Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] września 2011 r. ([...]) Starosta P. odmówił Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. (działającemu jako organ egzekucyjny) udzielenia informacji na temat, czy Z. K. figuruje w ewidencji gruntów i budynków jako właściciel, współwłaściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości. Odmawiając udzielenia informacji w tej sprawie, Starosta P. powołał się na art. 24 ust. 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne i stwierdził, iż w myśl tego przepisu, uzyskanie informacji uzależnione jest od istnienia interesu prawnego po stronie wnioskodawcy. Tymczasem ZUS nie wykazał swojego interesu prawnego w żądaniu uzyskania informacji od Starostwa. Przepis art. 36 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, na który powołuje się wnioskodawca, nie może być uznany jako podstawa wskazująca na istnienie interesu prawnego ZUS-u w uzyskaniu informacji z ewidencji gruntów i budynków.
ZUS poszukuje bowiem majątku określonego dłużnika. Z tego majątku ma być prowadzona egzekucja. W związku z tym ZUS nie wnioskuje o przedłożenie mu konkretnych informacji i w tej sytuacji - zdaniem Starosty - wnioskodawca powinien wystąpić w celu uzyskania takich informacji na drogę postępowania cywilnego, a nie żądać informacji w trybie administracyjnym i domagać się - w trybie art. 217 k.p.a. -udostępnienia danych w formie zaświadczenia.
W trakcie kontroli instancyjnej przeprowadzonej przez L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w L. rozpoznano zażalenie ZUS–u na powyższe postanowienie i utrzymano je w mocy. W tym zakresie organ odwoławczy w swoim postanowieniu z dnia [...] listopada 2011 r. argumentował między innymi, podzielając stanowisko Starosty P., że udzielenie informacji uzależnione jest od wykazania interesu prawnego po stronie wnioskodawcy.
W skardze sądowej ZUS zarzucił L. Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w L. naruszenie szeregu przepisów, w tym art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, poprzez wydanie postanowienia o odmowie udzielenia informacji (informacji jawnych w rozumieniu ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne) w sytuacji, kiedy zgodnie z w/w przepisem organ powinien wydać decyzję.
W odpowiedzi na skargę L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w L. wniósł o jej oddalenie.
Sąd zważył, co następuje
Skarga jest zasadna.
Z akt sprawy wynika, że we wniosku z dnia [...] września 2011 r. złożonym – w trybie przepisów regulujących postępowanie egzekucyjne w administracji - Zakład Ubezpieczeń Społecznych domaga się od Starosty P. udzielenia informacji, czy Z. K. figuruje w ewidencji gruntów i budynków jako właściciel, współwłaściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości. Treść wniosku bezpośrednio wskazuje, że ZUS realizuje uprawnienia organu egzekucyjnego. Świadczy to, że ZUS działa w tym przypadku zarówno jako wierzyciel dłużnika, Z. K. oraz jako organ prowadzący egzekucję administracyjną.
Zatem ZUS ma interes prawny w uzyskaniu informacji na temat nieruchomości należących do dłużnika. Do takiego wniosku prowadzi analiza przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Stosownie do jej art. 26 ust. 2, wystawione przez ZUS dokumenty stwierdzające istnienie należności z tytułu składek oraz jej wysokość są podstawą wpisu hipoteki do księgi wieczystej nieruchomości stanowiącej własność zobowiązanego. Powyższy przepis w ust. 3 określa, że dla zabezpieczenia należności z tytułu składek Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych przysługuje hipoteka przymusowa na wszystkich nieruchomościach dłużnika. Pogląd prawny, że ZUS może skutecznie zwracać się do organów administracji publicznej o udzielenie informacji w zakresie niezbędnym do prowadzenia egzekucji znajduje potwierdzenie w dyspozycji zamieszczonej w art. 36 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (zresztą na tenże przepis ZUS powołuje się w swoim wniosku z dnia [...] września 2011 r.). Drugoplanowym zagadnieniem jest więc kwestia, że ZUS nie prowadzi egzekucji z nieruchomości dłużnika.
W tych okolicznościach odmowa udzielenia informacji nie może być zaakceptowana. Starosta P., podobnie jak i L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w L. niesłusznie powołuje się na art. 24 ust. 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne jako podstawę rozstrzygnięcia w tej sprawie. W myśl tego przepisu, uzyskanie informacji z operatu ewidencji gruntów i budynków uzależnione jest od istnienia interesu prawnego po stronie wnioskodawcy. Wbrew stanowisku orzekających organów, ZUS wykazuje swój interes prawny w żądaniu uzyskania informacji od Starosty P. Poza tym ZUS nie wnioskuje o wydanie mu zaświadczenia w trybie art. 217 k.p.a. Udostępnianie informacji na temat danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków nie jest unormowane przez Kodeks postępowania administracyjnego, ale przez przepisy szczególne ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne. Określa ona w art. 24 ust. 2 i 4, że informacje zawarte w operatach ewidencji gruntów i budynków są jawne, z zastrzeżeniem ust.
- 5. Treść tych przepisów oznacza, iż ochronie podlegają dane osobowe podmiotów mających określone prawa majątkowe do nieruchomości. Takimi podmiotami są na przykład właściciele gruntów i budynków.
Treść wniosku z dnia [...] września 2011 r. wskazuje, że ZUS posiada dane osobowe dłużnika.
Zaskarżone postanowienie jest wadliwym rozstrzygnięciem także z innego powodu. Z treści przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej wynika, że odmowa udzielenia informacji publicznej następuje w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 tejże ustawy). W myśl jej art. 16 ust. 2, do decyzji, o których mowa w ust. 1 stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W tej sytuacji odmowa udzielenia informacji powinna przybrać formę decyzji, a nie postanowienia. Zachodzi więc określona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podstawa do stwierdzenia przez Sąd nieważności zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Starosty P. z dnia [...] września 2011 r.
Z tych też względów orzeczono jak w sentencji. Zwrot kosztów postępowania na rzecz ZUS uzasadnia treść art. 200 p.p.s.a.