Uzasadnienie
Pismem z dnia 9 grudnia 2011 r. Wójt Gminy J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody L. z dnia [...] listopada 2011 r., znak: [...], w przedmiocie stwierdzenia nieważności aktu powierzenia w dniu [...] listopada 2011 r. Pani J. I. pełnienia obowiązków Dyrektora Szkoły Podstawowej w P. przez Wójta Gminy J. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego. Wniosek umotywowano faktem, że brak wstrzymania spowoduje trudne do odwrócenia skutki: w sferze prawa pracy odbierze J. I. prawo do dodatku funkcyjnego, który otrzymywała w związku z pełnieniem funkcji dyrektora szkoły; placówka oświatowa pozostanie przez okres objęty rozstrzygnięciem bez dyrektora; wszystkie czynności podejmowane przez J. I. jako dyrektora szkoły będą nieważne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Po przekazaniu sądowi skargi, sąd na wniosek skarżącego może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.).
Zawieszenie wykonania zaskarżonego aktu do czasu wydania orzeczenia w sprawie przez sąd administracyjny stanowi formę tzw. ochrony tymczasowej, mającej na celu ochronę skarżącego przed potencjalnym zaistnieniem sytuacji, w którym akt oceniony jako wadliwy przez sąd został już faktycznie wykonany, z czym wiążą się niekorzystne konsekwencje w postaci znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.
Należy zwrócić uwagę, że art. 61 p.p.s.a. nie jest jedynym przepisem regulującym kwestie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny, a zatem orzekanie w tej kwestii musi również uwzględniać przepisy odrębne, mające charakter leges speciales w stosunku do ogólnej, podstawowej regulacji prawnej, jaką stanowi art. 61 p.p.s.a. Sugeruje to już sama treść art. 61 § 3 zd. 1 in fine p.p.s.a., z którego wynika zastrzeżenie, że sąd może postanowić o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.
W badanej sprawie konieczne jest zwrócenie uwagi na art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591, ze zm.). Zgodnie z tym przepisem stwierdzenie przez organ nadzoru nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy wstrzymuje ich wykonanie z mocy prawa w zakresie objętym stwierdzeniem nieważności, z dniem doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego.
Jednocześnie art. 98 ust. 5 wymienionej ustawy przewiduje, iż rozstrzygnięcia nadzorcze stają się prawomocne z upływem terminu do wniesienia skargi bądź z datą oddalenia lub odrzucenia skargi przez sąd.
Z powyższej regulacji wynika zatem, co powszechnie podkreśla się w orzecznictwie i literaturze przedmiotu, że rozstrzygnięcie nadzorcze wywołuje skutki prawne w postaci wyeliminowania z obrotu wadliwego aktu organu samorządowego z mocą wsteczną (od dnia wydania), dopiero z momentem, kiedy stało się prawomocne w wyniku upływu terminu do jego zaskarżenia bądź też oddalenia lub oddalenia skargi na to rozstrzygnięcie przez sąd administracyjny (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 stycznia 2002 r., II SA 1244/01, LEX nr 82677 oraz z 3 października 2000 r., III SA 1387/00, LEX nr 47979).
Nieprawomocne rozstrzygnięcie nadzorcze nie wywołuje zatem skutków, których wystąpienie należałoby wstrzymać do czasu rozpoznania sprawy przez sąd. W badanej sprawie zaskarżone rozstrzygnięcie nie pobawiło mocy prawnej zakwestionowanego aktu powierzenia obowiązków dyrektora szkoły, lecz jedynie, z mocy art. 92 ustawy o samorządzie gminnym wstrzymało jego wykonanie.
W tej sytuacji nie ma podstaw do orzekania w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego, skoro nie nabrało ono jeszcze waloru wykonalności
Analogiczne poglądy wyrażano we wcześniejszym orzecznictwie, w odniesieniu do ustawy o samorządzie gminnym oraz do odpowiednich przepisów ustawy o samorządzie województwa – por.: postanowienie NSA z 1 czerwca 2000 r.; II SA 1331-1332/00; postanowienie WSA w Białymstoku z 4 stycznia 2005 r., II SA/Bk 803/04; postanowienie WSA w Warszawie z 10 marca 2005 r., II SA/Wa 87/05; postanowienie WSA w Warszawie z 24 maja 2007 r., II SA/Wa 760/07 (wszystkie orzeczenia dostępne w bazie orzeczeń na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Sąd podziela w pełni poglądy wyrażane w powyższych orzeczeniach i z tych przyczyn uznaje, że uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody. jest niemożliwe z uwagi na treść art. 92 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
Jedyną kwestią, w zakresie której orzecznictwo wykazuje rozbieżności jest zagadnienie formy orzeczenia – czy wniosek o wstrzymanie wykonania rozstrzygnięcia nadzorczego powinien zostać odrzucony czy oddalony. Spór ten nie jest szczególnie doniosły prawnie, gdyż orzeczenia te prowadzą w istocie do podobnych konsekwencji, a w ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie trafniejsze jest stanowisko o konieczności oddalenia wniosku w takim przypadku.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz art. 92 ust.1 ustawy o samorządzie gminnym należało orzec jak w sentencji postanowienia.