Uzasadnienie
W złożonej skardze skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie w całości od wpisu sądowego od skargi. Do skargi skarżąca załączyła urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy.
W uzasadnieniu wniosku podniosła, że jest osobą schorowaną, obecnie pobiera świadczenie rehabilitacyjne, ponadto musi spłacać wcześniej zaciągnięte kredyty. W dalszej części urzędowego formularza skarżąca wykazała, że prowadzi wspólne gospodarstwo z mężem, a w skład ich majątku wchodzi dom o pow. [...] m2, na który zaciągnięto kredyt oraz samochód osobowy marki [...] również objęty kredytem. Skarżąca podała, że na miesięczny dochód rodziny składa się otrzymywane przez nią świadczenie rehabilitacyjne w wysokości [...] zł oraz wynagrodzenie męża w kwocie [...] zł, jednakże z uwagi na ponoszone w działalności gospodarczej straty (- [...] zł) dochód rodziny wynosi [...] zł miesięcznie. Skarżąca podniosła, że na stałe miesięczne koszty utrzymania składają się: spłata kredytów [...] zł, opłaty [...] zł, leczenie [...] zł.
Referendarz sądowy stwierdził, co następuje
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi jest żądaniem przyznania pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 i 4 p.p.s.a.).
Użycie w przytoczonym unormowaniu sformułowania "wykaże" oznacza, że to na stronie ubiegającej się o zwolnienie od kosztów sądowych spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Obowiązkiem wnioskodawcy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swojej sytuacji rodzinnej i szeroko pojętej sytuacji materialnej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Natomiast jeżeli fakty, które podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 9 września 2004 r., sygn. akt FZ 360/04, niepubl., postanowienie z dnia 20 grudnia 2010 r., sygn. akt I FZ 428/10, niepubl.).
Oświadczenie skarżącej złożone na urzędowym formularzu okazało się niewystarczające do oceny możliwości poniesienia przez nią w przedmiotowej sprawie wpisu sądowego od wniesionej skargi. W urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca podała, że uzyskiwany dochód ([...] zł miesięcznie) jest kilkakrotnie mniejszy od stałych, ponoszonych comiesięcznie zobowiązań oraz że prowadzona działalność gospodarcza przynosi straty (-[...] zł). Wyjaśnienia wymagało zatem, skąd skarżąca czerpie środki na pokrycie niezbędnych kosztów utrzymania koniecznego, a także jaka była kondycja prowadzonej przez skarżącą firmy w okresie bezpośrednio poprzedzającym złożenie wniosku o prawo pomocy (wielkość przychodów i wydatków, majątek posiadany w związku z prowadzoną działalnością, stan salda i przepływ środków finansowych na rachunkach bankowych skarżącej i jej męża). Ustalenie tych okoliczności miało bowiem bezpośredni wpływ na ocenę możliwości płatniczych skarżącej.
Oceniając wniosek strony skarżącej w aspekcie wskazanych wyżej kryteriów, stwierdzić należy, że nie zasługuje na uwzględnienie. Istnieje bowiem szereg wątpliwości dotyczących sytuacji majątkowej i dochodowej strony, które nie zostały przez skarżącą wyjaśnione. Przede wszystkim wskazać należy, że skarżąca nie nadesłała wszystkich dokumentów źródłowych do złożenia których została zobowiązana wezwaniem z dnia 19 maja 2016 r. Skarżąca nie nadesłała wyciągów z rachunków bankowych męża, jak również wyciągów z wszystkich posiadanych przez nią rachunków bankowych. Z przedłożonego wyciągu z jednego rachunku bankowego skarżącej wynika natomiast, że jej mąż posiada własne konto bankowe, z którego w dniu [...] r. zasilone zostało konto skarżącej kwotą [...] zł. Analiza wyciągu bankowego skarżącej pozwala również na stwierdzenie, że nie jest to jedyny rachunek bankowy skarżącej (np. w dniach [...] r. i [...] r. skarżąca dokonała przelewów kwot [...] i [...] zł na inny rachunek własny).
Można zatem domniemywać, że część transakcji finansowych jest przeprowadzana za pośrednictwem rachunków bankowych, z których wyciągów nie przedstawiono. Nie można również pominąć, że z przedstawionego wyciągu bankowego wynika, że na konto skarżącej comiesięcznie wpływa wynagrodzenie wypłacane przez [...] Sp. z o.o., o których to środkach finansowych skarżąca nie wspomniała składając wniosek o prawo pomocy (np. [...] r. wpłynęła kwota [...] zł, w dniu [...] r. [...] zł i w dniu [...] r. [...] zł). Należy również zauważyć, że skarżąca wielokrotnie dokonywała we wpłatomacie znacznych wpłat pieniężnych na wskazane konto bankowe (np. tylko w jednym miesiącu - listopad 2015 r. dokonała wpłat w kwocie [...] zł). Skarżąca nie wyjaśniła źródła pochodzenia wymienionych środków finansowych. Podnieść również należy, że według nadesłanego zaświadczenia z zakładu pracy męża, jego średnie miesięczne wynagrodzenie jest wyższe, niż wskazała to skarżąca we wniosku ([...] zł netto), wynosi bowiem [...] zł netto.
Informacje na temat sytuacji majątkowej i dochodowej strony złożone w formie oświadczenia na druku PPF, jak również w dokumentach składanych na wezwanie referendarza powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, rzetelne i spójne, by możliwa była kompleksowa ocena jej rzeczywistej kondycji finansowej. Te natomiast udzielone przez stronę skarżącą nie tworzą jasnego obrazu jej zdolności płatniczych. Mając powyższe na uwadze uznać należy, że wbrew obowiązkowi zachowania należytej staranności, skarżąca nie przedstawiła swojej sytuacji materialnej w sposób rzetelny i wyczerpujący. Tym samym skarżąca nie wykazała przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.
Z tych względów oraz na podstawie art. 258 (1 i (2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.