Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2006 r. (sygn. akt III SA/Lu 2/06) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę J.L. na decyzję Wojewody z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty eksploatacyjnej za wydobywanie surowca ilastego bez wymaganej koncesji. Wyrok z dnia 11 kwietnia 2006 r. uprawomocnił się z dniem 12 maja 2006 r. (postanowienie o stwierdzeniu prawomocności z dnia 29 maja 2006 r.).
W dniu 24 października 2006 r. J.L. wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2006 r., o którym mowa powyżej, podnosząc, że w dniu 5 stycznia 2006 r. otrzymał od Dyrektora Wydziału Środowiska i Rolnictwa Urzędu Wojewódzkiego informację, iż zgodnie z art. 44 ustawy z 29 lipca 2005 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w podziale zadań i kompetencji administracji terenowej oraz § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 18 października 2005 r. w sprawie sposobu i trybu przejęcia toczących się postępowań sądowych i administracyjnych w zakresie zadań podlegających przekazaniu do jednostek samorządu terytorialnego odwołanie od decyzji Wojewody będzie rozpatrywane przez Marszałka Województwa, który stał się organem właściwym z dniem 1 stycznia 2006 r. do rozpoznania tej sprawy. WSA w Lublinie – poinformowany o tym fakcie, że jest niewłaściwy – rozpoznał sprawę J.L. i wydał orzeczenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie był w momencie orzekania niewłaściwy do rozpoznania przedmiotowej sprawy. Dlatego skarżący wniósł o wznowienie postępowania, a następnie jego umorzenie.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje
W myśl art. 271 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) można żądać wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego z powodu nieważności:
- 1) jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo
- 2) jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, (a strona przed uprawomocnieniem nie mogła domagać się wyłączenia);
- 3) jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo
- 4) nie była należycie reprezentowana lub
- 5) jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania;
(nie można jednak żądać w powyższych trzech przypadkach wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe).
Ponadto można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy:
- 1) Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie (art. 272 § 1 ustawy);
- 2) orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym (art. 273 § 1 pkt 1 ustawy);
- 3) orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa (art. 273 § 1 pkt 2 ustawy);
- 4) później wykryto takie okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (art. 273 § 2 ustawy);
- 5) później wykryto prawomocne orzeczenie dotyczące tej samej sprawy (art. 273 § 3 ustawy).
Wymienione przesłanki stanowią katalog zamknięty, tj. wznowienie postępowania może nastąpić wyłącznie na podstawie jednej z nich.
Badanie skuteczności wszczęcia postępowania poprzez wniesienie skargi o wznowienie postępowania odbywa się w dwóch płaszczyznach: od strony zachowania wymogów przewidzianych dla samej formy jego wszczęcia (wymogi formalne skargi) i od strony istnienia przesłanek procesowych warunkujących możliwość rozpoznania sprawy. Nie chodzi tu o stwierdzenie, czy rzeczywiście one istnieją, lecz o ocenę na podstawie twierdzeń zawartych w skardze - wskazanych przez skarżącego podstaw wznowienia postępowania pod kątem ich ustawowej dopuszczalności, a więc, czy są to podstawy wymienione w art. 271-273 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (K.Sobieralski, Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, Zakamycze 2003, Kraków, s.273-274 za: wyrok Sądu najwyższego z dnia 14 stycznia 1999 r., sygn. akt II UKN 417/98, OSNAPUS 2000, z. 6, poz. 254).
Analiza treści skargi J.L. o wznowienie postępowania w świetle przytoczonych norm prawnych wskazuje, że powołany przez stronę fakt otrzymania od Dyrektora Wydziału Środowiska i Rolnictwa Urzędu Wojewódzkiego informację informacyjnego pisma o tym, że od dnia 1 stycznia 2006 r. Marszałek Województwa stał się właściwy w sprawie odwołania od naliczonej opłaty eksploatacyjnej bez wymaganej koncesji nie stanowi żadnej z ustawowych przesłanek (art. 271-273 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), których zaistnienie konieczne jest do wznowienia postępowania.
Pisma Dyrektora Wydziału Środowiska i Rolnictwa Urzędu Wojewódzkiego (otrzymanego przez skarżącego jeszcze przed zapadnięciem wyroku z dnia 11 kwietnia 2006 r.) dotyczącego zmiany przepisów regulujących właściwość rzeczowa i instancyjną organów administracji publicznej w sprawie opłat eksploatacyjnych bez wymaganej koncesji nie można uznać za później wykrytą okoliczność faktyczną lub środek dowodowy, z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu ani za którąkolwiek z pozostałych przyczyn wznowienia postępowania. Okoliczność ta nie może również zostać uznana za przesłankę wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli strona wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania.
Wobec powyższego z uwagi na fakt, że skarga nie została oparta na ustawowej podstawie wznowienia, należało ją odrzucić na podstawie art. 280 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.