Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] znak [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego (kpa), po rozpatrzeniu odwołania M. G. i M. G. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] znak [...], którą organ ten uchylił własną decyzję z dnia [...] 1997 r. o zarejestrowaniu pojazdu marki Volkswagen Scirocco i odmówił jego rejestracji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że decyzją z dnia [...] 1997 r. Prezydent miasta dokonał rejestracji samochodu marki Volkswagen Scirocco (rok prod. 1982) na M. G. i M. G. W dniu [...] września 2004 r. funkcjonariusze Policji zatrzymali przedmiotowy samochód do kontroli i stwierdzili ingerencję w pole numerowe nadwozia. W toku prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową postępowania, wykonana została przez Laboratorium Kryminalistyczne Komendy Wojewódzkiej Policji ekspertyza mechanoskopijna, z której wynikało, iż z badanego pojazdu wycięto oryginalny numer identyfikacji nadwozia i "wspawano" w to miejsce kawałek blaszki z innym numerem.
Prezydent Miasta postanowieniem z dnia [...] 2005 r. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zarejestrowania opisanego pojazdu. Następnie decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. organ ten uchylił własną decyzję z dnia [...] 1997 r. o zarejestrowaniu pojazdu i odmówił jego rejestracji. W uzasadnieniu Prezydent Miasta wskazał, że samochód posiada inny numer nadwozia, co poświadczone zostało opinią mechanoskopijną. Dokumenty złożone przy wniosku o rejestrację samochodu dotyczyły innego pojazdu niż oznaczony tablicami rejestracyjnymi i dowodem rejestracyjnym wydanym w wyniku decyzji o dopuszczeniu samochodu do ruchu – w rezultacie nie został spełniony warunek rejestracji pojazdu.
Po rozpoznaniu odwołania od decyzji organu I instancji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] 2005 r. uchyliło zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie.
Organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 145 § pkt 1 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe. Wystąpienie tej podstawy wznowienia następuje po łącznym wystąpieniu trzech przesłanek, tj.
- w postępowaniu wyjaśniającym prowadzonym przez organ administracji w toku instancji sfałszowano dowód;
- sfałszowanie dowodu zostało stwierdzone orzeczeniem sądu lub innego organu;
- sfałszowany dowód stał się podstawą ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji zwrócił uwagę, iż stwierdzenie fałszu dowodu powinno nastąpić prawomocnym orzeczeniem właściwego organu. Niestwierdzenie sfałszowania dowodu prawomocnym orzeczeniem powoduje w związku z tym odpadnięcie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 kpa, zaś organ właściwy do wznowienia postępowania nie może samodzielnie orzekać o fałszu dowodu. W niniejszej sprawie Prokuratura Rejonowa wydała w dniu [...] grudnia 2004 r. postanowienie o umorzeniu śledztwa w sprawie przerobienia numerów identyfikacyjnych w badanym samochodzie z powodu nie wykrycia sprawców czynu. Organ II instancji przyjął, że nie zostało wydane prawomocne orzeczenie właściwego organu. Wskazał również, że ekspertyza kryminalistyczna ma jedynie charakter opinii biegłego, a więc nie przysługuje jej walor prawomocności. Tym samym, zdaniem organu odwoławczego, nie została spełniona ustawowa przesłanka wznowienia postępowania wymieniona w art. 145 § 1 pkt 1 kpa.
Powyższa decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie przez Prokuratora Rejonowego, który wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Zarzucił jej m. in. obrazę przepisu art. 145 § 1 pkt 1 kpa, poprzez wyrażenie błędnego poglądu prawnego polegającego na przyjęciu, iż z uwagi na brak w niniejszej sprawie prawomocnego orzeczenia właściwego organu nie zachodziły przesłanki do wznowienia postępowania, podczas gdy [...] grudnia 2004 r. wydane zostało przez Prokuraturę Rejonową postanowienie o umorzeniu postępowania.
Wyrokiem z dnia 7 grudnia 2005 r. sygn. akt III SA/Lu 537/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że jedynym dokumentem stwierdzającym, że decyzja z dnia [...] 1997 r. oparta została na sfałszowanym dowodzie, jest ekspertyza kryminalistyczna, która ma charakter opinii biegłego, wobec czego uznać ją należy za dowód w sprawie, natomiast nie jest ona prawomocnym orzeczeniem stwierdzającym fakt sfałszowania tego dowodu. Postanowienie o umorzeniu postępowania w sprawie sfałszowania dowodów z powodu nie wykrycia sprawcy, zdaniem Sądu nie stwierdzało, czy dowód, na podstawie którego wydano decyzję, został sfałszowany.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie przyjął także, że wszczęcie postępowania wznowieniowego nie miało za podstawę przepisu art. 145 § 2 kpa, co zwalnia od szczegółowej analizy prawnej tego przepisu.
Od powyższego wyroku Prokurator Apelacyjny wniósł skargę kasacyjną, w której zaskarżył wyrok w całości, zarzucając mu
- naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
- art. 145 § 1 lit. b, art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako ppsa) w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 i § 2 kpa oraz z art. 149 § 1 i § 2 kpa przez oddalenie skargi jako bezzasadnej w wyniku niesłusznego uznania, iż ustalenia faktyczne i zgromadzone w sprawie dowody, w szczególności w postaci umowy kupna-sprzedaży samochodu i dowodu rejestracyjnego, zawierające nieoryginalny, a więc sfałszowany numer identyfikacyjny nadwozia VIN, nie dają podstaw do wznowienia postępowania i jego przeprowadzenia;
- art. 138 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 105 § 1 i art. 151 § pkt 2 kpa wyrażające się w akceptacji wadliwego rozstrzygnięcia organu odwoławczego z dnia [...] marca 2005 r. w sytuacji, gdy pozostawało w sprzeczności z postanowieniami tych przepisów i brak było podstaw do uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej wydanej we wznowionym postępowaniu, które nadto nie stało się bezprzedmiotowe, a co za tym idzie nie podlegało umorzeniu,
- art. 134 § 1 w zw. z art. 135 ppsa, przez zaniechanie wzięcia pod rozwagę z urzędu naruszenia przepisów prawa materialnego opisanych w pkt 2 zarzutów niniejszej skargi, które to przepisy miały i powinny mieć zastosowanie przy rozstrzygnięciu sprawy niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze;
- obrazę prawa materialnego, tj. art. 66 ust. 3a pkt 1 i 2 i art. 72 ust. 1 pkt 1 i 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 1997 r. Nr 98, poz. 602 ze zm.) polegające na błędnym uznaniu, iż powołane przepisy nie sprzeciwiają się uchyleniu przez organ odwoławczy decyzji z dnia [...] 2005 r., wydanej zasadnie na ich podstawie, co spowodowało pozostawienie w obrocie prawnym decyzji z dnia [...] 1997 r., opartej o dowód rejestracyjny samochodu i umowę jego kupna-sprzedaży zawierające niezgodną z rzeczywistością, fałszywą treść, które nie powinny stanowić dowodu w postępowaniu o jego rejestrację.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 lutego 2007 r. sygn. akt I OSK 418/06, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że zgodnie z postanowieniami art. 73 ustawy Prawo o ruchu drogowym, rejestracji pojazdu dokonuje się na wniosek właściciela, a do zarejestrowania niezbędne jest przedstawienie odpowiednich dokumentów (art. 72 ust. 1). Jednym z nich jest dowód własności pojazdu oraz dowód rejestracyjny, jeżeli pojazd był zarejestrowany. W razie niespełnienia przewidzianych prawem warunków, tj. nieprzedłożenia wymaganych dokumentów, nie może nastąpić rejestracja pojazdu. Wspomniane dokumenty muszą być prawdziwe nie tylko w znaczeniu formalnym, czyli sporządzone przez powołane do tego organy lub osoby, lecz także zgodne ze stanem faktycznym. Tymczasem z materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie wynika bezspornie, że po zarejestrowaniu samochodu ustalono, iż numery identyfikacyjne nadwozia są sfałszowane. Fakt fałszerstwa oznaczeń identyfikacyjnych stwierdzony został treścią prawomocnego postanowienia Prokuratora Rejonowego, umarzającego śledztwo na skutek niewykrycia sprawcy. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wskazane postanowienie ma moc orzeczenia stwierdzającego fałsz dowodu. W tej sytuacji spełnione zostały przesłanki przewidziane w art. 145 § 1 pkt 1 kpa, dotyczące podstaw wznowienia postępowania.
W związku z trafnością podstawy kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 2 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że rozpoznanie zarzutów naruszenia prawa materialnego byłoby przedwczesne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, rozpoznając sprawię ponownie, zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny (art. 190 ppsa) i przyjął zaprezentowany pogląd prawny o istnieniu dostatecznych podstaw do wznowienia postępowania w oparciu o dowody zgromadzone w sprawie.
Tym samym zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2005 r., która stwierdza brak podstaw do wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie rejestracji pojazdu, jest błędna, bowiem narusza treść art. 145 § 1 pkt 1 kpa.
Rozpoznając sprawę powtórnie Kolegium weźmie pod uwagę rozważania, jakie poczynił NSA w uzasadnieniu omówionego wyżej wyroku z dnia 2 lutego 2007 r. sygn. akt I OSK 418/06.
Dlatego też, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) ppsa w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 kpa orzeczono jak w sentencji.