Uzasadnienie
Sygn. [...]
Decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L., po rozpatrzeniu protokołu z kontroli sanitarnej przeprowadzonej w dniu [...] grudnia 2014 r. w prowadzonym przez K. D., nakazał w terminie do dnia [...] lutego 2015 r.:
- 1. zapewnić w pomieszczeniu porządkowym przy zlewie dozownik ze środkiem do dezynfekcji rąk;
- 2. opracować i wdrożyć procedurę kontroli wewnętrznej w obszarze realizacji działań zapobiegających szerzeniu się zakażeń i chorób zakaźnych;
- 3. opracować następujące procedury sanitarno-higieniczne: procedurę mycia i dezynfekcji rąk oraz procedurę postępowania z brudną bielizną.
Po rozpoznaniu odwołania K. S. od powyższej decyzji, Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] marca 2015 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewódzki Inspektor Sanitarny wskazał, że w toku kontroli przeprowadzonej w dniu [...] grudnia 2014 r. w Niepublicznym Zespole Opieki Zdrowotnej [...] K. S. przy ul. [...] w L., wykryto nieprawidłowości, między innymi będące podstawą określenia obowiązków wymienionych w punktach 1-3 zaskarżonej decyzji. Stwierdzono, że: w pomieszczeniu porządkowym przy zlewie brak zamontowanych dozowników z mydłem płynnym, preparatem do dezynfekcji rąk, podajnika na ręczniki papierowe oraz pojemnika na zużyte ręczniki; podmiot leczniczy nie miał opracowanych następujących procedur: procedury mycia i dezynfekcji rąk, procedury postępowania z brudną bielizną oraz procedury kontroli wewnętrznej, jak również nie prowadził kontroli wewnętrznej w obszarze realizacji działań zapobiegających szerzeniu się zakażeń i chorób zakaźnych.
Organ podkreślił, że potwierdzając odbiór protokołu strona nie zakwestionowała jego ustaleń odnośnie wyżej wymienionych procedur. Również w pismach z dnia [...] grudnia 2014 r. oraz z dnia [...] lutego 2015 r. strona nie wskazywała na posiadanie podczas kontroli opracowanych procedur mycia i dezynfekcji rąk, postępowania z brudną bielizną i kontroli wewnętrznej.
Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą (Dz.U. z 2012 r., poz. 739) ambulatorium powinno spełniać zarówno (w adekwatnym zakresie) wymagania ogólne określone w rozdziałach od 1 do 7 rozporządzenia, jak i wymagania szczegółowe określone w załączniku nr 2. W rozdziale 3 rozporządzenia, w § 25 ust. 4 przewidziano, że w ambulatorium wydziela się co najmniej jedno pomieszczenie porządkowe lub miejsce służące do przechowywania środków czystości oraz preparatów myjąco-dezynfekcyjnych. Zgodnie zaś z § 2 ust. 5 rozporządzenia pomieszczenie porządkowe to pomieszczenie służące do przechowywania sprzętu stosowanego do utrzymania czystości, środków czystości oraz preparatów myjąco-dezynfekcyjnych, a także do przygotowywania roztworów roboczych oraz mycia i dezynfekcji sprzętu stosowanego do utrzymywania czystości, wyposażone w zlew z baterią i dozownik ze środkiem dezynfekcyjnym.
W związku z tym w podmiocie leczniczym powinny być zapewnione prawidłowe warunki techniczne pomieszczeń i wyposażenia, by prawidłowo realizować procedury utrzymania higieny, w tym w zgodzie z przepisami dotyczącymi bezpieczeństwa i higieny pracy.
Organ odwoławczy stwierdził, że powołane w uzasadnieniu decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego przepisy art. 11 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 i pkt 6 oraz art. 13 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2013 r. poz. 947), § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 maja 2010 r. w sprawie zakresu, sposobu i częstotliwości prowadzenia kontroli wewnętrznej w obszarze realizacji działań zapobiegających szerzeniu się zakażeń i chorób zakaźnych (Dz.U. nr 100 z 2010 r. poz. 646) oraz § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 maja 2010 r. w sprawie sposobu dokumentowania realizacji działań zapobiegających szerzeniu się zakażeń i chorób zakaźnych oraz warunków i okresu przechowywania tej dokumentacji (Dz.U. Nr 100, poz. 645) są adekwatne w odniesieniu do nieprawidłowości stwierdzonych podczas kontroli.
Organ zwrócił uwagę, że pracownicy wykonujący czynności porządkowe w podmiotach leczniczych są narażeni na szkodliwe czynniki biologiczne (bakterie, grzyby, wirusy), a pracodawca zobowiązany jest respektować w związku z tym przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki (Dz.U. Nr 81 poz. 716 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (t.j. Dz.U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 ze zm.).
Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w celu ochrony pracowników przed zagrożeniami spowodowanymi przez szkodliwy czynnik biologiczny pracodawca jest obowiązany do stosowania, na warunkach określonych w rozporządzeniu, wszelkich dostępnych środków eliminujących narażenie lub ograniczających stopień tego narażenia, zwanych dalej środkami zapobiegawczymi. Tym samym zapewnienie pracownikom narażonym na szkodliwe czynniki biologiczne w miejscu pracy instrukcji higieny rąk wraz ze środkami do jej przeprowadzenia (mydło, ręczniki jednorazowe, płyn do dezynfekcji rąk), jak również odzieży ochronnej na stanowisku pracy należy do obowiązków pracodawcy. Obowiązki te określono m.in. w § 11 ust. 1 pkt 1, pkt 2, pkt 3, pkt 4, pkt 5 rozporządzenia.
Z kolei stosownie do § 39 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 26 września 1997 r. pracodawca realizuje obowiązek zapewnienia pracownikom bezpieczeństwa i higieny pracy, w szczególności przez zapobieganie zagrożeniom związanym z wykonywaną pracą, właściwą organizację pracy, stosowanie koniecznych środków profilaktycznych oraz informowanie i szkolenie pracowników. W świetle powyższego stwierdzony podczas kontroli brak procedury mycia i dezynfekcji rąk oraz środków do jej realizacji w miejscu wykonywania czynności tzw. brudnych (mycie i dezynfekcja po użyciu środków służących do utrzymania czystości jak np. wózek do sprzątania, pochwyty do mopów) stanowi o braku podjęcia odpowiednich działań profilaktycznych (zapobiegających szerzeniu się zakażeń wśród pracowników wykonujących te czynności) przez pracodawcę.
Organ zauważył ponadto, że w świetle treści protokołu sporządzonego w dniu [...] grudnia 2014 r., w pomieszczeniu porządkowym znajduje się lodówka do przetrzymywania odpadów medycznych. Takie urządzenie powinno być regularnie myte i dezynfekowane, a pracownik, który wykonuje te czynności, powinien mieć dostęp do prawidłowo wyposażonego punktu higieny rąk. Nie można przyjąć, by pracownik po wykonaniu czynności tzw. "brudnych" przemieszczał się po pomieszczeniach podmiotu leczniczego i wykonywał higienę rąk w gabinecie zabiegowym czy gabinecie lekarskim, zwłaszcza, że do wykonania czynności, podczas których może dojść do zanieczyszczenia jego odzieży, powinien móc zmienić odzież i mieć możliwość wykonania procedury higieny rąk. Organ wskazał przy tym, że z uwagi na brak w skontrolowanym Niepublicznym Zespole Opieki Zdrowotnej odrębnego personelu sprzątającego, wykonywanie czynności tzw. "brudnych", jak usuwanie odpadów medycznych do miejsca magazynowania, utrzymanie tego miejsca w czystości i sprzątanie pomieszczeń podmiotu leczniczego wykonują pielęgniarki.
Organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 1 pkt 7 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej jest ona powołana do realizacji zadań z zakresu zdrowia publicznego, w szczególności poprzez sprawowanie nadzoru nad warunkami higieniczno-sanitarnymi, jakie powinien spełniać personel medyczny, sprzęt oraz pomieszczenia, w których są udzielane świadczenia zdrowotne - w celu ochrony zdrowia ludzkiego przed niekorzystnym wpływem szkodliwości i uciążliwości środowiskowych, zapobiegania powstawaniu chorób, w tym chorób zakaźnych i zawodowych. Na mocy art. 27 ust. 1 ustawy w razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień. Celem przywołanych przepisów i decyzji organu sanitarnego jest zmniejszenie ryzyka przenoszenia zakażeń. W podmiocie leczniczym temu celowi służą prawidłowe rozwiązania organizacyjne w postaci odpowiednio wyposażonych w niezbędne środki pomieszczeń, w których wykonywane są prace narażające pracowników na szkodliwe czynniki (w tym biologiczne), stworzenie i wdrożenie odpowiednich procedur, jak również zapewnienie środków do ich realizacji.
Kierując się powyższymi względami Wojewódzki Inspektor Sanitarny uznał, że brak podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.
K. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję L. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] marca 2015 r. Skarżący zarzucił wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem:
- I. przepisów postępowania mający istotny wpływ na wynik sprawy:
- a) art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie obywatela do organów państwowych;
- b) art. 7,77, 80 k.p.a. poprzez zebranie, rozpatrzenie oraz dokonanie przez ten organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z tych przepisów, a szczególnie błędnego ustalenia charakteru pomieszczeń znajdujących się w przychodni; niewskazaniu przyczyn uznania, iż brak jest procedury mycia rąk, podczas gdy takowa jest powieszona przy każdej umywalce; braku wskazania dlaczego żadnego znaczenia niej mają cztery punkty z dozownikami do dezynfekcji rąk i siedem z dozownikami mydła;
- c) art. 15 k.p.a. poprzez wskazanie przez organ II instancji dodatkowej podstawy prawnej i faktycznej rozstrzygnięcia, tj. przepisów BHP, przez co strona została pozbawiona możliwości skontrolowania decyzji w postępowaniu odwoławczym w tym zakresie;
- d) art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji dowodów, które zostały uznane za udowodnione oraz nieudowodnione; niewskazania przyczyn nieuznania, iż wiszące procedury higieny rąk nie mają takiego charakteru;
- II. przepisów prawa materialnego:
- a) § 25 ust. 4 oraz pkt 6 załącznika nr 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż skarżący musi posiadać pomieszczenie porządkowe podczas, gdy przepis wskazuje, iż należy posiadać pomieszczenie porządkowe lub miejsce służące do przechowywania środków czystości oraz preparatów myjąco-dezynfekcyjnych, a takie skarżący posiada oraz uznania, iż skarżący nie posiada procedury dezynfekcji rąk podczas, gdy przy każdej umywalne taka jest wywieszona;
- b) art. 11 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, poprzez jej niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż skarżący nie podejmuje działań zapobiegających szerzeniu się zakażeń i chorób zakaźnych podczas, gdy takie działania są podejmowane, o czym świadczy pośrednio fakt braku jakichkolwiek zakażeń w przychodni;
- c) § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż skarżący nie zapewnia bezpiecznych warunków pracy;
- d) § 39 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż skarżący nie zapewnia bezpiecznych warunków pracy.
Powołując się na powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. z dnia [...] stycznia 2015 r. i zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W piśmie z dnia [...] grudnia 2015 r. organ podniósł, że skarżący wykonał obowiązki wynikające z zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym skarżący popierał skargę. W związku z pismem z dnia [...] grudnia 2015 r. wskazał, że jedynie przeniósł urządzenie chłodnicze do innego pomieszczenia oraz opracował procedurę postępowania z brudną bielizną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, to jest kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Daje temu wyraz przepis art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej powoływanej jako "p.p.s.a."), który w § 1 stanowi między innymi, że sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). W razie niewystąpienia wskazanych uchybień, na mocy art. 151 p.p.s.a. skarga podlega oddaleniu.
Przeprowadzona przez Sąd według wskazanych kryteriów kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że nie jest ona dotknięta uchybieniami, które skutkowałyby koniecznością usunięcia jej z obrotu prawnego.
Materialnoprawną podstawę decyzji wydanych w poddanym kontroli Sądu postępowaniu administracyjnym stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tj. Dz.U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263 ze zm.). Zgodnie z art. 1 tej ustawy Państwowa Inspekcja Sanitarna jest powołana do realizacji zadań z zakresu zdrowia publicznego, w szczególności poprzez sprawowanie nadzoru nad warunkami:
- 1) higieny środowiska,
- 2) higieny pracy w zakładach pracy,
- 3) higieny radiacyjnej,
- 4) higieny procesów nauczania i wychowania,
- 5) higieny wypoczynku i rekreacji,
- 6) zdrowotnymi żywności, żywienia i przedmiotów użytku,
- 7) higieniczno-sanitarnymi, jakie powinien spełniać personel medyczny, sprzęt oraz pomieszczenia, w których są udzielane świadczenia zdrowotne
- - w celu ochrony zdrowia ludzkiego przed niekorzystnym wpływem szkodliwości i uciążliwości środowiskowych, zapobiegania powstawaniu chorób, w tym chorób zakaźnych i zawodowych.
W świetle art. 2 ustawy wykonywanie zadań określonych w art. 1 polega na sprawowaniu zapobiegawczego i bieżącego nadzoru sanitarnego oraz prowadzeniu działalności zapobiegawczej i przeciwepidemicznej w zakresie chorób zakaźnych i innych chorób powodowanych warunkami środowiska, a także na prowadzeniu działalności oświatowo-zdrowotnej.
W myśl art. 4 ustawy do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie bieżącego nadzoru sanitarnego należy kontrola przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne.
Przepis art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej stanowi zaś, że w razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień.
W świetle przytoczonych przepisów nie budzi wątpliwości, że organy inspekcji sanitarnej, po przeprowadzeniu kontroli w prowadzonym przez K. D. L., były zarazem uprawnione, jak i zobowiązane do wydania nakazów mających na celu zapewnienie właściwych warunków w celu, o którym mowa w art. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, to jest w celu ochrony zdrowia ludzkiego przed niekorzystnym wpływem szkodliwości i uciążliwości środowiskowych, zapobiegania powstawaniu chorób, w tym chorób zakaźnych i zawodowych. Dotyczy to w szczególności warunków higieniczno-sanitarnych, jakie powinien spełnić personel medyczny, sprzęt oraz pomieszczenia, w których są udzielane świadczenia zdrowotne
Na mocy art. 37 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej w postępowaniu przed jej organami stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.
Nie zasługują na podzielenie zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia w kontrolowanym postępowaniu przepisów art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego organy sanitarne w zgodzie z powołanymi przepisami podejmowały czynności w sprawie, zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy, dokonując w konsekwencji właściwych ustaleń faktycznych.
W szczególności organy dokonały prawidłowego ustalenia charakteru pomieszczeń znajdujących się w prowadzonym przez skarżącego Niepublicznym Zespole Opieki Zdrowotnej. Podniesione w skardze zarzuty dotyczące innego charakteru pomieszczenia, zakwalifikowanego przez organy sanitarne jako pomieszczenie porządkowe, są nietrafne.
W tym zakresie w pierwszym rzędzie wskazać należy, że stosownie do art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 618 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, ambulatoryjnych świadczeń zdrowotnych udziela się w ambulatorium (przychodni, poradni, ośrodku zdrowia, lecznicy lub ambulatorium z izbą chorych), a także zakładzie badań diagnostycznych i medycznym laboratorium diagnostycznym.
Przepis § 25 ust. 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą (Dz.U. z 2012 r. poz. 739 stanowi, że w ambulatorium wydziela się co najmniej jedno pomieszczenie porządkowe lub miejsce służące do przechowywania środków czystości oraz preparatów myjąco-dezynfekcyjnych. Zgodnie zaś z § 25 ust. 3 tego rozporządzenia, w szpitalu oraz innym przedsiębiorstwie, w którym są udzielane stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne inne niż świadczenia szpitalne a także w centrum znajduje się co najmniej jedno pomieszczenie porządkowe.
Zestawienie ust. 3 i ust. 4 § 25 rozporządzenia niewątpliwie zatem wskazuje, że przepisy rozporządzenia przewidują istnienie pomieszczenia porządkowego nie tylko w szpitalach, ale także w ambulatoriach, z tym zastrzeżeniem, że w ambulatorium wydziela się co najmniej jedno pomieszczenie porządkowe lub miejsce służące do przechowywania środków czystości oraz preparatów myjąco-dezynfekcyjnych.
Definicję pomieszczenia porządkowego zawiera przepis § 2 pkt 5 powołanego rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 czerwca 2012 r. stanowiący, iż pomieszczenie porządkowe oznacza pomieszczenie służące do przechowywania sprzętu stosowanego do utrzymania czystości, środków czystości oraz preparatów myjąco-dezynfekcyjnych, a także do przygotowywania roztworów roboczych oraz mycia i dezynfekcji sprzętu stosowanego do utrzymywania czystości, wyposażone w zlew z baterią i dozownik ze środkiem dezynfekcyjnym.
Trzeba zauważyć, że w świetle przytoczonej definicji pomieszczenie porządkowe to pomieszczenie, które nie stanowi wyłącznie miejsca służącego do przechowywania środków czystości oraz preparatów myjąco-dezynfekcyjnych, ale ma szersze przeznaczenie, gdyż jest również miejscem służącym do przechowywania sprzętu stosowanego do utrzymania czystości, a także do przygotowywania roztworów roboczych oraz mycia i dezynfekcji sprzętu stosowanego do utrzymywania czystości.
Jak wynika z protokołu kontroli przeprowadzonej w dniu [...] grudnia 2014 r. w prowadzonym przez skarżącego zespole opieki zdrowotnej, sporne pomieszczenie wyposażone jest w zlew z baterią do celów porządkowych, a w pomieszczeniu przechowywany jest sprzęt porządkowy – wiadra i mopy nakładkowe, a także przenośne urządzenie chłodnicze.
Skoro zatem w przedmiotowym pomieszczeniu przechowywany jest sprzęt porządkowy i do celów porządkowych jest wykorzystywany znajdujący się w pomieszczeniu zlew z baterią, nie można uznać za trafne stanowiska skarżącego, iż pomieszczenie to stanowi w istocie jedynie miejsce służące do przechowywania środków czystości oraz preparatów myjąco-dezynfekcyjnych, a zatem ma charakter wyłącznie magazynowy. Faktyczne przeznaczenie pomieszczenia odpowiada bowiem definicji pomieszczenia porządkowego. Takie zaś pomieszczenie, jak wprost przewiduje § 2 pkt 5 powołanego rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 czerwca 2012 r., winno być wyposażone w dozownik ze środkiem dezynfekcyjnym.
Stwierdzony przez organ sanitarny brak wymaganego dozownika z płynem dezynfekcyjnym uzasadniał więc, w świetle powołanych wyżej przepisów, nałożenie na skarżącego obowiązku określonego w punkcie 1 decyzji organu pierwszej instancji.
Nieuprawniony jest argument skarżącego, iż w prowadzonym przez niego zespole opieki zdrowotnej znajduje się pomieszczenie higieniczno-sanitarne, co odpowiada wymogowi określonemu w treści pkt 6 załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą, stanowiącego, iż w ambulatorium znajduje się co najmniej jedno pomieszczenie higieniczno-sanitarne.
Przede wszystkim wskazać należy, że systematyka rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 czerwca 2012 r. wskazuje na prawidłowość stanowiska organu, iż ambulatorium powinno spełniać zarówno (w adekwatnym zakresie) wymagania ogólne określone w rozdziałach od 1 do 7 rozporządzenia, w tym więc wymagania określone w § 25 ust. 4, jak również wymagania szczegółowo określone w załączniku nr 2, obejmującym szczegółowe wymagania, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia ambulatorium.
Ponadto przepisy rozporządzenia wyraźnie odróżniają pomieszczenie porządkowe (§ 2 pkt 5 rozporządzenia) od pomieszczenia higieniczno-sanitarnego, które wedle § 2 pkt 4 rozporządzenia stanowi pomieszczenie wyposażone co najmniej w miskę ustępową, umywalkę, dozownik z mydłem w płynie, pojemnik z ręcznikami jednorazowego użycia oraz pojemnik na zużyte ręczniki. Jest to zatem innego rodzaju pomieszczenie, o innym przeznaczeniu i jego znajdowanie na terenie zespołu opieki zdrowotnej nie wyłącza wynikającego z § 2 pkt 5 rozporządzenia obowiązku prawidłowego wyposażenia innego pomieszczenia – stanowiącego pomieszczenie porządkowe.
Niezasadny jest także zarzut skarżącego nieodniesienia się przez organ do okoliczności posiadania w poradni, w innych pomieszczeniach, punktów z dozownikami do dezynfekcji rąk. Organ rozważył powyższą okoliczność, jednakże trafnie stwierdził, iż pracownik po wykonaniu czynności tzw. "brudnych" nie powinien przemieszczać się po pomieszczeniach podmiotu leczniczego, by wykonać czynność higieny rąk, zwłaszcza, że po wykonaniu czynności, podczas których może dojść do zanieczyszczenia jego odzieży, powinien móc zmienić odzież i mieć możliwość wykonania procedury higieny rąk. Jest to tym bardziej istotne, że w kobntrolowanym podmiocie leczniczym nie ma zatrudnionego odrębnego personelu sprzątającego, a czynności porządkowe wykonuje pielęgniarka, na co zasadnie zwrócił uwagę organ odwoławczy.
Nie można zgodzić się z zarzutem naruszenia art. 15 k.p.a. wskutek powołania przez organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przepisów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy, to jest przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki (Dz.U. Nr 81, poz. 716 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (t.j. Dz.U. z 2003 r., Nr 169, poz. 1650 ze zm.), a także zarzut niewłaściwego zastosowania tych przepisów.
W myśl art. 15 k.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Trzeba przy tym podkreślić, że wydając na mocy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. decyzję o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy organ odwoławczy ponownie merytorycznie rozpoznaje sprawę. Jest zatem uprawniony do uzupełniającego odwołania się w ramach podstawy prawnej decyzji do innych jeszcze przepisów, niż przytoczone przez organ pierwszej instancji.
Przepisy art. 4 ust. 1 pkt 2 i 5 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej zaliczają do zakresu działania tej Inspekcji w dziedzinie bieżącego nadzoru sanitarnego kontrolę przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne dotyczących utrzymania należytego stanu higienicznego zakładów pracy oraz warunków zdrowotnych środowiska pracy, a zwłaszcza zapobiegania powstawaniu chorób zawodowych i innych chorób związanych z warunkami pracy.
Zatem organ sanitarny drugiej instancji w granicach swoich kompetencji odwołał się do konkretnych przepisów dotyczących ochrony zdrowia pracowników oraz bezpieczeństwa i higieny pracy, które to przepisy potwierdzały zasadność nałożonych na skarżącego obowiązków.
Nie zasługują także na uwzględnienie zarzuty kwestionujące zasadność pozostałych nałożonych na skarżącego obowiązków, wymienionych w punktach 2 i 3 decyzji organu pierwszej instancji.
Wbrew zarzutowi sformułowanemu w punkcie I lit. d skargi, Wojewódzki Inspektor Sanitarny w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniósł się do podniesionego na etapie postępowania odwoławczego argumentu skarżącego, iż procedury mycia i dezynfekcji rąk, opracowane w formie pisemnej i graficznej, są wywieszone na ścianie przy umywalkach. Organ zauważył jednak, że potwierdzając odbiór protokołu kontroli skarżący nie kwestionował jego ustaleń, w tym stwierdzonych braków opracowania procedur mycia i dezynfekcji rak oraz procedury postępowania z brudną bielizną, a także braku opracowania procedury kontroli wewnętrznej oraz braku takiej kontroli w obszarze realizacji działań zapobiegających szerzeniu się zakażeń i chorób zakaźnych.
Co więcej, skarżący nie kwestionował faktu braku wskazanych procedur także w piśmie z dnia [...] grudnia 2014 r., jak również w odwołaniu zawartym w piśmie z dnia [...] lutego 2015 r., a podniósł zarzut w tej kwestii dopiero w piśmie z dnia [...] marca 2015 r.
W opisanej sytuacji, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego prawidłowo organ odwoławczy przyjął za podstawę swoich ustaleń treść protokołu kontroli, tym bardziej, że jak wynika z jego zapisów, kontrola została przeprowadzona w obecności skarżącego K. S. (pkt 1.5 protokołu), który nie zgłaszał uwag i zastrzeżeń co do ustaleń kontroli ani w treści protokołu, ani też w piśmie wniesionym w terminie 7 dni od sporządzenia protokołu, przewidzianym do zgłoszenia zastrzeżeń do ustaleń stanu faktycznego. Skoro skarżący, zgodnie z zawartym w protokole pouczeniem, w terminie 7 dni zgłosił zastrzeżenia dotyczące wymogów pomieszczenia porządkowego, a zarazem nie kwestionował ustaleń protokołu o brakach w zakresie opracowania niezbędnych procedur, w tym procedury mycia i dezynfekcji rąk, uznać należy, że ustalenia te pozostawały, także w ocenie skarżącego, w zgodzie z rzeczywistym stanem rzeczy.
Powyższej oceny nie podważa dołączony do skargi protokół kontroli przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2013 r. Fakt, że w tym protokole, który jak wynika z jego treści, dotyczył przede wszystkim warunków wykonywania szczepień ochronnych w gabinecie szczepień, nie stwierdzono nieprawidłowości w zakresie opisanym w protokole z dnia [...] grudnia 2014 r., nie oznacza, że takie nieprawidłowości nie zaistniały.
Także dołączona do skargi kopia "Instrukcji mycia i dezynfekcji rąk" przy użyciu środka HAND DES, nieopatrzona datą, nie podważa prawidłowości ustaleń organów sanitarnych, które odnoszą się do stwierdzonego w dniu [...] grudnia 2014 r. braku opracowanej procedury mycia rąk i w konsekwencji obowiązku jej opracowania w prowadzonym przez skarżącego zespole opieki zdrowotnej.
Procedura to określone reguły postępowania w jakiejś sprawie. Zatem pojęcie procedury mycia i dezynfekcji rąk ma niewątpliwie szerszy zakres (chociażby co do sytuacji i częstotliwości ich wykonywania), niż opisana i przedstawiona na dołączonej przez skarżącego kopii technika mycia rak przy użyciu konkretnego środka, który według treści protokołu kontroli nie był środkiem dezynfekcyjnym stosowanym w kontrolowanym zakładzie opieki zdrowotnej.
Z kolei prawidłowości nałożenia obowiązku opracowania procedury postępowania z brudną bielizną nie wyłącza podnoszona przez skarżącego okoliczność stosowania jednorazowych prześcieradeł i ręczników.
Wbrew stanowisku skarżącego organy sanitarne zasadnie oparły decyzje w wyżej omówionym zakresie na przepisach art. 11 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 947 ze zm.). Zgodnie z powołanymi przepisami kierownicy podmiotów leczniczych oraz inne osoby udzielające świadczeń zdrowotnych są obowiązani do podejmowania działań zapobiegających szerzeniu się zakażeń i chorób zakaźnych, a działania te obejmują, między innymi, opracowanie, wdrożenie i nadzór nad procedurami zapobiegającymi zakażeniom i chorobom zakaźnym związanym z udzielaniem świadczeń zdrowotnych, w tym dekontaminacji skóry i błon śluzowych lub innych tkanek.
Chybiony jest argument skarżącego, iż podejmuje on działania zapobiegające szerzeniu się zakażeń i chorób zakaźnych, o czym pośrednio świadczy brak zakażeń w prowadzonej przez skarżącego przychodni. Wymaga bowiem podkreślenia, że kontrolowane decyzje dotyczą ściśle określonych nakazów, pozostających w związku z konkretnymi, stwierdzonymi w protokole z dnia [...] grudnia 2014 r. nieprawidłowościami w zakresie realizowania opisanych działań. Jak wskazano już wyżej, stosownie do art. 2 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. Państwowa Inspekcja Sanitarna sprawuje zapobiegawczy i bieżący nadzór sanitarny oraz prowadzi działalność zapobiegawczą i przeciwepidemiczną w zakresie chorób zakaźnych i innych chorób powodowanych warunkami środowiska.
Zatem Państwowa Inspekcja Sanitarna nie podejmuje przewidzianych przepisami prawa działań jedynie wtedy, gdy dochodzi do wystąpienia zakażeń, ale działa na rzecz zapobiegania chorobom zakaźnym i innym chorobom powodowanym warunkami środowiska.
Wskazać należy, że zachodziły również podstawy do utrzymania zaskarżoną decyzją w mocy decyzji organu pierwszej instancji w zakresie obowiązku określonego w jej punkcie 2. Organ pierwszej instancji prawidłowo powołał w tym zakresie przepisy art. 11 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 i pkt 6 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, przewidujące, że kierownicy podmiotów leczniczych oraz inne osoby udzielające świadczeń zdrowotnych są obowiązani do podejmowania działań zapobiegających szerzeniu się zakażeń i chorób zakaźnych, w tym w szczególności opracowania, wdrożenia i nadzoru nad procedurami zapobiegającymi zakażeniom i chorobom zakaźnym związanym z udzielaniem świadczeń zdrowotnych oraz prowadzenia kontroli wewnętrznej w zakresie realizacji tych działań.
W świetle powyższych rozważań nietrafny jest również zarzut wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 8 k.p.a., przewidującego, że organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej i wyrażającego w ten sposób zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Z zasady tej wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest też zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. W celu realizacji tej zasady konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń stron oraz uwzględniania w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli, przy założeniu, że wszyscy obywatele są równi wobec prawa.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola postępowania administracyjnego, w którym została wydana zaskarżona decyzja, wskazuje na zgodność tego postępowania oraz wydanych w jego toku decyzji z przepisami prawa, co nie pozwala na uznanie zarzutu naruszenia w tym postępowaniu zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a.
Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł jak w sentencji.