Uzasadnienie
Pismem z dnia 22 kwietnia 2014 r. M. H. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [..] w przedmiocie odmowy przeliczenia emerytury.
Postanowieniem z dnia 3 września 2014 r. Sąd odrzucił skargę.
Pismem z 16 października 2014 r. J. H. jako pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Zarządzeniem z dnia 21 października 2014 r. referendarz sądowy wezwał pełnomocnika do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń. J. H. w terminie wniósł sprzeciw, kwestionując zasadność wezwania do przedłożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń.
Ponadto, w dniu 20 listopada 2014 r. do sądu wpłynął wniosek J. H. o zawieszenie postępowania z powodu zgonu skarżącej M. H. Z kolei w dniu 11 grudnia 2014 r. do sądu wpłynął oryginał skróconego odpisu aktu zgonu skarżącej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.), dalej także jako P.p.s.a.) sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania.
Prawo pomocy ma charakter osobisty, niezbywalny i niedziedziczny, uzależniony od osobistej sytuacji majątkowej i rodzinnej podmiotu, który ubiega się o nie. Świadczą w o tym w szczególności art. 246 P.p.s.a., określający przesłanki przyznania prawa pomocy oraz art. 251 P.p.s.a., w myśl którego przyznanie prawa pomocy wygasa ze śmiercią strony, która je uzyskała.
Wobec osobistego charakteru prawa pomocy nie ma możliwości dalszego prowadzenia czynności procesowych w tym zakresie po śmierci strony, która o prawo pomocy wnioskowała. Dotyczy to również postępowania wpadkowego w zakresie złożonego sprzeciwu od zarządzenia referendarza sądowego.
Na marginesie jedynie Sąd zauważa, że gdyby nie śmierć skarżącej, sprzeciw i tak nie wywołałby skutków prawnych, z uwagi na jego niedopuszczalność. Należy bowiem zauważyć, że pełnomocnik skarżącej wniósł sprzeciw od zarządzenia referendarza sądowego w przedmiocie wezwania do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń. Natomiast obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości zaskarżenia takiego zarządzenia.
Z powyższych względów, na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 P.p.s.a. należało umorzyć postępowanie w sprawie sprzeciwu od zarządzenia referendarza sądowego.