Uzasadnienie
W złożonej skardze skarżący zwrócił się jednocześnie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wezwany do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF, skarżący w terminie nadesłał wypełniony urzędowy formularz zaznaczając w nim, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych w całości.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, że zamieszkuje i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, która od wielu lat jest osobą bezrobotną. W dalszej części wniosku podał, że w skład jego majątku wchodzi dom o pow. [...] m2, natomiast jego żona posiada mieszkanie o pow. [...] m2. Skarżący wykazał, że źródłem utrzymania rodziny jest pobierana przez niego renta w wysokości [...] zł.
Referendarz sądowy stwierdził, co następuje
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
Ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy spoczywa na stronie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Podejmując decyzję o przyznaniu prawa pomocy należy opierać się na dokładnych danych dotyczących stanu rodzinnego, majątkowego, wysokości dochodów i wydatków strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swojej sytuacji majątkowej i finansowej. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy jest niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.).
Oświadczenie skarżącego zawarte w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do dokonania prawidłowej oceny sytuacji materialnej strony. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wynikało, czy żona skarżącego jest zarejestrowana w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, jaka jest wysokość świadczenia skarżącego w kwocie netto, a także w jaki sposób jest wykorzystywane mieszkanie żony skarżącego o pow. [...] m2 i czy przynosi dochód (w jakiej wysokości). Brak było również danych odnośnie stałych miesięcznych wydatków ponoszonych na koszty utrzymania koniecznego gospodarstwa domowego, a także informacji o wielkości nieruchomości gruntowej, na której jest usytuowany budynek mieszkalny należący do skarżącego.
W związku z powyższym wezwaniem z dnia 27 września 2013 r. zobowiązano skarżącego do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń, służących pełnemu zobrazowaniu jego sytuacji materialnej. Wezwanie powyższe zostało doręczone w sposób prawem przewidziany w dniu 4 października 2013 r. i pozostało bez odpowiedzi (zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 6 listopada 2013 r.).
Wobec nienadesłania żądanych dokumentów nie jest możliwe ustalenie, jaka jest rzeczywista sytuacja materialna skarżącego. Nie wiadomo czy żona skarżącego uzyskuje dochód z posiadanego mieszkania (w jakiej wysokości), a także jaki jest dochód skarżącego netto osiągany z tytułu renty. Skarżący nie wykazał również jakie są stałe miesięczne wydatki związane z utrzymaniem koniecznym rodziny. Powyższe uniemożliwia porównanie rzeczywistych dochodów skarżącego do ponoszonych wydatków na utrzymanie konieczne, a tym samym ocenę jego realnych zdolności płatniczych. Należy również zaznaczyć, że skarżący nie ujawnił wielkości nieruchomości gruntowej pod budynkiem mieszkalnym, nie wyjaśnił także, jaka jest sytuacja prawna jego żony (czy jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku).
W świetle przytoczonych okoliczności uznać należy, że wbrew obowiązkowi zachowania należytej staranności, skarżący nie przedstawił swojej sytuacji materialnej w sposób rzetelny i wyczerpujący. Skarżący nie wyjaśniając wszystkich wątpliwości, przedstawiając swoją sytuację materialną wybiórczo (nie nadesłał żadnego z dokumentów, do złożenia których był wezwany), nie wykazał wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy osobie fizycznej określonych art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 (1 i (2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.