Uzasadnienie
W złożonej skardze skarżący zwrócił się m. in. o zwolnienie od kosztów sądowych. Wezwany do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na druku "PPF", obowiązującym w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarżący w zakreślonym terminie nadesłał wypełniony formularz, w którym zaznaczył, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Do wniosku skarżący załączył pismo Burmistrza [...] z dnia 17 września 2018 r. o nierozpatrzeniu wniosku o oszacowanie szkód w jego gospodarstwie z powodu złożenia wniosku po terminie.
W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego na urzędowym formularzu skarżący podniósł argumenty dotyczące zasadności wniesionej skargi. W dalszej części urzędowego formularza skarżący oświadczył, że nie ma osób pozostających z nim w gospodarstwie domowym, a w skład jego majątku wchodzi udział w [...] domu o pow. [...] m2, w którym zajmuje powierzchnię [...] m2 i łazienkę. Ponadto posiada grunty rolne o pow. [...] ha po zmarłej matce, ma udział w działce o pow. [...] ha w wysokości [...] części i grunty o pow. [...] ha. Skarżący wykazał, że ma dwa ciągniki rolnicze (r. prod. [...] i [...]) wymagające remontu. Odnośnie dochodów skarżący podał, że wynoszą one [...] zł miesięcznie i pochodzą z płatności bezpośrednich wypłaconych przez ARiMR za 2018 r. w kwocie [...] zł.
Referendarz sądowy stwierdził, co następuje
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r., poz. 1302), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 (2 p.p.s.a.).
Użycie w przytoczonym przepisie sformułowania "wykaże" oznacza, że ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy spoczywa na stronie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Decyzja o przyznaniu prawa pomocy powinna być poprzedzona analizą dokładnych danych dotyczących stanu rodzinnego, majątkowego, wysokości dochodów i wydatków strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swojej sytuacji rodzinnej, majątkowej i finansowej.
Oświadczenie skarżącego złożone na urzędowym formularzu "PPF" okazało się niewystarczające do prawidłowej oceny jego rzeczywistej sytuacji materialnej. Skarżący w urzędowym formularzu "PPF" w rubryce, w której należy wykazać oszczędności zgromadzone na rachunkach bankowych oraz w gotówce powołał się na ustawę o ochronie danych osobowych, nie określając czy takie oszczędności posiada, czy też nie. Nie podał również, jakie posiada zobowiązania i stałe wydatki zapisując wskazaną rubrykę swoimi uwagami odnośnie do pracy sądu. Z kolei wskazując, że posiada nieruchomości rolne nie podał, jaki dochód uzyskuje z prowadzenia działalności rolniczej. Wątpliwości budziła również informacja, że jedyny dochód jaki skarżący uzyskuje to kwota [...] zł miesięcznie uzyskiwana tytułem płatności bezpośrednich za 2018 r. Wobec powyższego, celem ustalenia realnych możliwości płatniczych skarżącego, w dniu 11 października 2018 r., w trybie art. 255 p.p.s.a., skierowano do niego wezwanie do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący nadesłał pismo z dnia 2 listopada 2018 r., zaświadczenie Urzędu Miejskiego w [...] z dnia 29 października 2018 r. i wyciąg z jednego rachunku bankowego za okres od 25 kwietnia 2018 r. do 26 października 2018 r.
W piśmie z dnia 2 listopada 2018 r. skarżący oświadczył, że co do wezwania dotyczącego jego stanu finansowego, jego dane osobowe są jego prywatną sprawą. W dalszym ciągu skarżący nie ujawnił zatem czy posiada, czy też nie jakiekolwiek zasoby finansowe w gotówce, bądź na rachunkach bankowych. Skarżący nie złożył również oświadczenia w przedmiocie swoich zobowiązań i stałych wydatków - kosztów utrzymania koniecznego. W tym zakresie skarżący nie wykonał wezwania, czym uchybił obowiązkowi zachowania należytej staranności w przedstawieniu swojej sytuacji materialnej w sposób rzetelny i wyczerpujący.
Z kolei z przedłożonego zaświadczenia Urzędu Miejskiego w [...] wynika, że skarżący jest płatnikiem podatku rolnego z gospodarstwa o pow. [...] ha fiz. ([...] ha przel.) oraz że posiada we współwłasności grunty o pow. [...] ha fiz. ([...] ha przel.). Dane te różnią się od informacji złożonych przez skarżącego w urzędowym formularzu w zakresie wielkości posiadanych gruntów rolnych. Ponadto wymienione zaświadczenie nie wskazuje wielkości udziału skarżącego w gruntach o pow. [...] ha fiz., co uniemożliwia obliczenie dochodu z posiadanych nieruchomości.
W ocenie referendarza nie można dać wiary skarżącemu, że utrzymuje się jedynie z dochodu w wysokości [...] zł miesięcznie pochodzącego z płatności bezpośrednich za 2018 r w kwocie [...] zł. Doświadczenie życiowe wskazuje, że z kwoty [...] zł skarżący nie byłby w stanie ponieść swoich bieżących kosztów utrzymania (jak wyżywienie, ubranie, środki czystości, itp.) oraz kosztów utrzymania domu (opłat za energię elektryczną, ogrzewanie, wodę, wywóz nieczystości, itd.). Twierdzeniu skarżącego, że utrzymuje się wyłącznie z płatności z ARiMR za 2018 r. w kwocie [...] zł przeczy również przedłożony wyciąg bankowy za okres od 25 kwietnia 2018 r. do 26 października 2018 r. Wynika z niego, że tytułem płatności z ARiMR w okresie od 25 kwietnia 2018 do 26 października 2018 r. na konto skarżącego wpłynęła kwota [...] zł.
Zdaniem referendarza przytoczone okoliczności wskazują, że skarżący, wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., nie wykazał w pełni swojej sytuacji rzeczywistej majątkowej i finansowej. Wykonanie wezwania z dnia 11 października 2018 r. jedynie w częściowym, niepełnym zakresie, powoduje negatywne konsekwencje dla strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. Niedopełnienie przez stronę obowiązku złożenia dokumentów źródłowych, bądź dodatkowych oświadczeń, które pozwoliłyby na dokładną analizę jej sytuacji majątkowej, osobistej i finansowej, uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2013 r., sygn. I OZ 292/13; postanowienie NSA z 28 marca 2012 r., sygn. I OZ 189/12; CBOSA).
Skarżący nie wykazał zatem wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy osobie fizycznej określonych art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a., co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w całkowitym, jak również częściowym zakresie.
Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 (1 i (2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.