Uzasadnienie
Aktem z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] Prezydent Miasta na podstawie art. 68 Kodeksu pracy, art. 30 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 15 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz. U. z 2001 r. nr 13, poz. 123 ze zm.) powołał z dniem 1 lutego 2005 r. L.T. na stanowisko dyrektora Muzeum C. w C. Pismem z dnia 4 lipca 2005 r. Komisja Zakładowa [...] Muzeum C. w C. wezwała Prezydenta Miasta do usunięcia naruszenia prawa, które nastąpiło w wyżej wymienionym akcie powołania. Wezwanie doręczono w dniu 5 lipca 2005 r. (prezentata Sekretariatu Prezydenta Miasta).
W dniu 16 sierpnia 2005 r. Komisja Zakładowa [...] Muzeum C. w C. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na akt Prezydenta Miasta z dnia [...] stycznia 2005 r. o powierzeniu stanowiska Dyrektora Muzeum C. w C. L.T.
W skardze strona skarżąca aktowi powołania zarzuciła:
- 1) naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Kultury z dnia 30 czerwca 2004 r. w sprawie instytucji kultury (Dz. U. nr 154, poz. 1629) przez wadliwe przeprowadzenie w dniu 24 listopada 2004 r. konkursu na Dyrektora Muzeum C. w C.,
- 2) nieuwzględnienie opinii strony skarżącej bez podania przyczyn.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta reprezentowany przez wniósł o odrzucenie, względnie o oddalenie skargi. W sprawie zaskarżenia do sądu administracyjnego uchwały lub zarządzenia organu gminy w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym stosuje się termin do wniesienia skargi określony w art. 53 ust. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, którego bieg rozpoczyna się od dnia doręczenia skarżącemu odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, gdy odpowiedź została doręczona przed upływem dwumiesięcznego terminu przewidzianego do rozpatrzenia wezwania. Jeżeli odpowiedzi nie doręczono, termin do wniesienia skargi biegnie od dnia upływu tego dwumiesięcznego terminu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga Komisji Zakładowej [...] Muzeum C. w C. na akt Prezydenta Miasta z dnia [...] stycznia 2005 r. o powołaniu L.T. na stanowisko dyrektora Muzeum C. w C., z uwagi na to, że została wniesiona przed upływem dwumiesięcznego terminu od dnia doręczenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa oraz z uwagi na to, że została wniesiona przez podmiot nie mający legitymacji skargowej w niniejszej sprawie w postępowaniu sądowoadministracyjnym, nie może być rozpatrzona merytorycznie. Skarga taka jest niedopuszczalna w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) i podlega odrzuceniu.
Warunkiem poddania kontroli merytorycznej aktu administracyjnego przez sąd administracyjny jest skuteczne zaskarżenie owego aktu do sądu, co oznacza między innymi wniesienie skargi na ów akt w przewidzianym prawem terminie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie podziela stanowisko Prezydenta Miasta, że skarga została wniesiona przedwcześnie.
Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Podstawą zatem zaskarżenia do sądu uchwały lub zarządzenia jest uprzednie wezwanie organu, który ów akt wydał, do usunięcia naruszenia prawa. W przedmiotowej sprawie skarżący wezwał organ samorządowy do usunięcia naruszenia prawa.
Stosownie do art. 101 ust. 3 cyt. ustawy w sprawie wezwania do usunięcia naruszenia stosuje się przepisy o terminach załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym. W świetle powyżej przytoczonego przepisu oraz art. 102a ustawy o samorządzie gminny, w myśl którego w sprawach, o których mowa w niniejszym rozdziale, nie stosuje się przepisów art. 52 § 3 i 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do ustalenia, w jakim terminie organ zobowiązany jest do udzielenia odpowiedzi na wezwanie do usunięcia prawa oraz w jakim terminie należy wnieść skargę do sądu w razie braku odpowiedzi na wezwanie - nie będą miały zastosowania przepisy regulujące wnoszenie skarg zawarte w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, lecz przepisy o terminach załatwiania spraw zawarte w Kodeksie postępowania administracyjnego (por. wyrok naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 kwietnia 2002 r., sygn. akt IV SA 2638/2001; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 stycznia 2001 r., sygn. akt III RN 54/2000, opubl.
OSNAPiUS 2001/21 poz. 633; uchwała Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 maja 1998 r., sygn. akt FPS 1/98, opubl. OSP 1998/9 poz. 157; uchwała Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 8 czerwca 1995 r., sygn. akt III AZP 9/95, opubl. OSNAPiUS 1995/20, poz. 243 i in.).
W myśl określającego terminy załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym art. 35 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego - załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Na gruncie zaskarżania uchwały lub zarządzenia organu samorządowego do sądu, z powyższego wynika, że organ samorządowy obowiązany jest w ciągu najpóźniej dwóch miesięcy od otrzymania wezwania do usunięcia naruszenia prawa - udzielić odpowiedzi na owo wezwanie.
Skarga do sadu administracyjnego na uchwałę lub zarządzenie organu samorządu terytorialnego powinna być zatem wniesiona w terminie 30 dni od dnia, w którym skarżący został zawiadomiony o odmowie usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ samorządowy nie zajął stanowiska wobec wezwania do usunięcia naruszenia prawa, bieg terminu trzydziestodniowego do wniesienia skargi rozpoczyna się od dnia następnego po dniu, w którym upłynął maksymalny termin ustanowiony na mocy art. 35 § 3 k.p.a. do załatwienia sprawy (por. P. Chmielnicki [w:] K. Bandarzewski, P. Chmielnicki (red.), P. Dobosz, W. Kisiel, P. Kryczko, M. Mączyński, S. Płażek, Komentarz do ustawy o samorządzie gminnym, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, cyt. za Lex Polonica).
W przedmiotowej sprawie Prezydent Miasta został wezwany do usunięcia naruszenia prawa w dniu 5 lipca 2005 r. Skargę zaś wniesiono w dniu 16 sierpnia 2005 r., a zatem przed upływem dwumiesięcznego terminu przysługującego organowi na ustosunkowanie się do wezwania.
Dodatkowo w stanie faktycznym sprawy wymaga rozważenia kwestia legitymacji do złożenia skargi do sądu na akt powołania dyrektora Muzeum C. z dnia [...] stycznia 2005 r.
Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Na podstawie § 2 powołanego przepisu uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi.
W związku z brzmieniem powołanego przepisu wyróżnia się dwie grupy podmiotów mających legitymację do wniesienia skargi. Do pierwszej grupy zalicza się te, którym uprawnienie to przysługuje w celu ochrony ich naruszonego interesu prawnego. Drugą grupę podmiotów stanowią te, których uprawnienie do wniesienia skargi zostało przyznane w celu obrony cudzych spraw, ze względu na konieczność ochrony porządku prawnego.
Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia jest wkroczeniem w sferę prawną określonego podmiotu. Interes prawny lub uprawnienie, ich charakter i zakres wytyczają przepisy prawa materialnego, co zgodnie podkreśla orzecznictwo sądowe.
W niniejszej sprawie skargę na akt powołania dyrektora Muzeum C. w C. z dnia [...] stycznia 2005 r. wniosła Komisja Zakładowa [...] Muzeum C. w C. Zaskarżony akt powołania nie dotyczy sfery interesu prawnego związku zawodowego. Związek zawodowy nie występuje w sprawie jako organ działający w celu ochrony obiektywnego porządku prawnego lub uprawniony na podstawie innych ustaw do wniesienia skargi w przedmiotowej sprawie, lecz jako instytucja uprawniona do ochrony interesów pracowników w zakresie stosunku pracy.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz. U. nr 79, poz. 854 ze zm.) związek zawodowy jest dobrowolną i samorządną organizacją ludzi pracy, powołaną do reprezentowania i obrony ich praw, interesów zawodowych i socjalnych. Związki zawodowe reprezentują pracowników, bronią ich godności, praw i interesów materialnych i moralnych, zarówno zbiorowych, jak i indywidualnych, kontrolują przestrzegania przepisów dotyczących interesów pracowników, emerytów, rencistów, bezrobotnych i ich rodzin (art. 4, art. 7, art. 8 ustawy o związkach zawodowych). Ani z powyżej przytoczonych przepisów ogólnych ustawy o związkach zawodowych, ani z innych przepisów tej ustawy nie można wywnioskować legitymacji związków zawodowych do zaskarżania aktów organów administracji publicznej w sprawach z zakresu administracji publicznej.
Biorąc pod uwagę powyższe przepisy oraz samą istotę zakresu wynikających z przepisów ogólnych cyt. ustawy zadań związków zawodowych, należy stwierdzić, że związki zawodowe są uprawnione do reprezentowania pracowników i kontrolowania przestrzegania przepisów prawa dotyczących interesów pracowników, ale odnośnie spraw z zakresu stosunków pracy. W przedmiotowej sprawie zaskarżono natomiast akt o charakterze publicznoprawnym (administracyjnym) wywołującego skutki także w sferze prawa pracy.
Z powyższego wynika, że w sprawie aktu powołania dyrektora instytucji kultury czyli aktu z zakresu administracji publicznej przyznanie związkowi zawodowemu jako organizacji powołanej do ochrony interesów pracowników w zakresie prawa pracy byłoby zbyt szeroką interpretacją przepisów ustawy o związkach zawodowych. Traktując powołanie dyrektora instytucji kultury przez organ samorządu terytorialnego jako akt z zakresu administracji publicznej charakteryzujący się skutkami z zakresu prawa pracy, należy stwierdzić, że związek zawodowy nie ma interesu prawnego w zaskarżeniu owego aktu w postępowaniu przed sądem administracyjnym.
Tym samym uznać należy, że przedmiotowa skarga została złożona przez podmiot nie mający legitymacji do złożenia skargi do sądu na akt powołania dyrektora Muzeum C. w C. z dnia [...] stycznia 2005 r.
W tym stanie rzeczy skarga z dnia 24 stycznia 2005 r. jako wniesiona z naruszeniem terminu wynikającego z art. 35 § 3 k.p.a. oraz jako niedopuszczalna z uwagi na złożenie przez podmiot nie mający legitymacji do jej złożenia - podlega odrzuceniu.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.