Uzasadnienie
Decyzją w sprawie Nr [...] z dnia [...] wydaną na podstawie art. 141 ust. 5 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 65 poz. 385 ze zm.), po zapoznaniu się z wnioskiem Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej Akademii Medycznej, Rektor Akademii Medycznej utrzymał w mocy decyzję Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej Wydziału Lekarskiego o nieprzyjęciu B. Ć. na I rok studiów.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w wyniku postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego w związku ze złożonym przez skarżącą odwołaniem, ustalono, iż rekrutacja została przeprowadzona zgodnie z przepisami ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym, jak również postanowieniami Uchwały Nr XCIX/2004 Senatu Akademii Medycznej z dnia 19 maja 2004 r. w sprawie zasad i trybu przyjmowania na studia AM w roku akademickim 2005/2006.
Podniesione w odwołaniu zarzuty nie stanowią podstawy do stwierdzenia nieprawidłowości w toku postępowania rekrutacyjnego przeprowadzonego przez Wydziałową Komisję Rekrutacyjną.
Organ odwoławczy podniósł, że Uczelniana Komisja Rekrutacyjna poinformowała, iż zawarte w odwołaniu zastrzeżenia do pytań zostały ocenione ponownie przez Okręgową Komisję Egzaminacyjną (OKE) i utrzymano punktację.
Uzyskana przez skarżącą liczba punktów (182,5) nie stanowi podstawy do przyjęcia na I rok studiów dziennych kierunek lekarski, ponieważ minimalna liczba punktów, kwalifikująca do przyjęcia na te studia na rok akademicki 2005/2006 wynosi 186 punktów.
Skarżąca w skardze z dnia [...] złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na przedmiotową decyzję Rektora wniosła o jej uchylenie i zarzuciła naruszenie zasad oceny pracy egzaminacyjnej.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że wniosła zastrzeżenia w zakresie oceny ok. 15 pytań, których jednak Uczelniania Komisja Rekrutacyjna nie uwzględniła.
Skarżąca podała szereg przykładów, nieprawidłowych jej zdaniem ocen poszczególnych pytań egzaminacyjnych.
W odpowiedzi na skargę Rektor AM wniósł o jej oddalenie i wskazał, że skarżąca była kandydatką z tzw. "starą maturą", wobec czego w postępowaniu rekrutacyjnym na studia obowiązywał ją test centralny z biologii, chemii i fizyki, którego poziom wymaganych wiadomości był porównywalny z "nową maturą" z tych przedmiotów na poziomie rozszerzonym oraz ujednolicony test na określenie predyspozycji intelektualnych. Przygotowaniem ogólnopolskich egzaminów testowych zajmowało się Centrum Egzaminów Medycznych. Testy sprawdzała i oceniała Okręgowa Komisja Egzaminacyjna.
W wyniku postępowania kwalifikacyjnego skarżąca otrzymała ogółem 182,5 punktów, w tym: z biologii - 70 punktów, z chemii - 63 punkty, z fizyki - 44 punkty, z testu kompetencyjnego – 5,5 punktów.
Z uwagi na ograniczony limit miejsc (200 miejsc), Wydziałowa Komisja Rekrutacyjna kwalifikowała na I rok studiów dziennych kierunek lekarski na rok akademicki 2005/2006 kandydatów, którzy uzyskali odpowiednio wysoką punktację do wyczerpania limitu miejsc (minimum 187,5 punktu). Osiągnięta przez skarżącą liczba punktów okazała się zbyt mała, dlatego też nie została ona przyjęta na I rok studiów.
Skarżąca zwróciła się do Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej o udostępnienie pracy egzaminacyjnej do wglądu, po czym wniosła o ponowną ocenę jej pracy egzaminacyjnej. Zastrzeżenia te zostały przekazane do Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej, która nie uznała zarzutów skarżącej.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że przyjęcia na studia we wszystkich uczelniach medycznych w Polsce są ograniczone. Limit określił Minister Zdrowia w rozporządzeniu w sprawie limitów przyjęć na studia medyczne z dnia 16 czerwca 2005 r. (Dz. U. Nr 119, poz. 1014) - na rok akademicki 2005/2006 limit przyjęć na studia dzienne kierunek lekarski w Akademii Medycznej wynosił 200 miejsc. Akademia Medyczna, podobnie jak inne uczelnie medyczne w Polsce, nabór na studia kandydatów z tzw. "starą maturą" przeprowadziła na podstawie egzaminów wstępnych w postaci ogólnopolskiego testu egzaminacyjnego przygotowanego przez Centrum Egzaminów Medycznych. Egzaminy te przeprowadzane są w uczelniach medycznych w tym samym terminie. Oceną egzaminów zajmują się niezależni eksperci z Okręgowych Komisji Egzaminacyjnych - testy ubiegających się o przyjęcie na studia w Akademii Medycznej oceniała Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w K. Zakres egzaminu, jego forma, sposób przeprowadzenia i oceniania był taki sam dla wszystkich kandydatów którzy przystąpili do egzaminu.
Eksperci z OKE w K., po analizie odwołania skarżącej od oceny zadań z egzaminu wstępnego uznali, że zadania egzaminacyjne zostały ocenione poprawnie, wobec czego uzyskana przez nią punktacja w postępowaniu rekrutacyjnym nie uległa zmianie.
Na studia dzienne kierunek lekarski w AM przyjęto 203 osoby, a więc przyznany rozporządzeniem limit miejsc został wyczerpany i przekroczony o 3 miejsca. Przyjęcie na studia ponad limit stanowi naruszenie przepisów w związku z czym Rektor może ponieść konsekwencje określone w ustawie o szkolnictwie wyższym. Uczelnia, na kształcenie studentów studiów dziennych, otrzymuje dotacje budżetową w przeliczeniu na jednego studenta według przyznanego limitu miejsc. Każde przekroczenie limitu przyjęć na studia powoduje dla Uczelni dodatkowe koszty, które musi pokryć z przychodów z własnej działalności gospodarczej, a z uwagi na specyfikę działalności Uczelni, jej możliwości zarobkowania są ograniczone.
Sąd zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna.
W myśl art. 2 ust. 1 obowiązującej w trakcie procesu rekrutacji na studia ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 65, poz. 385 ze zm.), zwanej dalej "ustawą" – szkoły wyższe są organizowane i działają na zasadzie wolności badań naukowych, wolności twórczości artystycznej i wolności nauczania.
Silna niezależność szkolnictwa wyższego od organów administracji, wywodząca się ze specyficznej roli uczelni, w tym konieczności zapewnienia im swobody uprawiania nauki, a także z wielowiekowej tradycji i społecznego szacunku dla świata akademickiego, została zagwarantowana m.in. w w/w ustawie. Zgodnie z nią, organy administracji rządowej lub jednostek samorządu terytorialnego mogą podejmować decyzje dotyczące uczelni tylko w przypadkach przewidzianych w ustawach (art. 7), uczelnia ma osobowość prawną (art. 8), a szczegółowy ustrój uczelni oraz inne sprawy dotyczące jej funkcjonowania, nie uregulowane w ustawie, określa statut (art. 9).
Uczelnia ma swobodę w doborze kadry naukowej i dydaktycznej, jak i prawo kształtowania reguł rekrutacji studentów. Stosownie do art. 141 ust. 1 ustawy – Senat uczelni, na wniosek rady wydziału, uchwala warunki i tryb rekrutacji na studia oraz zakres egzaminu wstępnego.
Nie ulega wątpliwości, że proces rekrutacji jest swoistym postępowaniem administracyjnym, w wyniku którego wydawane są decyzje administracyjne. W świetle art. 141 ust. 5 ustawy - od decyzji komisji rekrutacyjnej służy odwołanie (...) do uczelnianej komisji rekrutacyjnej (...). Decyzję podejmuje rektor zgodnie z wnioskiem uczelnianej komisji rekrutacyjnej. Jak wynika z treści art. 161 ust. 1 ustawy – do decyzji podjętych przez organ uczelni w indywidualnych sprawach studenckich, stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego.
Uchwałą Nr XCIX/2004 z dnia 19 maja 2004 r. Senat Akademii Medycznej zatwierdził warunki i tryb rekrutacji na studia w tej uczelni w roku akademickim 2005/2006, które stanowią Załącznik Nr 1 do Uchwały.
W załączniku tym znajdują się warunki i tryb rekrutacji, które dotyczą kandydatów na wszystkie wydziały uczelni (k. 63-67 akt sądowych) oraz teksty regulaminów rekrutacji (regulamin A) i regulaminów egzaminów wstępnych (regulamin B) obowiązujących dla poszczególnych wydziałów.
Zgodnie z postanowieniami ogólnymi oraz szczegółowymi dotyczącymi kandydatów na I rok studiów Wydziału Lekarskiego (por. regulamin A i regulamin B – k. 88-107 akt sądowych) – postępowanie rekrutacyjne na wyższe studia dzienne odbywa się na podstawie kwalifikacji wstępnej (dopuszczenie do egzaminu) oraz egzaminu wstępnego, przy czym przyjmowani są kandydaci z "nową" i "starą" maturą.
Egzamin wstępny na kierunek lekarski i stomatologię dla kandydatów z "nową" maturą składa się z konkursu matur oraz centralnego egzaminu testowego określającego predyspozycje do zawodu (test kompetencyjny) zawierającego 20 pytań.
Egzamin wstępny na w/w kierunki dla kandydatów ze "starą" maturą składa się z egzaminu wstępnego z biologii, chemii i fizyki z astronomią oraz centralnego egzaminu testowego – identycznego jak dotyczącego kandydatów z "nową" maturą. Za poprawne rozwiązanie każdego pytania z przedmiotów objętych egzaminem wstępnym zdający otrzymuje jeden punkt, a za poprawną odpowiedź na pytania zamieszczone w tekście kompetencyjnym – 0,5 punktu za każde pytanie.
Opracowanie testu kompetencyjnego uczelnia zleciła Centrum Egzaminów Medycznych (CEM), zaś zadań egzaminacyjnych z biologii, chemii i fizyki z astronomią – Centralnej Komisji Egzaminacyjnej (CKE).
Oceny wyników testu kompetencyjnego dokona CEM, natomiast oceny wyników egzaminów przedmiotowych dokona właściwa Okręgowa Komisja Egzaminacyjna (tj. OKE w K.).
W wyniku postępowania kwalifikacyjnego skarżąca otrzymała ogółem 182,5 punktów, w tym: z biologii – 70 punktów, z chemii – 63 punkty, z fizyki – 44 punkty, z testu kompetencyjnego – 5,5 punktów.
Na wniosek Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej AM, Rektor zdecydował, że na pierwszy rok Wydziału Lekarskiego zostaną przyjęte osoby, które osiągnęły minimum 186 punktów (razem 203 osoby), co oznaczało przekroczenie limitu ministerialnego o 3 osoby (por. k. 20-26 akt sądowych).
W odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej B. Ć. zgłosiła zastrzeżenia odnośnie zaniżonej – w jej ocenie punktacji dotyczącej kilkunastu zadań egzaminacyjnych z biologii, chemii i fizyki, prosząc o dokonanie weryfikacji.
Owe zastrzeżenia były rozpatrywane przez ekspertów OKE w K., na podstawie § 6 ust. 9 pkt 1 regulaminu A (por. k. 101 v akt sądowych).
Eksperci, nie podzielając tych zastrzeżeń, podtrzymali dotychczasową punktację stwierdzając, że jest ona adekwatna do opracowanego modelu odpowiedzi i schematu punktowania.
Po zajęciu stanowiska przez ekspertów – Uczelniana Komisja Rekrutacyjna AM, przedstawiła odwołanie B. Ć. – Rektorowi, ten zaś wydał decyzję będącą przedmiotem skargi sądowej.
Przedstawienie osobie egzaminowanej określonego zadania do rozwiązania oraz porównanie udzielonej przez nią odpowiedzi z wzorem odpowiedzi, ustalonym przez egzaminatorów, a następnie przyznanie odpowiedniej liczby punktów zgodnie z ustalonym schematem punktowania, stanowią zasadnicze elementy trybu oceniania wiadomości kandydata na wyższe studia.
Powyższe czynności mieszczą się w kategoriach "oceniania", nie zaś decydowania.
W przedmiotowej sprawie, organy uczelni uczyniły zadość regulacjom prawa wewnętrznego, skoro na żądanie skarżącej zleciły weryfikację ocen – przyznanej punktacji za niektóre zadania – uprawnionym do tego egzaminatorom, w celu wyeliminowania ewentualnych omyłek.
W świetle utrwalonego orzecznictwa, właściwość sądu administracyjnego ogranicza się do badania zgodności z prawem decyzji administracyjnych, którymi są rozstrzygnięcia o przyjęciu lub odmowie przyjęcia na pierwszy rok studiów. W tym trybie nie mogą być podważane oceny kwalifikacyjne, będące rezultatem oceniania wiadomości kandydata (por. wyroki NSA: z dnia 16 stycznia 1985 r. sygn. SA/Wr 645/84 – OSPiKA 1986/2, poz. 25; z dnia 2 grudnia 1994 r. I SA 1636/94 - ONSA 1995/4 poz. 176).
Skarżąca nie dostrzega wad proceduralnych popełnionych w toku rekrutacji, kwestionuje jedynie "materialną" słuszność oceny jej pracy.
Ocena pracy egzaminacyjnej nie stanowi natomiast elementu postępowania administracyjnego.
Sąd nie dopatrując się sprzeczności z prawem zaskarżonej decyzji, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.