Wyrok WSA w Lublinie z 21 listopada 2013 r., III SA/Lu 596/13

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie

Rozpoznanie

w Wydziale III na rozprawie w dniu 7 listopada 2013 r.

Sprawa

sprawy ze skargi P. P. Sp. z ograniczona odpowiedzialnością z siedzibą w K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego oddala skargę.

Skład

Sędzia WSA Ewa Ibrom przewodniczący
Sędzia WSA Jacek Czaja przewodniczący, sprawozdawca
Sędzia WSA Jerzy Drwal przewodniczący
Stażysta Bartłomiej Maciak protokolant

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...], Dyrektor Izby Celnej w [...] utrzymał w mocy postanowienie własne z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...], odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...].

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r., Naczelnik Urzędu Celnego w [...] cofnął rejestrację automatu o niskich wygranych [...], nr poświadczenia rejestracji: [...].

Na skutek wniesionego przez stronę odwołania, decyzją z dnia [...]lipca 2011 r. Dyrektor Izby Celnej w [...] uchylił decyzję organu pierwszej instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.

Decyzją z dnia [...] listopada 2012r., Nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w [...] umorzył postępowanie w sprawie cofnięcia rejestracji automatu o niskich wygranych. Od powyższej decyzji skarżąca złożyła odwołanie, w którym zawarte było żądanie w zakresie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lipca 2011 r., na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, ze zm., dalej: Ordynacja podatkowa).

Decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., Nr [...] Dyrektor Izby Celnej w [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...].

Od wskazanej wyżej decyzji z dnia [...]lutego 2013 r. Dyrektora Izby Celnej w [...]) skarżąca złożyła odwołanie, przy czym we wnioskach tego odwołania, poza żądaniem uchylenia decyzji z dnia [...] lutego 2013 r., Nr [...] Dyrektora Izby Celnej w [...], strona zażądała "wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...]."

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...], Dyrektor Izby Celnej w [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] (nie zaś decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w [...]).

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...],– zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] – Dyrektor Izby Celnej w [...] utrzymał w mocy wskazane wyżej postanowienie własne z dnia [...] kwietnia 2013 r.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ wskazał, że zgodnie z art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej, gdy żądanie, o którym mowa w art. 165 Ordynacji podatkowej, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Organ stwierdził, że wniosek skarżącej w zakresie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lipca 2011 r. był już przedmiotem postępowania podatkowego. Po przeprowadzeniu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności powyższej decyzji, Dyrektor Izby Celnej w [...] decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., odmówił stwierdzenia jej nieważności.

W ocenie organu, postępowanie w przedmiocie wniosku skarżącej nie może być wszczęte z uwagi na fakt, że dotyczy on sprawy która była już przedmiotem postępowania podatkowego i co do której zapadła już decyzja podatkowa. Tym samym brak jest podstaw do wszczęcia postępowania w kwestii stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lipca 2011 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego P. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wniosła o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. oraz uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. i wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lipca 2013 r. Skarżąca zarzuciła postanowieniom:

naruszenie art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, iż stronie nie przysługuje prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] lipca 2011 r., w sytuacji gdy w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki do wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności wyżej wskazanej decyzji;

naruszenie art. 165a Ordynacji podatkowej poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i wydanie postanowienia w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez Dyrektora Izby Celnej w [...], w sytuacji, gdy w niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki do odmowy wszczęcia postępowania;

naruszenie art. 127 Ordynacji podatkowej, poprzez nieprzeprowadzenie po raz drugi postępowania w sprawie, a jedynie odniesienie się do zarzutów zawartych w zażaleniu, co powoduje naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania, naruszenie art. 121 Ordynacji podatkowej tj. działanie wbrew zasadzie wyrażonej w tym przepisie prawa, czyli działanie w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych.

Zdaniem skarżącej fakt, że strona wcześniej złożyła już wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji nie powoduje, że organ ma prawo od razu z góry zakładać, iż kolejny taki wniosek jest bezzasadny. W przypadku trybów nadzwyczajnych, a takim jest postępowanie o stwierdzenie nieważności, na różnych etapach mogą pojawić się nowe przesłanki do wszczęcia właśnie takiego postępowania. Organ winien zbadać nowy wniosek skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji i po dokładnej analizie wskazać, czy i dlaczego można stwierdzić nieważność decyzji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w [...] wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga jest bezzasadna, bowiem zaskarżone postanowienie, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia, nie narusza prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Przede wszystkim należy zauważyć, że postanowienie Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...], odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji tego organu z dnia [...] lipca 2011 r. (nr [...]), wydane zostało na podstawie art. 165a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, ze zm., dalej: Ordynacja podatkowa). Zgodnie z tym przepisem, gdy żądanie wszczęcia postępowania podatkowego (o którym mowa w art. 165 Ordynacji podatkowej) zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Powołując się na tę podstawę prawną, Dyrektor Izby Celnej w [...] stwierdził, że wniosek skarżącej spółki w zakresie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lipca 2011 r. był już przedmiotem postępowania podatkowego, po przeprowadzeniu którego ów organ decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji.

W ocenie organu, postępowanie w przedmiocie wniosku skarżącej nie może być wszczęte z uwagi na fakt, że dotyczy on sprawy która była już przedmiotem postępowania podatkowego i co do której zapadła już decyzja podatkowa. Tym samym brak jest podstaw do wszczęcia postępowania w kwestii stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lipca 2011 r.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że skarżąca nie złożyła odrębnego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...], lecz wniosek taki – jak przyjął to organ – zawarła w treści odwołania z dnia [...] marca 2013 r. (k. 16-23 akt administracyjnych) od decyzji z dnia [...] lutego 2013 r., Nr [...], którą Dyrektor Izby Celnej w [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lipca 2011 r.

W sprawie istotne jest więc zagadnienie dopuszczalności ponownego wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lipca 2011 r. w sytuacji, gdy toczy się postępowanie odwoławcze co do odmowy stwierdzenia nieważności tej właśnie decyzji, a strona zgłasza – jak uważa organ – kolejne żądanie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności tej decyzji w treści odwołania od decyzji z dnia [...] lutego 2013 r., Nr [...], którą organ odmówił stwierdzenia nieważności tej samej decyzji – z dnia [...] lipca 2011 r.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w takim układzie procesowym, a więc, gdy strona w treści odwołania od decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lipca 2011 r., ponawia żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, organ miał obowiązek odmówić wszczęcia nowego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej samej decyzji (Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lipca 2011 r.), bowiem uwzględnienie takiego żądania miałoby skutek w postaci równoległego toczenia się dwóch postępowań o stwierdzenie nieważności jednej decyzji, wszczętych na wniosek tej samej strony.

Podkreślenia wymaga to, że – domniemane w istocie przez organ – żądanie stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lipca 2011 r. zostało, jak już wyżej wskazano, zgłoszone w treści odwołania z dnia [...] marca 2013 r. od decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności omawianej decyzji, zaś to odwołanie zostało rozpoznane i rozstrzygnięte dopiero decyzją z dnia [...] maja 2013 r., nr [...], którą Dyrektor Izby Celnej w [...] utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...]lutego 2013 r., Nr [...], którą Dyrektor Izby Celnej w [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lipca 2011 r.

Niezależnie od powyższego podnieść należy, że jakkolwiek organ uznał, że strona ponownie wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] lipca 2011 r., to uzasadnienie odwołania z dnia [...] marca 2013 r. (k. 16-23 akt administracyjnych) w najmniejszym stopniu nie powołuje się na nowe okoliczności w porównaniu do tych, które strona zgłosiła w sprawie, a co do których ten organ wypowiedział się w decyzji z dnia [...] lutego 2013 r. Jak zasadnie zauważył więc organ, powoływane przez skarżącą przesłanki były przedmiotem badania w decyzji z dnia [...] lutego 2013 r.

Co więcej, z treści uzasadnienia odwołania z dnia [...] marca 2013 r. wynika, że strona zarzuciła organowi, iż naruszył on art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że stronie z uwagi na złożenie odwołania od decyzji z dnia [...] lipca 2011 r., nie przysługuje prawo złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności tej decyzji, gdy w rzeczywistości zaskarżona przez stronę tym odwołaniem decyzja z dnia [...] lutego 2013 r. (Nr [...]) odmawia stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lipca 2011 r., gdyż organ nie stwierdził, aby decyzja z dnia [...] lipca 2011 r. rażąco naruszała prawo (art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej), jak również nie zaistniała żadna z pozostałych przesłanek wymienionych w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej (k. 1-6 akt administracyjnych).

Z tych względów podzielić należy stanowisko organu, co do zaistnienia przeszkód formalnych uzasadniających odmowę wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, oparte na podstawie art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym, gdy żądanie o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną, lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że także pozostałe zarzuty skargi nie są zasadne, bowiem organ nie uchybił ani obowiązkowi działania zgodnie z prawem (art. 120 Ordynacji podatkowej), ani zasadzie zaufania (art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej), ani też wymogom dwuinstancyjności postępowania (art. 127 Ordynacji podatkowej).

W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.