Uzasadnienie
M. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L. z dnia [...] listopada 2020 r., utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L. w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2019. W skardze skarżący zgłosił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Skarżący podniósł, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować zapaść finansową jego gospodarstwa rolnego, a co za tym idzie nieodwracalne skutki prawne oraz znaczną szkodę majątkową. Środki przeznaczone na uiszczenie sankcji siłą rzeczy nie będą mogły zostać przeznaczone na inne cele związane z restrukturyzacją gospodarstwa rolnego, pozostające w interesie każdego rolnika. Jednocześnie skarżący podkreślił, że w aktualnej sytuacji finansowej (w tym związanej z pandemią COVID-19) w żaden sposób nie jest możliwe wygospodarowanie wolnych środków w łącznej wysokości [...] zł z przeznaczeniem na zapłatę nałożonej kary pieniężnej, a zatem bardzo prawdopodobne będzie wszczęcie egzekucji administracyjnej, a tym samym zajecie istotnych aktywów gospodarstwa rolnego(maszyny, ciągniki, etc.).
W ocenie skarżącego odłożenie w czasie wykonania zaskarżonej decyzji do chwili prawomocnego rozpoznania skargi byłoby rozstrzygnięciem ze wszech miar uzasadnionym i sprawiedliwym. Stanowiłoby to wyraz działania Sądu w najlepiej pojętym interesie rolnika-skarżącego uwzględniającym i szanującym jego słuszne prawa i interesy majątkowe.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2021 r. organ II instancji odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu organ podkreślił, że wykonanie obowiązku związanego bezpośrednio ze świadczeniem pieniężnym, co do zasady ma charakter odwracalny. W ocenie organu w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki, od których w postepowaniu administracyjnym uzależnione jest nadanie decyzji lub postanowieniu rygoru natychmiastowej wykonalności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej jako "p.p.s.a.") wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednocześnie w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu do czasu wydania orzeczenia w sprawie przez sąd administracyjny stanowi formę tzw. ochrony tymczasowej, mającej na celu ochronę skarżącego przed potencjalnym zaistnieniem sytuacji, w której akt oceniony jako wadliwy przez sąd został już faktycznie wykonany, z czym wiążą się niekorzystne konsekwencje w postaci znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja ta ma charakter wyjątku od zasady przewidującej, że ostateczna decyzja administracyjna korzysta z domniemania zgodności z prawem i podlega wykonaniu.
Katalog przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu jest zamknięty, zaś obowiązek ich uprawdopodobnienia spoczywa na stronie. Sąd ocenia jedynie, czy w istocie wskazana przez stronę szkoda ma znaczny rozmiar lub istnieje niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym celu strona skarżąca winna tak określić ewentualną szkodę lub w taki sposób wskazać skutki, które nastąpiłyby w związku z wykonaniem aktu, by sąd mógł stwierdzić w oparciu o konkretne dane, że wielkość szkody jest znaczna, a skutki trudne do odwrócenia. Chodzi tu o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wyrównana przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia.
W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że do wykazania, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczający sam wywód strony. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do strony wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Twierdzenia powinny być poparte materiałem dowodowym. Natomiast brak wyczerpującego uzasadnienia wniosku uniemożliwia jego ocenę (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04).
Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że złożony w niniejszej sprawie wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wydanej w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2019, nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący nie uprawdopodobnił dostatecznie, że w stosunku do niego zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Poza własnymi twierdzeniami skarżący nie uprawdopodobnił realności ich wystąpienia. Z wyjaśnień skarżącego wynika, że prowadzi on gospodarstwo rolne, posiada majątek trwały i ruchomy.
Ponadto skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów celem uprawdopodobnienia swoich twierdzeń. Sąd nie może w tym zakresie działać za stronę. Na stronie ciąży bowiem obowiązek wykazania, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby narazić ją na realne, tzn. nieuniknione niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z dnia 25 lipca 2008 r., II OZ 766/08, postanowienie NSA z dnia 5 grudnia 2012 r., II GZ 457/12).
Nie ma zatem podstaw do przyjęcia, że w sprawie zostały spełnione przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżący w żaden sposób nie określił, jak też nie uprawdopodobnił ewentualnego rozmiaru szkody majątkowej, która miałaby być następstwem wykonania zaskarżonej decyzji. Wniosek skarżącego nie zawiera żadnych danych odnoszących się do rzeczywistej sytuacji majątkowej. W konsekwencji stwierdzić należy, że skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie wykazał ani też nie uprawdopodobnił okoliczności, które mogłyby przemawiać za powstaniem tego rodzaju niebezpieczeństwa, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Same twierdzenia skarżącego w tym zakresie nie są zdaniem Sądu wystarczające dla udzielenia tymczasowej ochrony, jaką jest wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Jednocześnie podkreślić należy, że z zaskarżonej decyzji wynika obowiązek zapłaty określonej kwoty pieniężnej, a realizacja obowiązku o charakterze pieniężnym zasadniczo ma odwracalne skutki i nie wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody. Prawomocne uchylenie decyzji, z której wynika taki obowiązek, prowadzi do ewentualnego zwrotu uiszczonych kwot.
Z powyższych względów i na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł, jak w postanowieniu.