Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na wniosek K. Ż. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] znak: [...] wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta w sprawie:
- uchylenia własnej decyzji z dnia [...] 1999 r. w przedmiocie zarejestrowania samochodu ciężarowego marki Mitsubishi Carisma z 1999 r. nr rej. [...], nr silnika: [...], nr nadwozia: [...] na K. Ż. oraz wydania dowodu rejestracyjnego seria [...],
- oraz odmowy zarejestrowania w/w samochodu wymienionego w treści wniosku z dnia 23 czerwca 1999 r. jako pojazdu ciężarowego;
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 ze zm.) w związku z art. 72 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602 ze zm. w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania kontrolowanej decyzji), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż ustalono następujący stan faktyczny:
Na wniosek E. B. – P. i R. P. w dniu [...]1999 r., decyzją z dnia [...] 1999 r. wydaną z upoważnienia Starosty, dokonano pierwszej rejestracji samochodu marki Mitsubishi Carisma z 1999 r., jako samochodu osobowego. Rejestracja nastąpiła w oparciu o dane wskazane w fakturze nr [...] z dnia [...] 1999 r. wystawionej przez [...] sp. z o.o. w L. (nr silnika: [...], nr nadwozia: [...]).
Następnie pojazd decyzją tego organu z dnia [...] 1999 r. został przerejestrowany z osobowego na ciężarowy i wydano dowód rejestracyjny seria W nr [...] i tablice rejestracyjne [...].
W dniu [...] 1999 r. K. Ż. kupił przedmiotowy pojazd od E. B. – P. i R. P. Na jego wniosek samochód został zarejestrowany decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] 1999 r. i wydano pozwolenie czasowe nr [...], a następnie dowód rejestracyjny seria W nr [...], nr rej. [...].
Pismem z dnia [...] 1999 r. sprzedawca - firma [...] zawiadomiła Wydział Komunikacji Urzędu Miejskiego o pomyłce na fakturze sprzedaży i podała właściwe numery identyfikacyjne tego pojazdu (nr silnika: [...], nr nadwozia: [...]). Na podstawie tej informacji organ rejestrujący wydał nowy dowód rejestracyjny o nr [...], w którym zostały ujawnione prawidłowe dane identyfikacyjne pojazdu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...], znak: [...] wydaną w wyniku wniesienia sprzeciwu przez Prokuratora Rejonowego stwierdziło nieważność decyzji ostatecznej wydanej z upoważnienia Starosty przez Naczelnika Wydziału Komunikacji Transportu i Dróg Publicznych Starostwa Powiatowego w z dnia [...] 1999 r. (bez numeru) w przedmiocie przerejestrowania z osobowego na ciężarowy tego pojazdu na wniosek E. B. – P. i R. P. Decyzja ta stała się ostateczna.
Po otrzymaniu tej ostatniej decyzji, Prezydent Miasta, na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 kpa, wznowił z urzędu postępowanie w przedmiocie zarejestrowania tego samochodu w dniu 23 czerwca 1999 r. na rzecz K. Ż., a następnie decyzją z dnia [...] znak: [...] uchylił własną decyzję z dnia [...] w przedmiocie zarejestrowania samochodu ciężarowego marki Mitsubishi Carisma z 1999 r. nr rej. [...], nr silnika: [...], nr nadwozia: [...] na K. Ż. oraz wydania dowodu rejestracyjnego seria [...] oraz odmówił zarejestrowania tego samochodu jako pojazdu ciężarowego. Decyzja ta stała się ostateczna.
K. Ż. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] z powodu rażącego naruszenia prawa podnosząc, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stwierdzająca nieważność decyzji Starosty Powiatowego odnosi się do innego samochodu ciężarowego Mitsubishi Carisma rok produkcji 1999, gdyż pojazd ma inne numery silnika - [...] i nr nadwozia [...] tj. inne numery niż pojazd, który został zarejestrowany w Starostwie Powiatowym.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...]. W uzasadnieniu wyjaśniono, że w przedmiotowej sprawie chodzi wciąż o ten sam pojazd, który był rejestrowany po raz pierwszy w Starostwie Powiatowym decyzją z dnia [...]następnie zarejestrowany decyzją z dnia [...] jako pojazd ciężarowy, której nieważność stwierdziło Kolegium i następnie zarejestrowany w UM w Wydziale Komunikacji decyzją z dnia [...] na K. Ż., którą w wyniku wznowienia uchylił organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] i która jest przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie. Dlatego Kolegium odmówiło stwierdzenia nieważności zaskarżonej wnioskiem decyzji, gdyż nie dopatrzyło się w jej wydaniu rażącego naruszenia prawa.
K. Ż. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc, że Kolegium dostrzegając wadliwość postępowania administracyjnego organów niższej instancji (w zakresie braku zmiany decyzji o zarejestrowaniu pojazdu niezwłocznie po uzyskaniu informacji o pomyłce w fakturze sprzedaży oraz nie przeprowadzenia postępowania wznowieniowego przez Starostwo Powiatowe) powinno stwierdzić nieważność decyzji wznowieniowej z dnia [...]. Zdaniem strony Kolegium myli się zajmując stanowisko, że sprawa dotyczy tego samego pojazdu, zaś dowód rejestracyjny nie dowodzi tożsamości pojazdu, gdyż za znaki identyfikacyjne można uznać numery nadwozia, podwozia, ramy i silnika, a nie tablice rejestracyjne.
Rozstrzygając sprawę ponownie Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie i podniosło, że podstawę prawną do wznowienia postępowania stanowił w tym przypadku art. 145 § 1 pkt 8 kpa, czyli, że decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. W rozpatrywanej sprawie podstawą dokonania w dniu [...] rejestracji przedmiotowego samochodu było przedstawienie obok faktury dokumentującej prawo własności pojazdu, także dowodu rejestracyjnego wydanego poprzedniemu właścicielowi. Stanowił o tym art. 72 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu na dzień wydania zaskarżonej wnioskiem decyzji. Wobec uzyskania przez organ informacji o wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji o zarejestrowaniu samochodu jako ciężarowego na rzecz poprzedniego właściciela (poprzez stwierdzenie jej nieważności na mocy decyzji Kolegium z dnia [...]), co skutkowało uznaniem za nieważny dowodu rejestracyjnego wydanego w dniu 22 czerwca 1999 r. na rzecz E. B. – P. i R. P., zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.).
Organ orzekający wezwał wcześniej K. Ż. do przedstawienia świadectwa homologacji przedmiotowego pojazdu jako ciężarowego. Wobec nie przedstawienia wymaganego dokumentu, organ orzekł o uchyleniu własnej decyzji z dnia [...] w przedmiocie zarejestrowania samochodu ciężarowego marki Mitsubishi Carisma oraz o odmowie zarejestrowania samochodu jako pojazdu ciężarowego (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.).
Podnoszony przez stronę argument, że nie został dostatecznie zidentyfikowany pojazd, będący przedmiotem postępowania, nie znajduje uzasadnienia. Z zebranych dowodów wynika jednoznacznie, że przedmiotem postępowania rejestracyjnego był od początku pojazd marki Mitsubishi Carisma z 1999 r. nr silnika:[...], nr nadwozia: [...]. Tylko na skutek pomyłki sprzedawcy [...] doszło do wpisania nieprawidłowych danych na fakturze, a w konsekwencji także w decyzji o zarejestrowaniu pojazdu. Po uzyskaniu informacji od sprzedawcy o pomyleniu danych i wskazaniu prawidłowych został wydany nowy dowód rejestracyjny dla K. Ż. Kolegium nie dostrzegło też rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego.
Na powyższą decyzję strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Skarżący zarzuca naruszenie prawa procesowego tj.:
- art. 7 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji z dnia 20 stycznia 2003 r., naruszającej słuszny interes skarżącego,
- art. 77 § 1 i 80 kpa przez błędne przyjęcie, że w zachodzi tożsamość pojazdu, który był rejestrowany po raz pierwszy w Starostwie Powiatowym decyzją z dnia [...], następnie zarejestrowany przez to samo Starostwo decyzją z dnia [...] i następnie zarejestrowany w Wydziale Komunikacji Urzędu Miasta decyzją z dnia [...],
- art. 156 § 1 pkt 2 kpa przez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] oraz decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] dotyczą dwóch różnych pojazdów o różnych numerach silnika, a więc i dwóch różnych spraw,
- art. 157 § 2 kpa. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa przez niewyciągnięcie konsekwencji prawnych z faktu, iż decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] wydana została w oparciu o błędna podstawę prawną - przez zastosowanie do sytuacji z dnia [...] przepisów rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. 1999, Nr 59, poz. 632), obowiązującego od dnia 1 lipca 1999 r.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Skarżący podkreślił, że fakt wystąpienia w obrocie prawnym dwóch decyzji o wzajemnie wykluczającej się treści, wydanych w jednej sprawie, powoduje konieczność wyeliminowania rozstrzygnięcia błędnego. Z tego względu Samorządowe Kolegium Odwoławcze winno było w zaskarżonej decyzji, w oparciu o treść artykułu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, stwierdzić nieważność decyzji Prezydenta Miasta z dnia 20 stycznia 2003 r. jako wydanej z rażącym naruszeniem art. 145 § 8 kpa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko w sprawie, podkreślając ponownie, że organy orzekające w sprawie, uznając, że sprawa dotyczy tego samego samochodu, oparły się w swoich ustaleniach nie tylko na numerze rejestracyjnym pojazdu, ale zbadały całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego dotyczącego kolejno po sobie następujących rejestracji przedmiotowego pojazdu. Przeprowadzone postępowanie dowodowe doprowadziło do ustalenia, że wszystkie rejestracje dotyczyły tego samego pojazdu o numerach identyfikacyjnych: nr silnika [...], nr nadwozia [...]. Tylko na skutek pomyłki ujawniono błędne numery w czasie pierwszej, drugiej i trzeciej rejestracji. Dane sprostowano poprzez wydanie K. Ż., w sierpniu 1999 r., nowego dowodu rejestracyjnego.
Kolegium przypomniało także, iż nadal obowiązuje ostateczna decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], dotycząca stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Powiatowego z dnia [...] i wszystkie organy orzekające w sprawach kolejnych rejestracji przedmiotowego pojazdu są tą decyzją związane. Zarzut skarżącego odnośnie wadliwej podstawy prawnej decyzji Kolegium z dnia [...] nie może być przedmiotem rozstrzygnięcia w niniejszym postępowaniu, w którym rozpatrywany jest wniosek strony skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta a nie decyzji Kolegium.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, choć z innych przyczyn, niż te, które wskazuje skarżący.
W pierwszym rzędzie wskazać jednak należy, że Sąd podziela stanowisko Kolegium w zakresie tożsamości pojazdu, będącego przedmiotem kolejnych rejestracji. Przedstawiona wyżej argumentacja organu jest w pełni przekonująca i zasługująca na aprobatę.
Wskazać należy inny problem, który nie został wyjaśniony w toku postępowania.
W aktach administracyjnych znajduje się wyłącznie decyzja o rejestracji pojazdu na rzecz skarżącego z dnia [...], która miała charakter czasowy, co potwierdza jednoczesne wydanie skarżącemu pozwolenia czasowego. Decyzja została przy tym wydana w sposób rażąco niedbały, wypełniona jest odręcznie na obowiązującym wówczas formularzu w sposób nieczytelny, bez skreślenia elementów zbędnych i wykluczających się wzajemnie, nie zawiera wskazania podstawy prawnej, pozbawiona została także uzasadnienia (mimo, że z podania wcale nie wynika, iż wniosek dotyczy rejestracji czasowej, a więc organ nie mógł skorzystać z art. 107 § 4 kpa i zaniechać jej uzasadniania z powodu uwzględnienia w całości żądania strony).
Decyzja o czasowej rejestracji pojazdu wydawana była – na mocy art. 74 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie wystawienia decyzji (23 czerwca 1999 r.) na okres nie przekraczający 30 dni, z urzędu - w razie konieczności sprawdzenia lub uzupełnienia dokumentów wymaganych do rejestracji pojazdu (art. 74 ust. 2 pkt 1 ustawy), lub na wniosek właściciela pojazdu w szczególnych wypadkach (art. 74 ust. 2 pkt 2 ustawy). Stosownie do art. 74 ust. 4 ustawy - po upływie terminu czasowej rejestracji pozwolenie czasowe i tymczasowe tablice rejestracyjne zwraca się do organu, który je wydał.
W prawidłowym toku postępowania, w dalszej kolejności – po spełnieniu określonych wymogów - powinna zostać dokonana rejestracja pojazdu na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy ("bezterminowa"), co wiązało się z wydaniem dowodu rejestracyjnego oraz tablic rejestracyjnych.
Podkreślić trzeba, że decyzja o rejestracji czasowej nie przekształcała się z mocy prawa w decyzję o rejestracji bezterminowej, lecz wygasała po upływie czasu, na jaki mogła zostać wydana, lub w razie wydania w tym czasie decyzji "bezterminowej". Do bezterminowego zarejestrowania pojazdu niezbędne było wydanie kolejnej decyzji.
Wskazać też należy, że dowód rejestracyjny nie jest decyzją o rejestracji (aktem administracyjnym). Jako zewnętrzny przejaw oświadczenia woli organ administracji – dokument ów, z jednej strony potwierdza wydanie decyzji o zarejestrowaniu pojazdu, z drugiej strony jest dokumentem stwierdzającym dopuszczenie zarejestrowanego pojazdu do ruchu – art. 71 ust. 1 ustawy (por. uchwałę 5 sędziów NSA z dnia 15 listopada 1999 r. sygn. OPK 24/99 (ONSA 2000/2/54).
W niniejszej sprawie w stosunku do skarżącego została zidentyfikowana wyłącznie decyzja o czasowej rejestracji z dnia [...], która wyekspirowała najpóźniej po upływie 30 dni od dnia jej wydania. Na tym etapie sprawy domniemywać tylko można, że ta właśnie decyzja – nieistniejąca z prawnego punktu widzenia, była przedmiotem rozstrzygnięcia w decyzji z dnia [...] wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta. Nie można jednak wykluczyć, że rzeczywiście wydana była decyzja o bezterminowym zarejestrowaniu pojazdu w trybie art. 73 ust. 1 w/w ustawy, jak również i tego, że dowód rejestracyjny W nr [...] wydano w dniu [...] (równocześnie z pozwoleniem czasowym,) bez osobnej decyzji rejestracyjnej.
Tych kwestii nie wyjaśniło Kolegium, co świadczy o naruszeniu przepisów art. art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie była kontrola w trybie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. ostatecznej decyzji z dnia [...] wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta, w trybie wznowieniowym. W tych warunkach Kolegium powinno przede wszystkim zbadać, czy rzeczywiście istniały podstawy do uruchomienia postępowania wznowieniowego, tj. czy w obiegu prawnym funkcjonowała ostateczna decyzja z dnia [...] wydana w trybie art. 73 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym. Ustalenie tej kwestii pozwoli następnie na ocenę prawidłowości kontrolowanej decyzji wydanej na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., a w ostateczności do skonstatowania, czy owa decyzja jest dotknięta wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Skład orzekający wskazuje na ugruntowany pogląd orzecznictwa, zgodnie z którym granica postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest wyznaczona zakresem rozstrzygniętej decyzją ostateczną sprawy administracyjnej. Wykroczenie poza granice wskazane w art. 145 § 1 k.p.a. przez rozpoznanie sprawy nie zakończonej decyzją ostateczną, stanowi rażące naruszenie prawa, będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 czerwca 1992 r., sygn. SA/Wr 534/92 (ONSA 1993/4/92).
Ponownie rozpoznając sprawę Kolegium poczyni ustalenia, o których była wcześniej mowa, a następnie wyda decyzję, stosowną do tych ustaleń.
Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.), należało orzec, jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania uzasadnia art. 200 tej ustawy.