Uzasadnienie
B. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w B. złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku skarżąca podniosła, że nie posiada środków na opłacenie wpisu sądowego od skargi, gdyż przychody spółki drastycznie zmalały z powodu podwyżki podatku od gier ze 180 euro na 2000 zł od każdego automatu eksploatowanego przez spółkę. Wpływające środki są przeznaczane na regulowanie danin publicznoprawnych. Skarżąca podała, że obecnie eksploatuje ok. 75% mniej automatów niż pod koniec 2009 r. W dacie sporządzania wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca jest obowiązana wpłacić następujące kwoty: [...] zł tytułem podatku od gier; ok. [...] zł tytułem czynszu najmu za lokale; ok. [...] zł tytułem pozostałych danin publicznoprawnych, wynagrodzeń i innych kosztów bieżącej działalności. Łączne zobowiązania do poniesienia w najbliższym czasie to kwota ok. [...] zł, przekraczająca środki zgromadzone na rachunku bankowym. Środki trwałe spółki to w większości automaty do gier o niskich wygranych, których nie da się zbyć w Polsce, ani za granicą.
Skarżąca wskazała, że wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi [...] zł, a wartość środków trwałych spółki [...] zł. Według bilansu za ostatni rok obrotowy spółka wykazała stratę w kwocie [...] zł. Na rachunku bankowym spółki, na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku o prawo pomocy widniała kwota [...] zł.
Postanowieniem z dnia 12 czerwca 2014 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy.
W sprzeciwie od postanowienia skarżąca zakwestionowała odmowę przyznania pomocy. Skarżąca podniosła, że zgromadzone na rachunku bankowym środki w wysokości około [...] zł nie mogą być w całości przeznaczone na poniesienie kosztów postępowania, ponieważ skarżąca posiada też inne zobowiązania, w tym publicznoprawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., wniesienie sprzeciwu przez stronę powoduje, że zaskarżone postanowienie traci moc, a Sąd na nowo rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Żądanie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Skarżąca domaga się zwolnienia od kosztów sądowych.
Na obecnym etapie postępowania na koszty sądowe składa się wpis od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 200 zł - § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 z późn. zm.).
Przedstawiona przez skarżącą sytuacja majątkowa i finansowa spółki, nie daje podstaw do uznania, że zostały spełnione przesłanki z art. 246 § 2 pkt 2 uprawniające do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 199 p.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Obowiązek stron ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie dotyczy również podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. Osoba prawna powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli posiada jakiekolwiek środki majątkowe, czy dochody (vide postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 14 lipca 2008 r., sygn. akt I SA/GI 219/08).
W świetle ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych, przyznanie stronie prawa pomocy powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie środków na sfinansowanie w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (vide postanowienie NSA z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 61/04). Taka sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie.
Skarżąca jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, której kapitał zakładowy wynosi – [...] zł. Wartość środków trwałych spółki, według oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy, wynosi [...] zł. W bilansie za ostatni rok obrotowy skarżąca odnotowała stratę w wysokości [...] zł. Na rachunku bankowym na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy znajdowała się kwota [...] zł.
Brak jest podstaw do stwierdzenia, że skarżąca nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania - w niniejszej sprawie wpisu sądowego od skargi. Strata finansowa jako ujemny wynik bilansu przychodu i kosztów nie jest okolicznością tożsamą z brakiem środków finansowych. Strata z działalności gospodarczej jest bowiem pojęciem wytworzonym na potrzeby rozliczeń podatkowych i skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (vide postanowienie NSA z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt II GZ 112/11). Dlatego też nie można tylko na tej podstawie oceniać realnych korzyści ekonomicznych z prowadzenia działalności gospodarczej. Okoliczność, że skarżąca poniosła stratę nie świadczy, że spółka utraciła płynność finansową, skarżąca nie wykazała bowiem, aby zamierzała zawiesić prowadzoną działalność gospodarczą, czy też aby była objęta postępowaniem likwidacyjnym, upadłościowym, układowym lub naprawczym.
Oceniając możliwości płatnicze strony nie można pominąć faktu, że skarżąca posiada środki pieniężne na rachunku bankowym, które wielokrotnie przekraczają wysokość wpisu sądowego od skargi, który wynosi w 200 zł. Należy ponadto wskazać, że pojęcie "dostatecznych środków" nie może być ograniczone wyłącznie do środków pieniężnych. W posiadaniu spółki znajduje się znaczny majątek, gdzie wysokość środków trwałych wynosi [...] zł.
Nie przemawia również za przyznaniem skarżącej prawa pomocy i zwolnieniem od kosztów sądowych konieczność zapłaty podatków i innych zobowiązań (koszty najmu lokali, wynagrodzenia). Koszty sądowe również mają charakter publicznoprawny i nie powinny być traktowane jako podlegające zaspokojeniu w ostatniej kolejności.
W świetle powyższych okoliczności brak jest podstaw do uznania, że skarżąca wykazała przesłanki z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a, co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 260 p.p.s.a.