Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia (...) stycznia 2013 r. asp. szt. A zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji w (...) o wydanie zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu w latach 1997 – 2003, w 2005 r. oraz w latach 2007 – 2011. Do wniosku dołączono 13 raportów w sprawie działania Nieetatowej Grupy Rozpoznania Minersko – Pirotechnicznego zawierających czynności służbowych podejmowanych przez wnioskodawcę i uprawniających go do podwyższonej emerytury.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego - w trybie art. 218 § 2 k.p.a. - postanowieniem z dnia (...) grudnia 2013 r. Komendanta Powiatowego Policji w (...) odmówiono wydania zaświadczenia, że w latach 1997 – 2003, 2005 r. oraz w latach 2008 – 2011 A pełnił służbę charakterze minera – pirotechnika (w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury). W/w postanowieniem załatwiono jednocześnie pozytywnie wniosek w części dotyczącej 2007 r. i wydano stosowne zaświadczenie, że w wymienionym roku A pełnił służbę w charakterze pirotechnika.
Po rozpoznaniu zażalenia zaskarżonym postanowieniem z dnia (...) marca 2014 r. – wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - (...) Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji w sprawie odmowy wydania zaświadczenia. Organ odwoławczy argumentował między innymi, że raporty z działania Nieetatowej Grupy Rozpoznania Minersko – Pirotechnicznego zostały zweryfikowane w oparciu o dostępne dokumenty, w tym teczki z realizacji działań rozpoznania minersko – pirotechnicznego. Analizy przebiegu służby A dokonano w tym zakresie w sposób bardzo szczegółowy i wyczerpująco na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, który nie potwierdzał, aby A wykonywał czynności służbowe w wymiarze wymaganym obowiązującymi w tym zakresie przepisami (ustawą z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin) oraz wydanymi na podstawie delegacji zawartej w art. 15 ust. 6, upoważniającej Radę Ministrów do określenia, w drodze rozporządzenia, szczegółowych warunków podwyższania emerytury, o których mowa w ust. 2 i 3 ustawy, rozporządzeniami wykonawczymi, mającymi zastosowanie w rozpoznawanej sprawie (w tym rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariusz Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej). Organ odwoławczy wyjaśnił dalej, że w myśl § 14 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2004 r. sprawie trybu postępowania i właściwości organu w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu Centralnego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej oraz ich rodzin, środkiem dowodowym potwierdzającym okresy służby pełnionej w szczególnych warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury jest zaświadczenie sporządzone na podstawie akt osobowych funkcjonariusza lub innych dokumentów potwierdzających pełnienie służby w tych warunkach wystawione przez właściwe organy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu lub Państwowej Straży Pożarnej. W/w zaświadczenie nie mogło być wydane bowiem weryfikacja dostępnych dokumentów podważyła wiarygodność przedstawionych przez skarżącego faktów.
W skardze do WSA w Lublinie A podniósł między innym, że w październiku 1994 r. ukończył kurs rozpoznania minersko - pirotechnicznego w Szkole Policji w (...) i w czasie służby realizował obowiązki służbowe ramach Nieetatowej Grupy Rozpoznania Miniersko - Pirotechnicznego w składzie jednoosobowym, a w ramach tych obowiązków brał osobisty udział we wszystkich interwencjach w przypadku odnalezienia ładunku niebezpiecznego. Czynności te – udokumentowane w 13 raportach dołączonych do akt osobowych - wiązały się wysokim stopniem ryzyka zawodowego. Były bowiem wykonywane w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu. Raporty te świadczyły, że zachodzą podstawy do podwyższenia emerytury. W tych warunkach rzeczą organu było pozytywnie załatwić wniosek o wydanie zaświadczenia, a nie podejmować działania polegające na gromadzeniu dodatkowej dokumentacji po to, aby zweryfikować dane zamieszczone w raportach. Skarżący stwierdził, że nie będzie się ubiegał o zaświadczenie dotyczące służby w latach 2001, 2002, 2003, 2005 i 2009 skoro organ nie odnalazł dowodów potwierdzających podejmowane interwencje minersko – pirotechniczne.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie w części dotyczącej odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego pełnienie przez skarżącego służby w latach 2010 – 2011 w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury. W tym zakresie skarżone postanowienie nie odpowiada prawu. Z treści art. 15 ust. 2 pkt 2 lit. c/ ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...), wynika, że emeryturę funkcjonariusza podwyższa się o 1 % podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej bezpośrednio w charakterze saperów. Emerytura jest również zwiększana 0,5% podstawy za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu (art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy). Przepis art. 15 ust. 6 w/w ustawy stanowi, że Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki podwyższania emerytury, o których mowa w ust. 2 i 3, uwzględniając dla poszczególnych grup normy roczne: przebywania pod wodą i w podwyższonym ciśnieniu dla nurków i płetwonurków, wykonywania lotu w składzie personelu latającego na samolotach tłokowych i śmigłowcach, wykonania skoków spadochronowych, okres pełnienia służby na jednostkach pływających; liczbę dni w roku:1) w rozminowaniu i oczyszczaniu terenu z przedmiotów wybuchowych, w służbie wywiadowczej za granicą z wykonywaniem czynności operacyjno-rozpoznawczych lub kierowaniem takimi czynnościami, działaniach ratowniczych, w fizycznej ochronie osób i mienia w warunkach zagrożenia, 2)bezpośredniej ochrony i opieki nad osadzonymi w oddziałach dla nosicieli wirusa HIV, dla osadzonych wymagających stosowania szczególnych środków leczniczo-wychowawczych i osadzonych szczególnie niebezpiecznych w okresie do dnia 31 sierpnia 1998 r. oraz w oddziałach dla osadzonych niebezpiecznych i w oddziałach terapeutycznych dla skazanych z zaburzeniami psychicznymi lub upośledzonych umysłowo po dniu 1 września 1998 r., oraz okresy pełnienia służby na froncie w czasie wojny i w strefie działań wojennych. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariusz Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej określa w § 3 pkt 5, że emeryturę podwyższa się o 1 % podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej bezpośrednio w charakterze sapera, jeżeli funkcjonariusz brał udział w lokalizowaniu, rozpoznawaniu, transporcie, niszczeniu materiałów wybuchowych lub neutralizacji urządzeń wybuchowych, w tym samodziałowych, lub ich atrap - co najmniej przez 12 dni w ciągu roku; za służbę pełnioną w charakterze sapera uważa się również wykonywanie czynności w charakterze minera - pirotechnika lub pirotechnika. Emeryturę podwyższa się o 0,5 % podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, jeżeli funkcjonariusz w czasie wykonywania obowiązków służbowych: podejmował, co najmniej 6 razy w ciągu roku, czynności operacyjno-rozpoznawcze lub dochodzeniowo-śledcze albo interwencje w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia (§ 4 pkt 1 w/w rozporządzenia). Z uwagi na charakter sporu należy podnieść, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 27 maja 2014 r. sygn. akt U 12/13 orzekł, że § 4 pkt 1 rozporządzenia w zakresie, w jakim stanowi o bezpośrednim zagrożeniu życia lub zdrowia, jest niezgodny z art. 15 ust. 6 w związku z ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...). Uwzględniając powyższy wyrok i kierując się szerokim pojęciem służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, a nie bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie dokonał legalności zaskarżonego postanowienia przy ocenie charakteru pełnionej przez skarżącego służby w Policji, co odnosi także do poprzednio obowiązujących przepisów rozporządzenia Rady Ministrów - z dnia 24 września 2002 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz z dnia 28 lutego 1995 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej przewidujące rozwiązania – w zakresie kryteriów podwyższania emerytur policjantów - podobne do przyjętych w rozporządzeniu z 2005 r. Według rozporządzenia z 2002 r. emeryturę podwyższa się o 1% podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej bezpośrednio: w charakterze sapera, jeżeli funkcjonariusz brał udział w rozminowaniu i oczyszczaniu terenu z przedmiotów wybuchowych i niebezpiecznych oraz uczestniczył w szkoleniu poligonowym, z wykorzystaniem uzbrojonych min bojowych, i pracach minerskich, z wykorzystaniem materiału wybuchowego - nie mniej niż 12 dni w ciągu roku; za służbę pełnioną w charakterze sapera uważa się również wykonywanie czynności pirotechnika (§ 3 pkt 4). Emeryturę podwyższa się o 0,5% podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, jeżeli funkcjonariusz w czasie wykonywania obowiązków służbowych podejmował, co najmniej 6 razy w ciągu roku, czynności operacyjno-rozpoznawcze lub dochodzeniowo-śledcze albo interwencje w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia (§ 4 pkt 1). W myśl § 3 pkt 4 rozporządzenia z 1995 r. emeryturę policyjną podwyższa się o 1% podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej bezpośrednio w charakterze sapera, jeżeli funkcjonariusz brał udział w rozminowaniu i oczyszczaniu terenu z przedmiotów wybuchowych i niebezpiecznych oraz uczestniczył w szkoleniu poligonowym z wykorzystaniem uzbrojonych min bojowych i w pracach minerskich z wykorzystaniem materiału wybuchowego - nie mniej niż 12 razy w ciągu roku; za służbę pełnioną w charakterze sapera uważa się również wykonywanie czynności na stanowisku pirotechnika. W świetle § 4 pkt 1, emeryturę policyjną podwyższa się o 0,5% podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, jeżeli funkcjonariusz w czasie wykonywania obowiązków służbowych podejmował, co najmniej 6 razy w ciągu roku, czynności operacyjno-rozpoznawcze lub dochodzeniowo-śledcze albo interwencje w celu ochrony obywateli, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia. Skarga jest zasadna w części dotyczącej odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego pełnienie przez skarżącego służby w latach 2010 – 2011 w warunkach uprawniających do podwyższenia emerytury.
Z akt sprawy wynika, że raport z dnia (...) stycznia 2012 r. o czynnościach podejmowanych przez skarżącego w roku 2010 (k.
- zawiera datę, miejsce podjętych działań, sposób dokumentowania służby, charakter dokonywanych działań oraz rodzaj zagrożenia dla życia lub zdrowia. Raport stanowi wykaz działań (łącznie dwunastu, w tym dziewięciu interwencji pirotechnicznych) podjętych przez skarżącego. Organ niesłusznie przyjął, że brak jest – poza raportem - informacji potwierdzających udział skarżącego w rozpoznaniu niebezpiecznych materiałów wybuchowych. Pismo Zastępcy Komendanta Komisariatu Policji w (...) z dnia (...) lutego 2013 r. (k. 33 akt adm.) potwierdza udział skarżącego w interwencji z dnia 26 stycznia 2010 r. podczas, której w bloku mieszkalnym w Poniatowej ujawniono chemikalia i półprodukty umożliwiające konstrukcję ładunku niebezpiecznego. Rzeczą było ocenić również udział skarżącego w sprawie (...) dotyczącej nielegalnego posiadania broni przez (...) oraz różnego rodzaju amunicji skoro wpisy te zamieszczone rejestrze śledztw i dochodzeń – jak podano w w/w piśmie – mogą stanowić podstawę wydania zaświadczenia. Z notatki służbowej z dnia (...) marca 2013 r. (k.44 akt adm.) sporządzonej po dokonaniu przez (...), inspektora ds. BHP, przeglądu Książki ewidencji zgłoszeń o podłożeniu lub znalezieniu materiałów lub urządzeń wybuchowych wynika, że w ośmiu przypadkach (dot. poz. 2, 4, 5, 6, 9, 10, 11 i 12 raportu) wystąpiły interwencje w warunkach zagrażających życiu lub zdrowiu, ale brak jest informacji potwierdzających, że w tych przypadkach skarżący obsługiwał zgłoszenia znalezienia materiałów wybuchowych. Uwadze organu umknęło, że przegląd bazy danych Sytemu Wspomagania Dyżurnego wskazywał, że w okresie 2010 r. skarżący brał udział w rozpoznaniu pocisków artyleryjskich w przypadkach wymienionych w poz. 4, 5 6, 9 11 i 12 raportu, czego dowodzi notatka służbowa z dnia 2 kwietnia 2013 r. (k. 47 akt adm.). W kontekście przepisów § 3 pkt 5 oraz § 4 pkt 1 rozporządzenia z 2005 r. regulujących uszczegółowione - w porównaniu do zasad wskazanych w ustawie z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) – kryteria podwyższania emerytury policjanta, odmowa wydania zaświadczenia jest czynnością nieprawidłową. Podobnie trzeba ocenić odmowę wydania pozytywnego zaświadczenia odnośnie służby pełnionej przez skarżącego w 2011 r. skoro emeryturę podwyższa się o 0,5 % podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, jeżeli funkcjonariusz w czasie wykonywania obowiązków służbowych: podejmował, co najmniej 6 razy w ciągu roku, czynności operacyjno-rozpoznawcze lub dochodzeniowo-śledcze albo interwencje w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia (§ 4 pkt 1 rozporządzenia z 2005 r.). Z akt sprawy wynika, że skarżący pełnił służbę w warunkach zagrażających życiu lub zdrowiu i podejmował czynności służbowe związane o charakterze rozpoznawczym co najmniej 6 razy w ciągu roku 2011 r. Po pierwsze wskazuje na to raport skarżącego z dnia 2 stycznia 2012 r. (k. 14 akt adm.), a po drugie, materiał dowodowy zebrany w sprawie, potwierdzający opis okoliczności zawartych w w/w raporcie. Należy pamiętać, że zaświadczenie sporządza się na podstawie akt osobowych funkcjonariusza lub innych dokumentów potwierdzających pełnienie służby w szczególnych warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury (§ 14 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2004 r. sprawie trybu postępowania i właściwości organu w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej oraz ich rodzin. Powyższy raport włączono do akt osobowych skarżącego. Z notatki służbowej z dnia (...) lutego 2013 r. (k. 32 akt adm.) wynika, że w 2011 r. asp. szt. A dokonał czterech czynności rozpoznania i zabezpieczenia miejsca znaleziska (z materiałami wybuchowymi) w miejscowościach – Basonia, Zastów Polanowski, Wałowice i Rybitwy – co odpowiada treści poz. 1, 4, 5 i 6 raportu skarżącego z dnia 1 stycznia 2010 r. Treść notatki służbowej z dnia 2 kwietnia 2013 r. (k. 47 akt adm.) wskazuje, że czynności wymienione w poz. 2 i 3 raportu skarżącego z dnia 2 stycznia 2012 r. (udział w rozpoznaniu miejsca znalezienia granatu w Łaziskach oraz miejscowości Dobre 91) były dokonywane przez skarżącego. Analiza tych trzech dokumentów (raportu i notatek służbowych) prowadzi do wniosku, że zaświadczenie potwierdzające pełnienie służby w warunkach zagrażających życiu lub zdrowiu w roku 2011 powinno być wydane. Sąd nie dopatrzył się, aby zaskarżone postanowienie było niezgodne z przepisami prawa w zakresie dotyczącym odmowy wydania zaświadczenia w sprawie charakteru pełnionej przez skarżącego służby w okresie 4 lat (od 1997 – do 2000r.) oraz w roku 2008. W tym miejscu należy wyjaśnić, że skarżący na rozprawie w dniu 17 czerwca 2014 r. oświadczył, że zgadza się z rozstrzygnięciem organu w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia za lata 2001, 2002, 2003, 2005 oraz 2009 i w związku z tym potwierdził treść skargi, że nie będzie się ubiegał o zaświadczenie za ten okres. Oddalając skargę w części odnoszącej się do odmowy wydania zaświadczenia za lata 1997 – 2000 oraz 2009 r. Sąd miał na uwadze, że weryfikacja raportów nie potwierdziła wykonywania przez skarżącego czynności uprawniających - w świetle rozporządzeń wykonawczych z 1995 r., z 2002 r. oraz z 2005 r., o których była mowa wyżej – do podwyższonej emerytury. Dla przykładu raport skarżącego z dnia (...) marca 2010 r. (k. 2 akt adm.) nie był dowodem świadczącym o udziale skarżącego w czynnościach wykonywanych w warunkach zagrożenia dla życia lub zdrowia w czasie służby w 1997 r. Zgłoszenia bombowe (poz. 3 i 4 raportu) wprawdzie wystąpiły, ale po rozpoznaniu zgłoszeń nie ujawniono materiałów niebezpiecznych, czego dowodzi weryfikacji danych raportu udokumentowana notatką służbową z dnia (...) marca 2013 r. (k.46 akt adm.). Świadczy ona również, że ładunków niebezpiecznych nie odnaleziono – po rozpoznaniu miejsca zgłoszenia - w przypadkach wskazywanych przez skarżącego w raporcie za 1998 r. (zawierającym w poz. 1 – 7 zgłoszenia bombowe) oraz raportach za 1999 r. i 2000 r. Raport skarżącego za 2008 r. (k.11 akt adm.) wymienia w poz. 6 zgłoszenie bombowe. Pozycje 1 – 5 dotyczą odnalezienia materiałów niebezpiecznych. Zdarzenia wykazane w raporcie z roku 2008 mają potwierdzenie w teczce "Realizacji działań rozpoznania minersko – pirotechnicznego KPP w (...)" (k.70 akt adm.). Ilość czynności (5) wymienionych w raporcie nie upoważnia organ do wydania pozytywnego zaświadczenia ponieważ rozporządzenie z 2005 r. wymaga udziału policjanta w czynnościach podejmowanych co najmniej 6 razy w ciągu roku.
W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie zawarte w pkt I wyroku uzasadnia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. Oddalenie skargi – pkt II wyroku - w części odmowy wydania zaświadczenia dotyczącego służby skarżącego w latach 1997 – 2000 oraz w roku 2008 ma oparcie w art. 151 p.p.s.a..