Uzasadnienie
Decyzją nr [...] z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania J. i J. B., od decyzji Burmistrza z dnia [...] maja 2005r., nr [...] w sprawie umorzenia postępowania administracyjnego dotyczącego rozgraniczenia nieruchomości położonej w obrębie ewidencyjnym H., oznaczonej w ewidencji gruntów numerem 600, stanowiącej własność E. i Z. małżonków K., z działką nr 599 będącą własnością J. i J. małżonków B., na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 31 ust. 4 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 30, poz. 163 ze zm.), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ administracji podniósł, że stosownie do przepisu art. 29 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów za pomocą znaków granicznych na gruncie oraz sporządzenie odpowiedniej dokumentacji. Postępowanie administracyjne w sprawie rozgraniczenia nieruchomości, w zależności od wyniku przeprowadzenia postępowania, może zakończyć się wydaniem następujących decyzji:
- – merytoryczna decyzja administracyjna zatwierdzająca granice ustalone przez geodetę na podstawie znaków granicznych, map i innych dokumentów oraz punktów osnowy geodezyjnej, a w razie ich braku lub jeżeli były one niewystarczające albo sprzeczne – na podstawie zgodnego oświadczenia stron lub jednej strony, jeżeli druga strona nie złożyła i nie kwestionowała przebiegu granicy - art. 31 ust. 2 i 3 oraz art. 33 ust. 1 cyt. ustawy;
- – decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego, jeżeli doszło do zawarcia ugody granicznej przed geodetą - art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 31 ust. 4 cyt. ustawy;
- – decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego i przekazaniu sprawy z urzędu do rozpatrzenia sądowi, jeżeli zaistniał spór co do przebiegu linii granicznej, nie doszło do zawarcia ugody i nie było podstaw do wydania decyzji merytorycznej w sprawie - art. 34 ust. 1 i 2 powołanej ustawy;
- – decyzja o umorzeniu postępowania na podstawie przepisu art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie rozgraniczeniowe stało się z jakiejkolwiek przyczyny bezprzedmiotowe, np. po skutecznym cofnięciu wniosku, połączeniu nieruchomości oddzielonych granicą, albo po skupieniu nieruchomości w ręku jednego właściciela.
Organ odwoławczy zauważył, że w świetle powyższego decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego z powodu jego bezprzedmiotowości może być wydana, gdy doszło do zawarcia ugody o jakiej mowa w przepisie art. 31 ust. 4 powołanej ustawy. Z akt sprawy wynika, że dnia [...] marca 2005 r. uczestnicy postępowania rozgraniczeniowego, w tym skarżący, zawarli ugodę przed uprawnionym geodetą. W akcie ugody widnieją podpisy właścicieli nieruchomości – małżonków K. i B. Ugoda geodezyjna zlikwidowała spór graniczny, co oznaczało, że dalsze prowadzenie postępowania rozgraniczeniowego stało się bezprzedmiotowe. W związku z tym należało umorzyć postępowanie na podstawie przepisu art. 105 § 1 k.p.a.
Organ odwoławczy podniósł także, że stosowanie do przepisu art. 31 ust. 4 powołanej ustawy, ugoda zawarta przed geodetą ma moc ugody sądowej. Oznacza to, że uchylenie się od jej skutków prawnych może nastąpić tylko w trybie i na zasadach przewidzianych w kodeksie cywilnym. W tej sytuacji kwestionowanie przez skarżących granicy zatwierdzonej ugodą w postępowaniu administracyjnym jest niedopuszczalne.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyli J. i J. małżonkowie B. Skarga zarzuca:
- – obrazę przepisu art. 105 § 1 k.p.a., polegającą na przyjęciu, że przepis ten powinien być zastosowany w niniejszej sprawie, podczas gdy dla skuteczności i wykonalności ugody konieczne jest wydanie postanowienia o zatwierdzaniu ugody, a nie o umorzeniu postępowania z powodu bezprzedmiotowości postępowania;
- – rażącą obrazę przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a mianowicie przepisu art. 118 § 1 i art.. 119 § 1 i 3, polegającą na utrzymaniu w mocy decyzji Burmistrza z dnia [...] maja 2005 r. Nr [...], pomimo, że decyzja ta została wydana zamiast obligatoryjnego zatwierdzenia ugody przez Burmistrza – przez wydanie w ciągu 7 dni od jej zawarcia odpowiedniego postanowienia, które powinno być doręczone stronom wraz z odpisem ugody, przy czym czynności te nie zostały dokonane przez Burmistrza, wobec czego ugoda nie posiada żadnej mocy prawnej.
Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza z dnia [...] maja 2005 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest bezzasadna.
Przede wszystkim należy podnieść, że w myśl przepisu art. l § l i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Zgodnie z § 2 powołanego przepisu kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeśli przepisy ustawy szczególnej nie stanowią inaczej.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego organy administracji publicznej, wydając orzeczenia w obu instancjach, działały zgodnie z prawem.
Jest bezsporne w sprawie, że w dniu [...] marca 2005 r. strony postępowania rozgraniczeniowego zawarły ugodę przed uprawnionym geodetą. Protokół ugody nie zawiera jakichkolwiek wzmianek świadczących o braku rozumienia przez skarżących istoty ugody, co uprawniało geodetę do zakończenia czynności ustalania przebiegi granicy i sporządzenia ugody zgodnie z wola stron – art. 31 ust. 4 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000r., nr 100, poz. 1086 ze zm.).
Odnosząc się do zarzutów skarżących, stwierdzić należy, co następuje.
Ukształtowany przez cyt. ustawę Prawo geodezyjne i kartograficzne model ugody zawieranej przed geodetą w toku postępowania administracyjnego, plasuje ją na pograniczu dwóch dziedzin prawa procesowego. Nie jest to ugoda administracyjne w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego, choć zawiera elementy zarówno ugody cywilnej i administracyjnej. Z tego względu nie stosuje się do niej przepisu art. 118 § 1 k.p.a., a wobec tego ugoda ta nie wymaga zatwierdzenia przez organ administracji publicznej.
Ugodę zawartą przed geodetą należy postrzegać przez pryzmat przepisu art. 917 k.c. i odnosić do niej skutki prawne przypisywane właśnie tej ugodzie, jako instytucji prawa zobowiązań. Skoro jednak ugoda kończy spór między stronami, organ administracji prowadzący postępowanie ma obowiązek umorzyć postępowanie, na mocy przepisu art. 105 § 1 k.p.a., jako bezprzedmiotowe (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 stycznia 1998r., II SA 1114/97; opub. w LEX nr 41276).
Natomiast jest kwestią pozostającą poza zainteresowaniem organu administracji publicznej, czy i w jakim trybie strona takiej ugody może kwestionować jej ważność lub uchylić się od skutków prawnych związanych z jej zawarciem (zob. M. Durzyńska, Charakter prawny ugody granicznej; Samorząd terytorialny nr 4/ 2004, s. 38 i n.).
Z tych też względów oraz na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.