z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz każda inna sprawa, do której stosuje się przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi na podstawie odrębnych ustaw (por. Andrzej Kabat Komentarz do art. 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, System Informacji Prawnej LEX). Kryteriom tym nie odpowiada zaś sprawa objęta skargą wniesioną w niniejszej sprawie, dotycząca waloryzacji emerytrury. Tego rodzaju sprawa należy do właściwości sądu powszechnego. Zresztą w zaskarżonej decyzji skarżący został stosownie pouczony o trybie i terminie jej zaskarżenia.
Z tych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł jak w postanowieniu.