Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2019 r. L. Wojewódzki Inspektor
Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, po rozpatrzeniu odwołania M. Ś., utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie udostępnienia informacji dotyczących działki nr [...], położonej w obrębie ewidencyjnym nr [...] C. Drugi.
Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie sprawy.
Pismem z dnia 14 stycznia 2018 r. M. Ś. wystąpił do Starosty [...] o wgląd do operatu pomiarowego nr [...]/[...] oraz do dokumentów, na podstawie których wydany został akt własności ziemi, dotyczący działki o numerze ewidencyjnym [...] Wyjaśnił, że jest właścicielem działki przyległej do działki nr [...]. Obecnie właściciel działki nr [...] – M. Ł. blokuje mu dojazd do jego posesji. W dalekiej przeszłości działka ta należała do jego rodziny i stanowiła jedną całość wraz z jego działką. Podniósł, że jego rodzina pozwoliła M. Ł. pobudować się na kilku arach.
W odpowiedzi na wniosek Starosta [...] pismem z dnia 9 lutego 2018 r. wyjaśnił, że nie posiada właściwości rzeczowej do prowadzenia spraw związanych z regulowaniem stanów prawnych gruntów, a tym samym nie może wydawać dokumentów i udzielać żądanych informacji. Ponadto Starosta poinformował zainteresowanego, że jego wniosek nie może być uwzględniony, ponieważ nie wykazał interesu prawnego.
W związku z powyższym M. Ś. złożył zażalenie na bezczynność Starosty [...] pismem z dnia 15 lutego 2018 r. do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej także jako LWINGiK), który uznał ją za zasadną i zobowiązał Starostę [...] do rozpatrzenia sprawy zgodnie z formą przewidzianą w obowiązujących przepisach. Inspektor stwierdził, że sprawa dotycząca udostępnienia wnioskowanych informacji winna być rozstrzygnięta decyzją administracyjną, zgodnie z art. 40f ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (aktualnie;Dz. U. z 2020 r. poz. 276 ze zm.).
Starosta [...] pismem z dnia 20 marca 2018 r. wezwał M. Ś. do usunięcia braków żądania z dnia 14 stycznia 2018 r., poprzez złożenie wniosku o udostępnienie materiałów powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zgodnego z wzorem stanowiącym załącznik nr [...] do rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 9 lipca 2014 r. w sprawie udostępniania państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, wydawania licencji oraz wzoru Dokumentu Obliczania Opłaty (Dz. U. z 2019 r. poz. 434).
M. Ś. złożył w dniu 26 marca 2018 r. na wymaganym formularzu wniosek o udostępnienie danych z operatu nr [...]/[...]. W dodatkowych wyjaśnieniach wniósł o wgląd do dokumentacji, na podstawie której został wydany Akt Własności Ziemi.
Starosta w dniu 28 marca 2019 r. odpłatnie udostępnił kopie materiałów których domagał się zainteresowany. Jednakże tego samego dnia M. Ś. ponownie do protokołu oświadczył, że podtrzymuje swoje żądanie zawarte we wniosku z dnia 14 stycznia 2018 r., załatwienia sprawy w formie decyzji. Decyzja, według zainteresowanego, powinna zawierać wyjaśnienie wszelkich okoliczności dotyczących ustalenia stanu prawnego działki nr [...].
M. Ś. w dniu 20 kwietnia 2018 r. zapoznał się z dokumentacją zgromadzoną w sprawie, jednocześnie ponawiając zażądanie wydania decyzji, w której Starosta powinien przedstawić wszystkie okoliczności faktyczne i prawne ustalenia własności działki nr [...], w tym:
- - opisania w decyzji materiału dowodowego dopuszczonego w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją wydania Aktu Własności Ziemi przez Prezydium Powiatowej Rady N. w J. L. w dniu 7 grudnia 1973 r.;
- - opisania materiału dowodowego służącego do założenia księgi wieczystej [...] [...], ustalającej własność działki nr [...] na rzecz M. Ł..
Ponadto zainteresowany zażądał wydania uwierzytelnionych kopii dokumentów:
- - zawierających się w aktach przedmiotowej sprawy oznaczonej nr [...] (związanych z wydaniem Aktu Własności Ziemi ustalającego własność działki nr [...]);
- - zawierających się w aktach księgi wieczystej [...] [...] stanowiących podstawę ujawnienia własności działki nr [...].
Decyzją z dnia [...] maja 2018 r. Starosta [...] orzekł o umorzeniu w całości postępowania administracyjnego w sprawie udostępnienia informacji w formie decyzji administracyjnej, dotyczącej części gruntu działki nr [...], położonej na obszarze obrębu ewidencyjnego [...] C. Drugi.
Po rozpatrzeniu odwołania M. Ś., decyzją z dnia 10 września 2018 r. LWINGiK uchylił w całości decyzję Starosty [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Organ I instancji rozpatrując sprawę zgodnie z wytycznymi LWINGiK, wezwał M. Ś. do usunięcia braków formalnych poprzez sprecyzowanie treści żądań.
Realizując wezwanie, zainteresowany w piśmie z dnia 18 marca 2019 r. sformułował żądanie ustalenia:
- - kto w latach 1960-61 był posiadaczem, właścicielem działki nr [...], położonej w obrębie C. Drugi;
- - na podstawie jakich dokumentów została założona księga wieczysta nr [...] [...] dla działki nr [...].
W odpowiedzi Starosta [...], postanowieniem z dnia 27 marca 2019 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie udostępnienia informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków.
Po rozpatrzeniu zażalenia, LWINGiK postanowieniem z dnia 16 maja 2019 r. uchylił w całości powyższe orzeczenie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy wskazał, że odmowa wszczęcia postępowania nie ma uzasadnienia, ponieważ postępowanie trwa i nie zostało zakończone.
Starosta [...] decyzją z dnia 13 sierpnia 2019 r. umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie udostępniania żądanych informacji dotyczących działki nr [...]. Organ dokonując oceny żądania z dnia 18 marca 2018 r., sprecyzowanego w kolejnych wystąpieniach zainteresowanego ustalił, że M. Ś. nie jest właścicielem działki ewidencyjnej nr [...] i nie posiada w tej sprawie, interesu prawnego tylko ma interes faktyczny. Stwierdził również, brak informacji dotyczącej posiadacza samoistnego lub o właścicielu przedmiotowej działki za lata 1960-1961 gdyż założenie ewidencji gruntów dla tej jednostki ewidencyjnej C. Drugi nastąpiło w 1968 r.
Nie zgadzając się z tą decyzją skarżący złożył odwołanie powołując się na posiadany w sprawie interes prawny, który szczegółowo wykazał w toczącym się postępowaniu.
LWINGiK nie uwzględnił odwołania i zaskarżoną decyzją z dnia 26 września 2019 r. utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 13 sierpnia 2019 r. Organ odwoławczy w pierwszej kolejności przytoczył w uzasadnieniu treść przepisów m.in. art. 40a, art. 40b ust. 1, 40e i 40f ustawy p.g.k. Wyjaśnił, że organ I instancji, na wniosek M. Ś. udostępnił mu wnioskowane materiały, tj. dane z operatu [...]/[...]. Zainteresowany w kolejnych pismach kierowanych do organu pierwszej instancji zmieniał zakres żądanych informacji by ostatecznie je sformułować w piśmie z dnia 18 marca 2019 r., żądając udostępnienia danych o konkretnej działce (w tym przypadku działce nr [...]), dotyczących właścicieli działki, jak również aktów prawnych z nią związanych, odwołujący powołał się na fakt, że jest właścicielem działki sąsiedniej nr [...], przylegającej do działki nr [...]. Ponadto M. Ś. wskazał, że fragment działki nr [...] wchodził w roku 1955 w skład masy spadkowej jego poprzedników prawnych ([...] i K. Ś.) i związku z tym powinien stanowić własność jego rodziny.
Według organu odwoławczego skarżący nie wykazał interesu prawnego w uzyskaniu wglądu do dokumentów dotyczących właścicieli działki nr [...]. W zgromadzonej dokumentacji brak jest dokumentów prawnych potwierdzających prawa własności spadkodawców wymienionych przez M. Ś.. Zarówno w Akcie Własności Ziemi z roku 1973, jak i w Akcie Notarialnym z roku 2013, dotyczących zmian własnościowych działki nr [...], nie są wymienieni przywołani spadkodawcy ([...] [...] i K. Ś.). W związku z tym, skoro działka nr [...], jak wynika z ww. dokumentów, nie należała do wymienionych przez odwołującego się spadkodawców, to nie może być przedmiotem roszczeń z tytułu dziedziczenia, a tym samym skarżący nie posiada interesu prawnego w uzyskaniu żądanych informacji.
Organ odwoławczy zwrócił nadto uwagę, że założenie ewidencji gruntów i budynków dla obrębu ewidencyjnego C. Drugi, gdzie zlokalizowana jest działka nr [...], nastąpiło w roku 1968. W związku z tym w brak jest w ewidencji informacji dotyczącej właściciela (posiadacza samoistnego) przedmiotowej działki w latach 1960-61. Prawidłowo organ I instancji w swojej decyzji wskazał, że nie dysponuje aktami ksiąg wieczystych, tj. dokumentami stanowiącymi podstawę ustalenia własności działki nr [...]. Taka dokumentacja znajduje się w Wydziale Ksiąg Wieczystych w Sądzie Rejonowym w J. L.. Starosta jako organ ewidencyjny może udostępnić informacje jedynie w oparciu o znajdujące się w ewidencji dane, a także może udostępnić do wglądu tylko takie dokumenty, które znajdują się w jego posiadaniu i to tylko w takim zakresie, w jakim pozwalają na to powołane wyżej przepisy.
Natomiast starosta nie podejmuje żadnych rozstrzygnięć, tj. nie tworzy nowej sytuacji prawnej, ani też nie kształtuje nowego stosunku prawnego. Nie jest zatem uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego, czyli zbierania, czy też poszukiwania dokumentów. W takim wypadku organ ewidencyjny może jedynie o fakcie braku określonych dokumentów poinformować, co też uczynił w niniejszej sprawie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie M. Ś. wniósł o uchylenie decyzji obu instancji, zarzucając naruszenie art. 77 i art. 80 k.p.a., poprzez błędną ocenę dokumentów potwierdzających istnienie interesu prawnego po stronie skarżącego w uzyskaniu informacji o działce nr [...] w C.. Skarżący wskazał, że wystąpił do Wydziału Geodezji Starostwa w J. L. z wnioskiem o udostępnienie informacji na temat działki nr [...], która bezpośrednio przylega do jego nieruchomości, a której obecni użytkownicy utrudniają mu przejazd drogą, która istniała od pokoleń. W szczególności chciał uzyskać informację, kiedy utworzono przedmiotową działkę i nadano jej numer ewidencyjny, kto i kiedy przeprowadzał pomiary geodezyjne wyodrębniające tą działkę, kto był jej kolejnymi właścicielami, jakie dokumenty przedstawiono na potwierdzenie własności.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje
Skarga jest niezasadna.
Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o przepisy prawa procesowego i materialnego oraz w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej także jako "p.p.s.a.") - zarzutami i wnioskami skargi, nie uwzględnił skargi, bowiem zaskarżona decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 26 września 2019 r. nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
Przedmiotem skargi jest decyzja umarzająca postępowanie administracyjne w sprawie udostępnienia informacji dotyczących działki nr [...], położonej w obrębie ewidencyjnym nr [...] C. D., wchodzącym w skład jednostki ewidencyjnej [...] C..
Podstawę prawną rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie, obok art. 105 § 1 k.p.a. (o którym mowa będzie w dalszej części uzasadnienia), stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r. poz. 276 ze zm.), dalej także jako "p.g.k.".
Zasady udostępniania informacji i materiałów z zasobu geodezyjnego i kartograficznego określone zostały w sposób kompleksowy w p.g.k.
Mianowicie, do spraw związanych z prowadzeniem ewidencji gruntów odnosi się przepis art. 20 p.g.k. Przepis ten w ust. 1 przewiduje, że ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące:
- 1) gruntów – ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty;
- 2) budynków – ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych;
- 3) lokali – ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej.
W myśl art. 20 ust. 2 pkt 1 p.g.k., w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także właścicieli nieruchomości, a w przypadku:
- a) nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego - oprócz właścicieli inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości;
- b) gruntów, dla których ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić ich właścicieli - osoby lub inne podmioty, które władają tymi gruntami na zasadach samoistnego posiadania.
Informacje, o których mowa w art. 20 ust. 1 i 2 p.g.k., zawiera operat ewidencyjny, który składa się z bazy danych prowadzonej w systemie teleinformatycznym, obejmującej zbiory danych przestrzennych infrastruktury informacji przestrzennej, dotyczące ewidencji gruntów i budynków (katastru nieruchomości) oraz zbioru dokumentów uzasadniających wpisy do bazy danych (art. 24 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1a pkt 2 p.g.k.).
Kwestie udostępniania informacji zawartych w operacie ewidencyjnym regulują przepisy art. 24 ust. 3 – 5 p.g.k. Ust. 3 określa formy, w jakich przedmiotowe informacje są udostępniane. Ust. 4 art. 24 p.g.k. stanowi z kolei, że każdy może żądać udostępnienia tych informacji, zastrzegając przy tym wyjątek od tej zasady uregulowany w ust.
- 5. Jak wynika z tego ostatniego ustępu, zastrzeżenie to odnosi się danych podmiotowych, tj. dotyczących (w szczególności) właścicieli nieruchomości. Z powołanego przepisu wynika bowiem, że dane ewidencji gruntów i budynków zawierające dane podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, są udostępniane przez Starostę (zaś wypisy z operatu ewidencyjnego, zawierające takie dane – odpowiednio – wydawane), enumeratywnie wymienionym podmiotom, do których należą:
- 1) właściciele oraz osoby i jednostki organizacyjne władające gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis;
- 2) organy administracji publicznej albo podmioty niebędące organami administracji publicznej, realizujące, na skutek powierzenia lub zlecenia przez organ administracji publicznej, zadania publiczne związane z gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis;
2a) operatorzy:
- a) sieci, w rozumieniu ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2410 oraz z 2020 r. poz. 471);
- b) systemu przesyłowego, systemu dystrybucyjnego oraz systemu połączonego, w rozumieniu ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2019 r. poz. 755, z późn. zm.);
- 3) inne podmioty niż wymienione w pkt 1-2a, które mają interes prawny w tym zakresie.
Z powyższego wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest zbiorem informacji o gruntach, budynkach i lokalach, który, pełniąc funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw, co jasno wynika z art. 20, art. 22 i art. 24 p.g.k. Ewidencja rejestruje zatem jedynie stany prawne ustalone w innym trybie i przez inne organy orzekające. Organy ewidencyjne nie rozstrzygają samodzielnie kwestii podlegających wpisom, a wpisów mogą dokonywać tylko na podstawie stosownych dokumentów.
W niniejszej sprawie skarżący złożył w dniu 26 marca 2018 r. stosowny wniosek o udostępnienie danych z operatu nr [...]. W dodatkowych wyjaśnieniach wniósł o wgląd do dokumentacji, na podstawie której został wydany Akt Własności Ziemi. Na tej podstawie Starosta [...] w dniu 28 marca 2019 r. udostępnił odpłatnie materiały zgodnie z wnioskiem zainteresowanego. Następnie, skarżący wystąpił z kolejnym żądaniem do organu. Zdaniem skarżącego, załatwienie sprawy wymaga formy decyzji, która winna zawierać wyjaśnienie wszystkich okoliczności dotyczących ustalenia stanu prawnego działki nr [...]. W toku postępowania skarżący sprecyzował, że organ winien ustalić, kto w latach 1960-61 był posiadaczem, właścicielem działki nr [...], położonej w obrębie C. Drugi, oraz na podstawie jakich dokumentów została założona księga wieczysta nr [...] [...] dla działki nr [...] (k. [...] akt adm.). Organ po zbadaniu posiadanych dokumentów stwierdził niewystępowanie odpowiednich dokumentów prawnych potwierdzających prawa własności spadkodawców wymienionych przez skarżącego.
Zarówno w Akcie Własności Ziemi z roku 1973, jak i w Akcie Notarialnym z roku 2013, dotyczących zmian własnościowych działki nr [...], nie są wymienieni przywołani spadkodawcy (Wojciech [...], K. Ś.).
Należy stwierdzić, że z uwagi na charakter ewidencji i tryb postępowania w sprawie udostępnienia informacji z operatu ewidencyjnego, organ mając do dyspozycji opisane wyżej dane nie mógł udzielić żądanej informacji. Wbrew oczekiwaniu skarżącego, organ ewidencyjny w postępowaniu w sprawie udostępnienia informacji zawartych w operacie ewidencyjnym udostępnia bowiem informacje znajdujące się w jego zasobach, nie ma natomiast obowiązku przetwarzania oraz dokonywania ustaleń stanów faktycznych a także prowadzenia poszukiwania dokumentów, których de facto nie posiada.
Brak było również podstaw do skutecznego domagania się od Starosty [...] udostępnienia informacji dotyczącej właściciela (posiadacza samoistnego) przedmiotowej działki z lat 1960-61. Organ w tym zakresie wyjaśnił wyczerpująco, że założenie ewidencji gruntów i budynków dla obrębu ewidencyjnego C. D., gdzie zlokalizowana jest działka nr [...] nastąpiło w roku 1968. W związku z tym w brak jest w ewidencji informacji dotyczącej właściciela (posiadacza samoistnego) przedmiotowej nieruchomości w latach 1960-61. Organ wskazał również, że nie dysponuje aktami ksiąg wieczystych, tj. dokumentami stanowiącymi podstawę założenia dla działki nr [...] księgi. Poinformował zainteresowanego, że taka dokumentacja znajduje się w Wydziale Ksiąg Wieczystych w Sądzie Rejonowym w J. L..
Żądanie udostępnienia dokumentów, których organ nie posiada oraz żądanie wyjaśnienia wszystkich okoliczności dotyczących ustalenia stanu prawnego działki nr [...], czyni niemożliwym zaspokojenie tych żądań w trybie przewidzianym w przepisach ustawy p.g.k. o udostępnienia informacji zawartych w operacie ewidencyjnym. Organy właściwe w sprawach ewidencji geodezyjnej i kartograficznej nie mają obowiązku występować do innych instytucji (np. archiwów) o dokumenty żądane przez wnioskodawców, skoro ich zadaniem jest wyłącznie udostępnianie informacji znajdującej się w operacie ewidencyjnym.
Ponadto, za pomocą regulacji ustawy p.g.k. nie można kwestionować czy ustalać stanu prawnego nieruchomości, jak również nie można podważać tytułów prawnych, na podstawie których dokonano wpisów w ewidencji gruntów i budynków, a właśnie takich działań od organu skarżący się domaga. Organy prowadzące ewidencję nie są uprawnione do rozstrzygania o stanie prawnym nieruchomości. Sąd, w żaden sposób nie przesądzając o prawie własności przysługującemu skarżącemu wskazuje, że nawet uzasadnione wątpliwości dotyczące stanu prawnego nieruchomości nie pozwalają na prowadzenie postępowania w trybie administracyjnym służącym aktualizacji zapisów widniejących w ewidencji. W takiej sytuacji konieczne jest wszczęcie odpowiedniego postępowania przed sądem powszechnym, który będzie władny rozstrzygać spory na tle stanu prawnego nieruchomości (wyrok NSA z 17 stycznia 2020 sygn. akt I OSK 3562/18). Tym bardziej w postępowaniu o udostępnienie informacji organowi ewidencyjnemu nie można czynić ustaleń zmierzających do wykazania kto jest posiadaczem lub właścicielem określonej nieruchomości.
Należy jeszcze raz podkreślić, że ewidencja gruntów ma jedynie charakter rejestrowy, wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających ujawnieniu w ewidencji. W razie powstania sporu, co do tego czyją własnością jest nieruchomość, ujawniona w operacie gruntów, powinno najpierw dojść do rozstrzygnięcia takiego sporu w drodze odpowiedniego procesu cywilnego, a dopiero potem do ujawnienia zapadłego w takim procesie wyroku w operacie ewidencyjnym. Poprawienie operatu ewidencyjnego następuje bowiem poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. W orzecznictwie podkreśla się, że w postępowaniu o zmianę danych w ewidencji gruntów nie prowadzi się dodatkowych postępowań w przedmiocie ustalenia, czy rozstrzygnięcia o prawidłowości tytułów własności, czy też w przedmiocie ustalenia faktycznej powierzchni nieruchomości. Spory na tle własności i sposobu korzystania z nieruchomości mogą być dochodzone przed sądami powszechnymi lub w innych odrębnych postępowaniach. Organy ewidencyjne rejestrują jedynie stan prawny ustalony w innym trybie lub przez inne organy.
Reasumując, na tle tego postępowania administracyjnego zarysował się spór własnościowy dotyczący działki nr [...], skoro skarżący de facto kwestionuje wpisy dotyczące właścicieli. Po uzyskaniu informacji z operatu pomiarowego nr [...] (czyli po uwzględnieniu wniosku z 26 marca 2018 r.), skarżący w dalszym ciągu żąda, jak stwierdził w uzasadnieniu skargi – "najpełniejszych danych i poczynienia ustaleń". Wobec tego zasadne jest stanowisko organów, że z uwagi na charakter ewidencji gruntów i budynków, nie ma możliwości uczynienia zadość tak określonym postulatom skarżącego, w żądanej przez niego formie decyzji administracyjnej. Przy czym, wskazane okoliczności, w ocenie Sądu, uzasadniały umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego, a nie odmowne załatwienia żądania skarżącego.
Należy bowiem odróżnić przypadki bezprzedmiotowości postępowania od braku przesłanek do uwzględnienia żądania strony. Bezzasadność żądania strony musi być wykazana co do zasady w decyzji załatwiającej sprawę co do jej istoty, a nie prowadzić do umorzenia postępowania, gdyż będzie to niezgodne z prawem uchylanie się od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Wprawdzie organy obu instancji nie wskazały wprost w swoich rozstrzygnięciach rodzaju bezprzedmiotowości, ale zdaniem Sądu, z uwagi na treść żądań skarżącego, w niniejszej sprawie mamy do czynienia przede wszystkim z bezprzedmiotowością przedmiotową, którą organ odwoławczy omówił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji powołuje się ponadto na brak interesu prawnego skarżącego, jednak zdaniem Sądu, ten aspekt ma charakter wtórny wobec ustaleń organu co do braku możliwości zaspokojenia żądań skarżącego w trybie art.24 ustawy p.g.k.
Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości lub w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości lub w części. Decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga o materialnoprawnych uprawnieniach i obowiązkach strony, natomiast wskazuje brak możliwości merytorycznego orzekania co do istoty sprawy. Bezprzedmiotowość może być spowodowana przesłankami przedmiotowymi (brak podstawy prawnej orzekania, brak przedmiotu faktycznego), jak też przesłankami podmiotowymi (w szczególności brakiem interesu prawnego podmiotu żądającego wszczęcia postępowania). Gdy brak interesu prawnego podmiotu wnioskującego o wszczęcie postępowania jest oczywisty, organ powinien wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Gdy brak nie jest oczywisty i podlega wyjaśnieniu, jak również gdy postępowanie zostało wszczęte na skutek wniosku nieuprawnionego podmiotu, a organ zorientował się o przesłance negatywnej postępowania później – prawidłowym rozstrzygnięciem jest umorzenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. Jednak ta ostatnio wskazana sytuacja, jak zostało wyżej wskazane, ma w sprawie niniejszej charakter wtórny.
O bezprzedmiotowości w ujęciu przedmiotowym będzie mowa w przypadku, gdy w sprawie stan faktyczny nie odpowiada stanowi hipotetycznemu zapisanemu w normie prawa materialnego. (komentarz do art. 105 k.pa.: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wyd. 16, Warszawa 2019). Jak wskazał WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 31 stycznia 2014 r. sygn. akt II SA/Gl 1353/13, bezprzedmiotowym może być postępowanie zarówno z powodu braku przedmiotu faktycznego do rozpatrzenia sprawy, jak również z powodu braku podstawy prawnej do wydania decyzji w zakresie żądania wnioskodawcy. W konsekwencji postępowanie można zakwalifikować jako bezprzedmiotowe, gdy sprawa indywidualna nie podlegała i nie podlega merytorycznemu załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej lub postanowienia.
W niniejszej sprawie niemożność uwzględnienia wniosku skarżącego - poprzez załatwienie sprawy w formie decyzji, która winna zawierać wyjaśnienie wszystkich okoliczności dotyczących ustalenia stanu prawnego działki nr [...] a także wykazania dokumentów którymi dysponował Wydział Ksiąg Wieczystych przy zakładaniu księgi wieczystej dla tej nieruchomości - z powodu braku istnienia po stronie organu takiego obowiązku do działania, oznacza "bezprzedmiotowość" postępowania administracyjnego o charakterze przedmiotowym, a co za tym idzie konieczność jego umorzenia na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 20 ust. 1 i 2 oraz art. 24 ust. 3 p.g.k.
W ocenie Sądu, weryfikacja prawidłowości ustaleń faktycznych organu na bazie materiału dowodowego, jakim dysponował organ, nie daje podstaw do zakwestionowania wydanych w sprawie decyzji.
Z tych też względów skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.