Uzasadnienie
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, skarżący w terminie do opłacenia skargi złożył pismo, w którym zwrócił się o zwolnienie od kosztów postępowania sądowego. W związku z powyższym do skarżącego skierowano wezwanie do wypełnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy i odesłania na adres sądu (bądź złożenia w biurze podawczym sądu), w terminie siedmiu dni od daty otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Wraz z wezwaniem stronie przesłano urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy przeznaczony dla osoby fizycznej, oznaczony symbolem "PPF". Wobec niepodjęcia przez skarżącego przesyłki awizowanej po raz pierwszy w dniu 10 lipca 2013 r., a następnie 18 lipca 2013 r., zawierającej wezwanie i formularz "PPF", została ona w dniu 26 lipca 2013 r. zwrócona do sądu.
Skarżący w zakreślonym terminie nie złożył wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu "PPF". W związku z tym referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 23 sierpnia 2013 r. wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy pozostawił bez rozpoznania.
W sprzeciwie od zarządzenia referendarza sądowego skarżący wnosił o rozpoznanie wniosku wyjaśniając, że w okresie od 8 lipca do 4 sierpnia 2013 r. przebywał w innej miejscowości (w M. – W.) i w związku z tym nie mógł wykonać wezwania o złożenie wniosku na urzędowym formularzu w wyznaczonym terminie. Skarżący dołączył do sprzeciwu wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu "PPF", a także zaświadczenie z Instytutu Archeologii potwierdzające, że w okresie od 8 lipca do 4 sierpnia 2013 r. odbywał obowiązkowe praktyki w M. – W..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje
Stosownie do art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako P.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Dla wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej został ustalony wzór formularza oznaczony symbolem "PPF", zgodnie z § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245).
W rozpoznawanej sprawie doręczenie skarżącemu wezwania i urzędowego formularza "PPF" nastąpiło zgodnie z art. 73 § 1 - § 4 P.p.s.a. Według powołanych przepisów w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65 -72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (to jest z upływem czternastu dni od złożenia pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy).
W niniejszej sprawie z adnotacji na przesyłce zawierającej wezwanie do wypełnienia urzędowego formularza i druk "PPF" wynika, że wobec niemożności doręczenia przesyłki w sposób określony w pkt 1 ("adresat nieobecny"), przesyłka została awizowana w dniu 10 lipca 2013 r., o czym umieszczono zawiadomienie w skrzynce oddawczej adresata określając numer i adres urzędu pocztowego, w którym można odebrać przesyłkę. Wobec nieodebrania przesyłki w terminie siedmiodniowym, przesyłkę awizowano powtórnie w dniu 18 lipca 2013 r. Zgodnie z przytoczonymi wyżej przepisami procesowy skutek doręczenia tej przesyłki powstał z dniem z dniem 24 lipca 2013 r. Wobec niepodjęcia przesyłki, w dniu 26 lipca 2013 r. została ona zwrócona do sądu.
Podnoszona przez skarżącego w sprzeciwie i wykazana okoliczność, że w okresie obejmującym próbę doręczenia przesyłki z sądu i jej oczekiwania na odbiór w placówce pocztowej skarżący czasowo przebywał poza miejscem zamieszkania nie powoduje obalenia domniemania skuteczności doręczenia pisma z zastosowaniem konstrukcji fikcji prawnej doręczenia na podstawie art. 73 § 4 P.p.s.a. Doręczenie dokonane w omawianym trybie stwarza domniemanie prawne skutecznego doręczenia pisma oparte na założeniu, że strona mogła zapoznać się z pismem awizowanym, a jeśli tego nie uczyniła, to nastąpiło to z przyczyn zawinionych lub niezawinionych leżących po jej stronie.
Domniemanie doręczenia, o którym mowa powyżej, strona postępowania może skutecznie obalić, jeżeli wykaże jego wadliwość. Wadliwość ta może polegać na przykład na błędnym działaniu doręczyciela polegającym na nieprawidłowym zawiadomieniu adresata o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej, czy też może wynikać z działania osób trzecich polegającego na przykład na zniszczeniu skrzynki pocztowej z zawiadomieniem o pozostawieniu przesyłki lub na usunięciu zawiadomienia. Treść sprzeciwu w niniejszej sprawie pozwala stwierdzić, że skarżący nie wskazywał okoliczności prowadzących do obalenia domniemania skutecznego doręczenia przesyłki z zastosowaniem konstrukcji fikcji prawnej doręczenia. Podniósł natomiast okoliczności, które wskazują, że niezależnie od prawidłowego doręczenia pisma z sądu na podstawie art. 73 § 4 P.p.s.a. skarżący nie dowiedział się o złożeniu przesyłki w urzędzie pocztowym i nie mógł jej odebrać, ponieważ w istotnym dla sprawy okresie czasowo przebywał poza miejscem zamieszkania.
Takie okoliczności nie powodują obalenia domniemania skutecznego doręczenia przesyłki na podstawie art. 73 § 4 P.p.s.a. Mogą być natomiast co do zasady powoływane jako uzasadniające przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, oczywiście jeżeli wszystkie istotne okoliczności sprawy pozwalają na stwierdzenie, że strona nie dokonała czynności bez swojej winy.
Zgodnie z art. 257 P.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Skarżący nie złożył wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu (nie wykonał wezwania do nadesłania wypełnionego urzędowego formularza "PPF" w zakreślonym terminie), wobec czego spełniona została przesłanka pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Z tych względów wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy nie podlega merytorycznemu rozpoznaniu.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 257 P.p.s.a. w związku z art. 260 P.p.s.a., pozostawił wniosek skarżącego z dnia 27 czerwca 2013 r. o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.