Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 25 listopada 2022 r. Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej w [...], po rozpatrzeniu odwołania [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] (dalej też jako "skarżąca", "spółka"), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] (dalej jako "organ I instancji") z dnia 30 września 2022 r. w przedmiocie nałożenia na skarżącą kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
W dniu 22 sierpnia 2022 r. w drogowym przejściu granicznym w [...], droga krajowa nr [...], na kierunku wjazdowym z Ukrainy do Polski, poddano kontroli zespół pojazdów, którym kierował O. S.. Zespół pojazdów składał się z ciągnika samochodowego marki [...], nr rej. [...] oraz naczepy ciężarowej marki [...], nr rej. [...] Zespołem pojazdów wykonywany był międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy z Ukrainy do Polski. Przewoźnikiem była [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w [...]. Kierowca okazał w toku kontroli:
- - wypis nr [...] z licencji wspólnotowej nr [...], dotyczącej międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy, wydanej dla przewoźnika: [...] spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...]
- - dowody rejestracyjne ciągnika samochodowego i naczepy ciężarowej;
- - paszport i prawo jazdy wydane dla O. S.;
- - międzynarodowy samochodowy list przewozowy CMR z dnia 4 sierpnia 2022 r. dotyczący przewożonego towaru. Przedmiotowym transportem przewożony był rzepak o łącznej wadze 22 042 kg.
W toku czynności kontrolnych ustalono, że z dowodu rejestracyjnego ciągnika samochodowego marki [...], nr rej. [...], wynika, że termin badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego upłynął w dniu 9 sierpnia 2022 r. Kierowca nie okazał żadnego innego dokumentu potwierdzającego, że pojazd został poddany wymaganemu badaniu technicznemu. Na podstawie systemu CEPIK potwierdzono, że termin badania technicznego ww. pojazdu upłynął w dniu 9 sierpnia 2022 r. W związku z czym, dowód rejestracyjny ww. pojazdu zatrzymano, elektronicznie dokonując stosownej adnotacji w systemie teleinformatycznym CEPIK oraz wydano kierowcy pokwitowanie potwierdzające tę czynność. Poinformowano kierowcę o stwierdzonym naruszeniu, sporządzono protokół kontroli drogowej wraz z opisem naruszeń, który kierowca podpisał bez zastrzeżeń.
Decyzją z dnia 30 września 2022 r. organ I instancji nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości [...] zł, na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 2201 ze zm.), dalej także jako "u.t.d." za naruszenie określone w l.p. 9.1. załącznika nr 3 do u.t.d., tj. za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym ważnego aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego.
W wyniku rozpatrzenia wniesionego przez skarżącą odwołania, Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej w [...] (dalej "organ II instancji", "organ odwoławczy") decyzją z dnia 25 listopada 2022 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji podkreślił, że spółka nie wykazała, iż nie miała wpływu na ujawnioną nieprawidłowość. Organ odwoławczy podniósł, że w toku postępowania skarżąca nie przedstawiła żadnego dowodu skutecznie kwestionującego prawidłowość ustaleń faktycznych organów. Bezspornym jest fakt, że w momencie kontroli w drogowym przejściu granicznym w [...] kierowca O. S., kierujący ciągnikiem samochodowym marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] wraz z naczepą ciężarową marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] wykonywał przewóz drogowy z Ukrainy do Polski, na rzecz [...] Spółki z o.o. pojazdem nieposiadającym ważnego aktualnego badania technicznego, potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego.
Odnosząc się do zarzutów odwołania i wyjaśnień strony organ II instancji podkreślił, że kolejki pojazdów ciężarowych oczekujących do odprawy granicznej i celnej w polsko – ukraińskich drogowych przejściach granicznych nie są sytuacją niespotykaną i trudną do przewidzenia. Decydując się na wykonywanie transportu drogowego poza granicami Polski, przewoźnik powinien zdawać sobie sprawę z tego, że realizacja zadania będzie czasochłonna, biorąc pod uwagę czasy oczekiwania w kolejce do odprawy granicznej i celnej, zarówno po stronie polskiej, jaki i ukraińskiej, a także konieczność wykorzystania obowiązkowych przerw wynikających z norm czasu pracy kierowcy. Badanie techniczne wykonywane jest po to, aby stwierdzić, czy stan techniczny pozwala na dopuszczenie danego środka transportu do ruchu. W przypadku braku aktualnych badań technicznych nie ma pewności, czy udział środka transport w ruchu drogowym nie zagraża bezpieczeństwu.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że podstawą zwolnienia strony od ewentualnej odpowiedzialności z art. 92a ust. 1 u.t.d. jest przepis z art. 92c ust. 1 tej ustawy. Przesłanką odstąpienia z nałożenia kary pieniężnej z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości w przestrzeganiu przepisów o transporcie drogowym jest sytuacja, gdy okoliczności i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewóz lub inne czynności związane z tym przewozem nie miał wpływu na ich powstanie, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć. W ocenie organu odwoławczego wszystkie okoliczności sprawy związane z naruszeniem dotyczącym Ip. 9.1. załącznika nr 3 do u.t.d. były okolicznościami, na które profesjonalny przewoźnik miał wpływ i mógł je przewidzieć.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie spółka wniosła o uchylenie w całości decyzji organu II instancji zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:
- 1. przepisów prawa procesowego, tj. art. 189f § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm., obecnie Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), dalej jako "k.p.a." w związku z art. 189a k.p.a., poprzez:
- - sprzeczne z przepisami ustalenie stanu faktycznego, na skutek przyjęcia wadliwej oceny i zgromadzonego materiału dowodowego, polegające na uznaniu, że kierowca poruszał się bez ważnego badania technicznego, nie uwzględniając przy tym warunków zlecenia według którego, planowo badanie miało być wykonane na czas, gdyby nie okoliczności związane z utrudnieniem dojazdu do miejsca rozładunku - korek przy granicy Polska - Ukraina, co miało uzasadnić nałożenie na stronę kary w wysokości 2000 zł;
- - dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego i nieuwzględnienie wyjaśnień, które były składane przez spółkę, co skutkowało naruszeniem przez organ zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a.;
- 2. przepisów prawa procesowego, tj. art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 189a k.p.a., poprzez jego niezastosowanie, tj. brak obligatoryjnego odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i pouczeniu strony, mimo znikomej wagi naruszenia oraz zaprzestania przez stronę naruszania prawa.
W uzasadnieniu zarzutów skargi skarżąca wyjaśniła, że zgodnie ze zleceniem transportowym z dnia 4 sierpnia 2022 r., spółka realizowała międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy, przewożąc jako ładunek rzepak. Jak wynika ze zlecenia, kierowca miał załadować się w dniu 5 sierpnia 2022 r. w miejscowości B. na Ukrainie. Rozładunek miał natomiast nastąpić w dniu 8 sierpnia 2022 r. w miejscowości D. na terenie Polski. Skarżąca wskazała, że miała wiedzę, na temat kończącej się ważności badania technicznego samochodu ciężarowego, dlatego też nowe badanie miało nastąpić niezwłocznie po wykonaniu ww. zlecenia. Nie odbyło się ono jednak w terminie, ze względu na nieprzewidziane wcześniej okoliczności, albowiem kierowca, który wykonywał transport utknął w korku, którego nie był w stanie ominąć by dojechać do Polski na czas, przed kończącym się upływem terminu badania technicznego pojazdu. Skarżąca podnosiła, iż nie była w stanie przewidzieć takich okoliczności.
Wykonywanie transportu bez ważnego badania technicznego pojazdu nie było umyślnym zamiarem, a badanie miało nastąpić natychmiast po realizacji zlecenia transportowego. Skarżąca podkreślała, że samochód był sprawny technicznie, co wynika z pozytywnego badania technicznego, które zostało wykonane w dniu 25 sierpnia 2022 r. Ponadto, samochód ciężarowy poza rozładunkiem oraz powrotem do bazy w miejscowości C. w większości czasu przemierzał jedynie niewielkie odległości w wolno postępującym korku. Skarżąca zarzuciła również, że organ w uzasadnieniu decyzji w żaden sposób nie ustosunkował się merytorycznie do składanych przez nią wyjaśnień oraz składanych dowodów, względem których mogłyby zachodzić przesłanki opowiadające się za odstąpieniem od nałożonej kary pieniężnej.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, a ściślej mówiąc przepisy art. 92a ust. 1 u.t.d. oraz lp. 9.1 załącznika nr 3 do tej ustawy, w związku z jej art. 92a ust. 7 u.t.d.. Zgodnie z pierwszym z powołanych przepisów (art. 92a ust. 1 u.t.d.), podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12000 zł za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 zł do 40 000 zł za każde naruszenie.
Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:
- 1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,
- 2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10
- - załącznika nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 7 pkt 1 u.t.d.).
W niniejszej sprawie bezspornym jest, że kontrolowany 22 sierpnia 2022 r. przewóz na kierunku wjazdowym z Ukrainy do Polski wykonywany był zespołem pojazdów, w którym ciągnik samochodowy nie posiadał ważnego aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego. Stwierdzone naruszenie opisane jest w lp. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d., z którego wynika, że wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego – sankcjonowane karą pieniężną w wysokości 2000 zł za każdy pojazd. Jak ustalono, termin ważności badania technicznego samochodu ciężarowego marki [...] o nr rej. [...] upłynął w dniu 9 sierpnia 2022 r.
Zdaniem strony skarżącej, brak aktualnych badań technicznych samochodu ciężarowego wynikał z nadzwyczajnych okoliczności, których nie mogła przewidzieć i za które nie ponosi odpowiedzialności. Skarżąca wskazała, że miała wiedzę, na temat kończącej się ważności badania technicznego samochodu ciężarowego, dlatego też nowe badanie miało nastąpić niezwłocznie po wykonaniu zaplanowanego zlecenia. Nie odbyło się ono jednak w terminie, ze względu na nieprzewidziane wcześniej okoliczności, albowiem kierowca, który wykonywał transport utknął w korku, którego nie był w stanie ominąć by dojechać do Polski na czas, przed kończącym się upływem terminu badania technicznego pojazdu.
Kwestie związane z wykonywaniem badań technicznych pojazdów zostały uregulowane w przepisach unijnych i krajowych.
Stosownie do art. 10 ust. 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/45/UE z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie okresowych badań zdatności do ruchu drogowego pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz uchylającej dyrektywę 2009/40/WE (Dz. U. UE. L. z 2014 r. Nr 127, str. 51 ze zm.), stacja kontroli pojazdów lub, w stosownych przypadkach, właściwy organ państwa członkowskiego, który przeprowadził badanie zdatności do ruchu drogowego pojazdu zarejestrowanego na jego terytorium, wydaje dla każdego pojazdu, który pozytywnie przeszedł takie badanie, poświadczenie na przykład w postaci wzmianki w dowodzie rejestracyjnym pojazdu, naklejki, świadectwa lub jakiejkolwiek innej łatwo dostępnej informacji. Poświadczenie wskazuje termin, w jakim należy przeprowadzić następnie badanie zdatności do ruchu drogowego.
Zgodnie zaś z art. 7 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/47/UE z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie drogowej kontroli technicznej dotyczącej zdatności do ruchu drogowego pojazdów użytkowych poruszających się w Unii oraz uchylającej dyrektywę 2000/30/WE (Dz. U. UE. L. z 2014 r. Nr 127, str. 134 z ze zm.), świadectwo zdatności do ruchu drogowego odpowiadające najbardziej aktualnemu badaniu zdatności do ruchu drogowego lub jego kopia lub – w przypadku wydania elektronicznego świadectwa zdatności do ruchu drogowego – uwierzytelniony lub oryginalny wydruk takiego świadectwa oraz protokół najbardziej aktualnej drogowej kontroli technicznej mają być przechowywane w pojeździe, jeżeli są one dostępne.
Z kolei w krajowym porządku prawnym, w świetle regulacji art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2022 r., poz. 988 ze zm.) wykonywanie przejazdu po drogach jest możliwe tylko pojazdem dopuszczonym do ruchu, a dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu samochodowego, jest dowód rejestracyjny albo pozwolenie czasowe. Stosownie zaś do art. 84 ust. 1 ww. ustawy, badanie techniczne pojazdów wykonuje zatrudniony na stacji diagnosta, potwierdzając tym samym stan techniczny pojazdu. Zatem przedstawienie pojazdu do badania technicznego powinno zostać dokonane przed upływem terminu ważności badania, a skoro w dniu kontroli dowód rejestracyjny nie zawierał stosownego wpisu potwierdzającego ważność badania technicznego, to skarżąca nie może skutecznie powoływać się na fakt, że kontrolowany pojazd był sprawny.
W ocenie sądu organ odwoławczy zasadnie nie znalazł w przedmiotowej sprawie podstaw do zastosowania przepisu art. 92c ust. 1 u.t.d.
Zgodnie z art. 92c ust. 1 u.t.d., nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć (pkt 1); za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ (pkt 2), lub od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. (pkt 3).
Brak zaistnienia przesłanek z art. 92c ust. 1 pkt 2 i 3 w okolicznościach niniejszej sprawy jest oczywisty i niesporny. Rozważenia wymaga, czy słusznie organ uznał, że nie zaistniały również przesłanki z pkt 1 art. 92c ust. 1 u.t.d.
Dla zwolnienia się z odpowiedzialności przewidzianej w tej regulacji podmiot wykonujący przewóz drogowy musi wykazać, że dołożył należytej staranności, czyli uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać organizując przewóz, a jedynie wskutek jakichś nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych okoliczności lub zdarzeń doszło do naruszenia przepisów prawa. Jako zdarzenia i okoliczności nie do przewidzenia należy rozumieć takie zjawiska, które występują rzadko, gwałtownie, niespodziewanie, a ich wystąpienie nie jest możliwe do zaplanowania i uniknięcia przy najdalej idących staraniach przedsiębiorcy przy prowadzeniu działalności gospodarczej. Powyższy przepis wskazuje na okoliczności o charakterze wyjątkowym i nadzwyczajnym, a więc na sytuacje powstałe w warunkach niezależnych od przedsiębiorcy, np. klęski żywiołowe, katastrofy czy wprowadzenie na danym obszarze stanów nadzwyczajnych. Wskazane w art. 92c ustawy przesłanki egzoneracyjne odnoszą się do okoliczności o charakterze obiektywnym, a celem tej regulacji nie jest rezygnacja z obowiązku przestrzegania przepisów ustawy o transporcie drogowym ani generalne uwalnianie przedsiębiorców od odpowiedzialności za naruszenia prawa.
Trafnie podkreślał organ II instancji, że braku aktualnych badań technicznych pojazdu nie można uznać za zdarzenie o charakterze nagłym i trudnym do przewidzenia, a tym samym powstanie samego naruszenia, czyli wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnych badań technicznych, jest sytuacją, na którą skarżąca miała realny wpływ i mogła jej uniknąć.
W szczególności, nie może być uznany za okoliczność nieprzewidywalną wskazywany przez spółkę fakt długiej kolejki pojazdów oczekujących do odprawy. Przewoźnik trudniący się międzynarodowym przewozem, ewentualność długiego oczekiwania na wyjazd z kraju zawsze powinien mieć na uwadze (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 28 sierpnia 2008 r. sygn. akt II SA/Bk 350/08, CBOSA).
Ponownie należy podkreślić, że w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. chodzi tylko i wyłącznie o zdarzenia nieoczekiwane i nadzwyczajne, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć (zob. np. wyrok z dnia 17 czerwca 2021 r., sygn. akt II GSK 1189/18, CBOSA). Przepis art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. nie może być interpretowany w taki sposób, który dopuszczałby zwolnienie z obowiązków określonych prawem, nawet w przypadku niedbalstwa. Trudno bowiem w innych kategoriach rozpatrywać uchybienie terminowi przeprowadzenia przewidzianych prawem okresowych, corocznych badań technicznych pojazdu należącego do zawodowego przewoźnika, który nie przeprowadza ich w terminie nie z powodu zdarzenia o charakterze nadzwyczajnym, ale z powodu nienależytego zaplanowania przewozu.
W niniejszej sprawie, w ocenie sądu, skarżąca nie dołożyła należytej staranności przy planowaniu transportu. Mając świadomość, że ważność okresowego badania technicznego samochodu ciężarowego kończy się w dniu 9 sierpnia 2022 r., według twierdzeń strony skarżącej, trasę przejazdu zaplanowano tak, aby pojazd przekroczył granicę w dniu poprzedzającym dzień utraty ważności badań technicznych. Wymaga jednak podkreślenia, że planując długą trasę prowadzącą z Ukrainy do Polski profesjonalny przewoźnik powinien wziąć pod uwagę takie powszechnie zdarzające się okoliczności, jak na przykład kolejki do kontroli granicznej (zwłaszcza w obecnej sytuacji istniejącego konfliktu zbrojnego na terytorium Ukrainy), oraz te mniej powszechne, ale przewidywalne, jak na przykład możliwa usterka.
Tym samym, zachowanie skarżącej, która nie uwzględniła możliwych trudności planując przewóz w okresie, na który przypadał upływ terminu ważności badania technicznego pojazdu, nie nosiło cech wymaganej od profesjonalnego przewoźnika należytej staranności.
Obowiązkiem profesjonalnego przewoźnika jest takie zorganizowanie transportu, by był zgodny z przepisami prawa. Niewątpliwie jednym z podstawowych obowiązków przedsiębiorcy transportowego jest wykonywanie transportu pojazdami mającymi ważne aktualne badania techniczne. Badania okresowe pojazdów są wykonywane corocznie. Zatem planując transport w okresie zbliżającego się upływu terminu ważności badania technicznego, skarżąca powinna zawczasu podjąć czynności w celu realizacji spoczywającego na niej z mocy prawa obowiązku poddania pojazdu okresowemu badaniu.
Wymaga podkreślenia, że decyzje administracyjne nakładające kary pieniężne za naruszenia przepisów regulujących transport drogowy mają szczególny charakter. Odpowiedzialność administracyjna za dopuszczenie do konkretnego naruszenia, określonego czy to w ustawie o transporcie drogowym, czy w innych przepisach krajowych, bądź unijnych, jest niezależna od kwestii zaistnienia winy po stronie dokonującej naruszenia, a tym bardziej nie bada się stopnia zawinienia. Stwierdzenie naruszenia prawa powoduje odpowiednią, zgodną z przepisami kwalifikację tego naruszenia, a w konsekwencji nałożenie kary w przewidzianej ustawą wysokości, bez możliwości miarkowania kary czy odstąpienia od jej nałożenia, poza omówionym wyżej art. 92c u.t.d. oraz art. 92b u.t.d., który nie odnosi się do okoliczności niniejszej sprawy. Zasada praworządności wymagała więc od organu administracji, aby stwierdzając naruszenie określone lp. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d., nałożył przewidzianą w tym przepisie karę, określoną w stałej wysokości na kwotę 2000 zł.
Odnosząc się do zarzutu niezastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 189a k.p.a., poprzez nierozważenie możliwości odstąpienia od nałożenia kary stwierdzić należy, że przepis ten nie ma zastosowania w sprawach z zakresu kar pieniężnych wymierzanych na podstawie u.t.d. właśnie ze względu na treść art. 92c ust. 1 u.t.d. oraz art. 189a § 2 k.p.a. Zakres stosowania przepisów Działu IVa k.p.a. (Administracyjne kary pieniężne) wyznacza art. 189a, stanowiąc w § 1, że w sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu stosuje się przepisy niniejszego działu. W § 2 stanowi on jednocześnie, że w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: 1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, 2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, 3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, 4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, 5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej, 6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej – przepisów wymienionego działu w tym zakresie nie stosuje się.
Z regulacji tej wynika, że uregulowanie w przepisach odrębnych zagadnień wymienionych § 2 jest wystarczające dla przyjęcia, że przepisy tego działu nie mają zastosowania. Co istotne, jak pokreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 września 2021 r. w sprawie sygn. akt II GSK 248/21, CBOSA nie jest przy tym konieczne, aby przepisy odrębne regulowały te zagadnienia w zakresie, w jakim są one uregulowane w przepisach Działu IVa, to jest, aby zakres normowania w przepisach odrębnych pokrywał się z zakresem normowania w przepisach wymienionego działu. Oznacza to, że jeżeli zakres normowania zagadnienia prawnego określonego w § 2 w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach Działu IVa lub przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny, to dany przepis Działu IVa nie ma zastosowania (zob. też A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2023, art. 189a).
Zastosowanie art. 189f § 1 k.p.a. w rozpatrywanej sprawie nie może być uznane za usprawiedliwione, albowiem nie zaktualizowały się określone art. 189a § 2 k.p.a. przesłanki zastosowania omawianej instytucji. Z przepisów odrębnych w rozumieniu art. 189a § 2 k.p.a. in fine, tj. z art. 92c u.t.d. wynika, że w warunkach w nim określonych nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, to za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że jako przepis odrębny w relacji do przepisów Działu IVa k.p.a. reguluje on zagadnienie, o którym mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w związku z art. 189f k.p.a. Konsekwencją jego zastosowania jest to, że w sytuacji zaistnienia naruszenia penalizowanego administracyjną karą pieniężną oraz zaktualizowania się jednej z określonych nim przesłanek wyłączenia odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz drogowy na podmiot ten nie jest nakładana kara pieniężna, albowiem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia tej kary, a wszczęte umarza się.
Stosowanie art. 92c u.t.d. w praktycznym wymiarze ma więc w istocie rzeczy ten sam skutek, co zastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w związku z art. 189f k.p.a., ponieważ za zaistniałe i ujawnione naruszenie prawa, kara ta nie jest nakładana, a dla przyjęcia, że przepisy Działu IVa k.p.a. nie mają zastosowania istotne znaczenie ma, jak wskazano, to, aby zagadnienie, o którym mowa w § 2 art. 189a k.p.a. zostało uregulowane w przepisach odrębnych bez względu na to, czy zakres tego unormowania w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu unormowania tego samego zagadnienia w przepisach Działu IVa lub, czy przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny (por. też wyrok WSA w Poznaniu z dnia 22 lutego 2023 r. sygn. akt III SA/Po 1201/22 oraz wyrok NSA z dnia 28 września 2021 r. sygn. akt II GSK 717/21, CBOSA).
Reasumując, skontrolowany zespół pojazdów nie posiadał aktualnych badań technicznych. Obalenie ustaleń protokołu kontroli, jako dokumentu urzędowego jest – stosownie do art. 76 § 3 k.p.a. – możliwe, jednak wymaga przedstawienia dowodu przeciwko treści tego dokumentu. Tymczasem w sprawie takiego przeciwdowodu brak. Wbrew zarzutom skargi, brak jest podstaw do zarzucenia organom naruszenia przepisów postępowania dotyczących oceny zebranego materiału dowodowego i należytego uzasadnienia przyjętego stanowiska. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy szczegółowo wyjaśnił podstawę prawną decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Organ odniósł się również do składanych przez stronę wyjaśnień i podniesionych w odwołaniu zarzutów i wyjaśnił stronie, dlaczego nie uznał ich za zasadne. Tym samym zarzut naruszenia art. 11 k.p.a. uznać należy za nietrafny. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia innych przepisów postępowania, w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wobec zatem bezzasadności zarzutów sformułowanych w skardze oraz wobec niestwierdzenia uchybień, które mogły mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, a które sąd miał obowiązek uwzględniać z urzędu, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.), dalej "p.p.s.a." skargę należało oddalić.
Skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Stosowny wniosek został złożony przez organ w odpowiedzi na skargę, zaś skarżąca nie wnosiła o przeprowadzenie rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).